Wystąpienie: Andrzej Tomasz Zapałowski

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! NZS był fenomenem polskiej opozycji antykomunistycznej w latach 80. Dzisiaj w przestrzeni publicznej zasadniczo funkcjonuje "Solidarność", obóz "Solidarności", który zagarnia całość splendoru ówczesnych działań na rzecz niepodległości. Trzeba pamiętać, że Niezależne Zrzeszenie Studentów było autonomicznym ruchem, który miał ogromny wpływ na wsparcie "Solidarności" i innych ruchów niepodległościowych. To właśnie w stanie wojennym i w kolejnych latach działacze Niezależnego Zrzeszenia Studentów wykonywali tzw. czarną robotę, byli na czele demonstracji, prowadzili dziesiątki tajnych drukarni, trzymali studentów, wzniecali w nich ogień wolności, a dzięki temu, że studenci byli z całej Polski, z małych miasteczek, rozwozili po całej Polsce tysiące sztuk podziemnej prasy.

Szanowni Państwo! Pamiętam, jak w latach 1986-1987 panowała apatia, że już się nic nie uda. To był ten najcięższy czas. I wtedy też środowisko studenckie się nie poddało, kiedy w wielu środowiskach solidarnościowych po prostu niektórzy zaczęli już powątpiewać. Pamiętam, kiedy w marcu 1988 r. wspólnie z kolegą ujawniłem się w prasie podziemnej jako osoba kontaktowa, jeszcze przez 2 miesiące władze komunistyczne poprzez aresztowania, represje próbowały nas pacyfikować. Ale już w maju 1988 r. w całym kraju rozpoczął się proces jawnego zapisywania się do NZS-u, z imienia i nazwiska, a było to prawie rok przed okrągłym stołem. Na swojej uczelni zebrałem z kolegami ponad tysiąc osób, które jawnie zapisały się do NZS-u. Proszę państwa, to był naprawdę prawdziwy fenomen. Większość działaczy NZS-u nie została uhonorowana, ponieważ odeszli ze studiów, później nie miał się już kto o nich upomnieć. Wśród byłych działaczy antykomunistycznych jest to największa grupa, która nie jest uhonorowana.

Na koniec jako były członek Prezydium Tajnej Krakowskiej Komisji Koordynacyjnej NZS-u z tego miejsca dziękuję wszystkim, całej społeczności studenckiej, wszystkim działaczom za to, co robili w latach 80. Dziękuję bardzo. (Oklaski)