Wystąpienie: Wioletta Maria Kulpa

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniach 18 i 19 sierpnia 1920 r. mieszkańcy Płocka zapisali jedną z najpiękniejszych kart historii naszego miasta i całej ojczyzny. Kiedy na przedpolach Warszawy ważyły się losy niepodległej Polski i Europy, wojska bolszewickie zaatakowały Płock, próbując opanować przeprawę przez Wisłę i wyjść na tyły polskich oddziałów.

Do obrony miasta stanęli nie tylko żołnierze. Walczyli jego mieszkańcy, kobiety, harcerze, młodzież, a nawet dzieci. Budowali barykady, przenosili meldunki i amunicję, opiekowali się rannymi oraz pomagali obrońcom utrzymać najważniejsze punkty miasta. Wśród najmłodszych uczestników walk był 11letni Tadeusz Jeziorowski, który pod ostrzałem dostarczał żołnierzom amunicję.

Walki toczyły się na płockich ulicach, często w bezpośredniej bliskości domów, mieszkańców. Według zachowanych dokumentów w wyniku działań wojennych i grabieży poszkodowanych zostało ok. 800 rodzin. Zginęli żołnierze i cywile. Setki osób zostały ranne, a wielu obrońców dostało się do niewoli.

Płocczanie nie pytali jednak, co mogą stracić. Wiedzieli, że bronią swoich rodzin, domów i dopiero odzyskanej po 123 latach zaborów niepodległości.

Za niezwykłe bohaterstwo mieszkańców marszałek Józef Piłsudski oznaczył Płock Krzyżem Walecznych. Płock stał się jednym z zaledwie dwóch miast uhonorowanych tak wysokim odznaczeniem wojskowym. Krzyże Walecznych otrzymało również 64 indywidualnych obrońców Płocka.

Pamiętając o obronie Płocka, pamiętajmy przede wszystkim o ludziach, którzy w godzinie próby potrafili wznieść się ponad strach. Ich odwaga ocaliła miasto i pomogła obronić wolną Polskę. Niech ich postawa pozostanie dla kolejnych pokoleń lekcją patriotyzmu, jedności i odpowiedzialności za ojczyznę. (Dzwonek) Cześć i chwała bohaterom Płocka! Dziękuję bardzo. (Oklaski)