Wystąpienie: Daria Gosek-Popiołek

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie ma dziś w Polsce instancji, która by mogła powziąć uchwałę: "Ignacy Daszyński dobrze się swym życiem zasłużył narodowi". Lecz uchwałę taką piszą niewidzialnie a trwale serca wielkiej rzeszy polskiego ludu, który miał w nim zawsze niestrudzonego i najlepszej wiary obrońcę - pisała w "Wiadomościach Literackich" w listopadzie 1936 r., kilka tygodni po śmierci Daszyńskiego, pisarka Maria Dąbrowska. I choć gorzkie to były słowa, to były one prawdziwe. Daszyński, niezłomny obrońca demokracji i parlamentaryzmu, nie miał szansy na upamiętnienie w autorytarnej, sanacyjnej II Rzeczypospolitej. Daszyński, demokratyczny socjalista, nie wpisywał się też w PRL-owską politykę pamięci, która działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej próbowała wygumkować.

Daszyński, twardy zwolennik praw pracowniczych i ograniczenia władzy wielkiego kapitału, nie wpisywał się też w krajobraz ideologiczny III Rzeczypospolitej Polskiej. Cieszy mnie, że stosunek do Daszyńskiego zaczął się w ostatnich latach zmieniać i ta uchwała jest tego wyrazem.

Myślę, że na tej sali szczególnie istotne jest przypomnienie postawy Daszyńskiego jako marszałka Sejmu, którym został w warunkach niezwykle trudnych. Po zamachu majowym, przy bezprawnych próbach ograniczenia znaczenia parlamentu, Daszyński niezłomnie bronił pozycji Sejmu i praw posłów, zarówno komunistów, jak i nacjonalistów. Do historii przeszły wydarzenia z listopada 1929 r., kiedy mimo wtargnięcia do Sejmu uzbrojonych żołnierzy Daszyński odmówił otwarcia obrad i skutecznie przeciwstawił się samemu Piłsudskiemu. Myślę, że to postawa, którą w tej Izbie mimo burzliwych czasem sporów powinniśmy ponad podziałami docenić i stawiać jako wzór. Dlatego mam nadzieję, że nawet ci z posłów i posłanek, którzy z poglądami społecznymi czy politycznymi Daszyńskiego się nie zgadzają, poprą ten projekt.

Na koniec oddam jeszcze głos samemu Ignacemu Daszyńskiemu, który niedługo przed śmiercią w swoim testamencie politycznym pisał: Pracowałem całe życie z robotnikami. Im zawdzięczam, że praca moja nie poszła na marne. Ku nim z ostatnią myślą się zwracam, żegnając się z nimi. Mam nadzieję niezłomną, że życie ich stanie się lżejsze, że będą silni i zdrowi moralnie, że urzeczywistnią wspólne ideały. Żegnam towarzyszy i przyjaciół, z którymi tyle współpracowałem wspólnie, i proszę ich o życzliwą pamięć dla tych wspólnych wysiłków.

Ja natomiast proszę państwa o poparcie projektu tej uchwały. Klub Lewicy oczywiście będzie głosował za nim. Dziękuję. (Oklaski)