Wystąpienie: Daria Gosek-Popiołek

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2025 rokiem Franciszka Karpińskiego, druk nr 352, wraz ze sprawozdaniem Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2025 rokiem Franciszka Karpińskiego, druk nr 1699.

Franciszek Karpiński to jeden z najwybitniejszych poetów oświecenia. Kształcił się w Kolegium Jezuickim w Stanisławowie oraz na akademii jezuickiej we Lwowie i w Wiedniu. Zmienił polską literaturę zarówno jako poeta, jak i teoretyk. Zadebiutował w 1780 r. tomikiem "Zabawki wierszem i przykłady obyczajne", który zadedykował Adamowi Kazimierzowi Czartoryskiemu. Był autorem tak znanych sielanek jak "Do Justyny. Tęskność na wiosnę" czy "Laura i Filon".

Jest autorem fundamentalnych dla naszej kultury, tożsamości "Pieśni nabożnych" z najbardziej znanymi pieśniami: "Poranna" i "Wieczorna". Niektóre pieśni przetrwały do dziś w ramach "nabożeństwa domowego": "Kiedy ranne wstają zorze", "Wszystkie nasze dzienne sprawy" oraz jedna z najpiękniejszych polskich kolęd "Bóg się rodzi".

Ważną częścią jego poezji była poezja patriotyczna. Do najsłynniejszych utworów należą "Żale sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta" oraz "Pieśń dziada sokalskiego w kordonie cesarskim".

W 1818 r. został właścicielem Chorowszyzny, gdzie spędził resztę życia, spisując "Historię mego wieku i ludzi, z którymi żyłem", intymny pamiętnik zainspirowany "Wyznaniami" Jana Jakuba Rousseau, którego Karpiński uważał za swego największego mistrza.

Klub Lewicy popiera projekt uchwały ustanawiającej rok 2025 rokiem Franciszka Karpińskiego w uznaniu dla jego roli w polskiej kulturze, literaturze i historii.