Wystąpienie: Paulina Matysiak

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy wyjątkową okazję, aby uhonorować człowieka, którego życie i działalność miały ogromne znaczenie dla polskiej kultury i nauki: Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.

To postać, która całe swoje życie poświęciła gromadzeniu i udostępnianiu dorobku polskiego piśmiennictwa. Ossoliński był nie tylko pisarzem, badaczem literatury czy politykiem, ale przede wszystkim wizjonerem. Stworzył instytucję, którą wszyscy znamy: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, zwany po prostu Ossolineum. To dzięki jego determinacji i konsekwencji Polacy pod zaborami mogli zachować kontakt ze swoją historią, kulturą i tożsamością.

Warto przypomnieć, że Ossolineum od początku było czymś więcej niż tylko biblioteką. To ośrodek nauki, wydawnictwo, muzeum i symbol polskości. Od Lwowa przez dramatyczne dzieje okupacji sowieckiej aż po współczesny Wrocław instytucja ta nieprzerwanie odgrywa rolę narodowej skarbnicy.

Ossoliński wierzył, że naród, który pielęgnuje swoje dziedzictwo, przetrwa nawet najcięższe próby historii. Dlatego tworzył zbiory, które obejmowały tysiące książek, rękopisów, map i dzieł sztuki. To właśnie w oparciu o jego kolekcję Samuel Bogumił Linde stworzył podwaliny "Słownika języka polskiego", fundamentu naszej tożsamości kulturowej.

Dziś kiedy debatujemy o kierunkach rozwoju kultury i edukacji, postawa Ossolińskiego powinna być dla nas inspiracją. Pokazuje ona, że troska o dobro wspólne, o pamięć narodową i o rozwój młodych pokoleń wymaga odwagi, wyobraźni i wielkiej determinacji.

Przyjmując uchwałę o ustanowieniu roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, oddajemy hołd jego dziełu i wkładowi w polską kulturę. To również okazja, by przybliżyć jego postać nowym pokoleniom i przypomnieć, że troska o kulturę i naukę jest jednym z najważniejszych obowiązków państwa. Dziękuję.