Wystąpienie: Tadeusz Tomaszewski

Oświadczenie poselskie w sprawie drugiego wydania "Dziejów Gniezna - Pierwszej Stolicy Polski"

Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Izbo! Z okazji obchodów milenium gnieźnieńskich koronacji pierwszych królów Polski, Bolesława Chrobrego i Mieszka II, miasto Gniezno i powiat Gnieźnieński wyszły z inicjatywą dodruku popularnych "Dziejów Gniezna" przy jednoczesnym ich rozszerzeniu o aktualny stan badań historycznych i archeologicznych. Monografia ukazuje historię Gniezna od pradziejów i okresu wczesnohistorycznego aż po bliską nam współczesność.

Opracowaniem drugiego wydania ponownie zajął się zespół naukowców z Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod przewodnictwem prof. dr hab. Józefa Dobosza. Wśród autorów ponadto znaleźli się prof. UAM dr hab. Magdalena Biniaś-Szkopek, dr Piotr Grzelczak, prof. UAM dr hab. Tadeusz Janicki, prof. dr hab. Krzysztof Kurek, dr Mariusz Menz, prof. UAM dr hab. Damian Szymczak, prof. UAM dr hab. Leszek Wetesko, prof. dr hab. Michał Zwierzykowski oraz dr Tomasz Janiak.

"Dzieje Gniezna - Pierwszej Stolicy Polski" to tytuł publikacji będącej monografią Gniezna i ziemi gnieźnieńskiej, której pierwsza wersja miała premierę w 2016 r. z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski. Nowa, rozszerzona wersja dzieła składa się z siedmiu zasadniczych rozdziałów, w których zostały omówione dzieje polityczne, społeczne i gospodarcze miasta. Integralną częścią poszczególnych rozdziałów są obszerne bloki poświęcone dziejom kultury, zwłaszcza architektury i sztuki oraz szeroko rozumianej kultury piśmienniczej i teatru. Ponadto rozszerzone wydanie zostało wzbogacone o cenne fotografie oraz indeks osób.

Przedsięwzięcie zostało sfinansowane ze środków miasta Gniezna i powiatu gnieźnieńskiego. Celem publikacji jest z jednej strony popularyzacja dziejów ziemi gnieźnieńskiej, a z drugiej próba podsumowania wyników prac badawczych historyków i archeologów opublikowanych na przełomie XX i XXI w.

Wydawnictwo trafiło już w ręce uczestników XII Zjazdu Gnieźnieńskiego. 20 września 2025 r. w historycznej przestrzeni Starego Ratusza w Gnieźnie odbyła się premiera drugiego wydania "Dziejów Gniezna - Pierwszej Stolicy Polski".