Wystąpienie: Tadeusz Samborski

Dziękuję bardzo.

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego, w imieniu którego przemawiam, popiera projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Sergiusza Piaseckiego - człowieka, który swoim życiorysem mógłby obdarzyć co najmniej kilka osób. Z pewnością jego biografia może być gotowym scenariuszem filmu sensacyjnego. Na ten interesujący życiorys złożył się udział w wojnie polsko-bolszewickiej, praca w polskim wywiadzie, przygody przemytnicze, awantury w półświatku pogranicza czy pobyt w więzieniu. Ale najważniejsze elementy tej niepospolitej osobowości to wybitny talent literacki i gorliwy patriotyzm. W swojej ironiczno-prześmiewczej autobiografii, zatytułowanej pierwotnie "Autodenuncjacja", napisał, cytuję: "Tatuś zawsze twierdził, że skończę źle i stało się tak, jak przepowiadał: zrobiłem się pisarzem, a to prawdopodobnie jest nieuleczalne".

Powszechnie wiadomo, że w 1926 r. Sergiusza Piaseckiego uwięziono na Świętym Krzyżu, gdzie odbywając karę, napisał kilka powieści z życia wywiadowców polskich działających w Rosji i światka kryminalnego Białorusi i Wileńszczyzny. Furorę zrobiła jednak powieść "Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy". Powieść ta została uznana za najpopularniejszą książkę w 1937 r. Wówczas to autorem zainteresował się Melchior Wańkowicz, który zainicjował akcję na rzecz uwolnienia Sergiusza Piaseckiego. W jej efekcie prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki ułaskawił uwięzionego pisarza na 4 lata przed końcem kary. Zwolniony z więzienia Sergiusz Piasecki przyjechał do Kielc i w jednym z tamtejszych hoteli nadał do Wańkowicza depeszę, telegram o treści: "Za zdjęcie z krzyża dziękuję, dziękuję, dziękuję".

W czasie II wojny światowej Sergiusz Piasecki był ofiarnym żołnierzem wileńskiej Armii Krajowej. Po wyjeździe z Polski wstąpił do II Korpusu gen. Władysława Andersa, następnie osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie był członkiem Związku Pisarzy Polskich. Będąc na obczyźnie, we wspomnianej wcześniej "Autodenuncjacji" Sergiusz Piasecki wyraźnie stwierdził, że pragnie wrócić do Polski, którą kocha ponad wszystko. Dziś nikt nie ma wątpliwości, iż Sergiusz Piasecki był szczerym patriotą i, jak twierdzą znawcy i badacze (Dzwonek), jednym z najwybitniejszych twórców polskiej literatury XX w. Z powyższych względów mój klub, czyli klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, zdecydowanie popiera procedowany projekt uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)