Wystąpienie: Wanda Nowicka
15.10.2025, 43. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 200. rocznicy urodzin Karola Miarki (starszego), wybitnego działacza społecznego Ziemi Śląskiej (druki nr 1710 i 1755).
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 200. rocznicy urodzin Karola Miarki (starszego), wybitnego działacza społecznego Ziemi Śląskiej, druki nr 1710 i 1755.
Karol Miarka (1825-1882), literat, publicysta, redaktor, działacz społeczny, polityczny i kulturalny, odegrał ważną rolę w życiu społecznym i kulturalnym na terenie dzisiejszego województwa śląskiego. W życiu zawodowym pracował m.in. jako nauczyciel w szkole ludowej, pisarz gminny, organista i sędzia polubowny. Był publicystą tygodnika "Gwiazdka Cieszyńska".
W roku 1863 Karol Miarka zasłynął artykułem "Głos wołającego na puszczy górnośląskiej czyli o stosunkach ludu polskiego na pruskim Śląsku", w którym domagał się wprowadzenia języka polskiego do edukacji. W latach 1868-1869 był redaktorem polskojęzycznego "Zwiastuna Górnośląskiego".
Od roku 1869 wydawał z sukcesem pismo "Katolik", które odegrało ważną rolę w rodzącej się świadomości Ślązaków, a było usilnie zwalczane przez pruską administrację. Represjonowany, Miarka spędził w więzieniach łącznie 3 lata.
Wydawał tygodnik "Monika" nt. wychowania dzieci, w tym edukacji domowej. Jego "Poradnik Gospodarczy" okazał się dużym sukcesem. Promował spółdzielczość, inicjował stowarzyszenia kulturalne. Był przy tym pionierem spółdzielczości i kas zapomogowo-pożyczkowych, propagował ideę nadania społeczności Śląska podmiotowości i uczynienia z niej wspólnoty opartej na kulturze, języku ojczystym i wartościach.
Zostawił po sobie nie tylko książki i czasopisma, lecz także pamięć, wdzięczność i szacunek. Po dziś dzień jest pamiętany nie tylko na Śląsku, lecz również w całym kraju poprzez liczne formy pamięci.
KKP Lewicy popiera projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej upamiętniającej Karola Miarkę w 200. rocznicę jego urodzin.
W tej sprawie
Poselski projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 200. rocznicy urodzin Karola Miarki (starszego), wybitnego działacza społecznego Ziemi Śląskiej (druki nr 1710, 1755)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 22.09.2026 09:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

