Wystąpienie: Anna Dąbrowska-Banaszek

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Chełmska Biblioteka Publiczna działa od 120 lat. Z okazji tego wyjątkowego jubileuszu odbyły się uroczystości, w czasie których została przypomniana historia tej placówki, nagrodzono osoby zasłużone w zakresie popularyzacji czytelnictwa oraz osoby zaangażowane i wyróżniające się w działalności kulturalnej, współpracujące z biblioteką. Historia biblioteki to historia działań wielu osób, które mimo różnych okoliczności zabiegały o jej funkcjonowanie.

Początki biblioteki w Chełmie sięgają 1906 r., kiedy na terenie miasta rozpoczęło działalność Koło Polskiej Macierzy Szkolnej. Jednym z jego celów było upowszechnianie czytelnictwa. W lipcu 1906 r. założono pierwszą czytelnię publiczną, której księgozbiór pochodził z darów lokalnego społeczeństwa. W 1907 r. władze carskie zawiesiły działalność Polskiej Macierzy Szkolnej. Księgozbiór został przejęty przez panią Skibińską, która podczas zaborów zajmowała się tajnym upowszechnianiem czytelnictwa.

W 1916 r. biblioteka wznowiła swoją działalność pod zarządem Uniwersytetu Ludowego. Jej księgozbiór liczył wówczas 800 woluminów. Pochodził z dawnej biblioteki książek zakupionych przez zarząd tego uniwersytetu oraz darów od mieszkańców. 18 czerwca 1920 r. samorząd miasta Chełm powołał Bibliotekę Miejską. Działalność placówki przerwała II wojna światowa. Ponowne jej otwarcie nastąpiło w 1944 r. po wyzwoleniu Chełma. W 1953 r. została (Dzwonek) utworzona Powiatowa Biblioteka Publiczna. W tym okresie biblioteka kilkukrotnie zmieniała swoją siedzibę. Najdłużej, od 1964 r. do grudnia 2003 r., funkcjonowała w Powiatowym Domu Kultury przy Placu Tysiąclecia 1.

W 1975 r. w związku z nowym podziałem administracyjnym kraju Chełm awansował na stolicę nowego województwa chełmskiego. Powiatowa Biblioteka Publiczna oraz Biblioteka Miejska zostały przekształcone w Wojewódzką Bibliotekę Publiczną. Placówka objęła wówczas opieką merytoryczną i nadzorem instruktorskim biblioteki terenowe. Od 1984 r. do mieszkańców wsi, gdzie nie było placówek bibliotecznych, docierał bibliobus, który był objazdową biblioteką na kółkach. 28 września 1984 r. wmurowano akt erekcyjny pod budowę nowej siedziby dla Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej przy ul. Partyzantów 40. Mimo trudności w realizacji w styczniu 2015 r. oddany został do użytku nowy pawilon biblioteki, w którym funkcjonuje ona do dnia dzisiejszego. W wyniku reformy administracyjnej w 1999 r. Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Chełmie została przekształcona w bibliotekę samorządową pod nazwą Chełmska Biblioteka Publiczna. Od 2008 r. nosi ona imię Marii Pauliny Orsetti.

Serdecznie gratuluję pięknego jubileuszu. Na ręce pani dyrektor Katarzyny Sokołowskiej składam serdeczne podziękowania za tę pracę i prowadzone wszelkie działania. Dzięki całej społeczności Chełmska Biblioteka Publiczna jest ważnym punktem na mapie kulturalnej nie tylko naszego miasta, ale również Polski. Życzę wszystkim pracownikom realizacji kolejnych projektów, spełnienia marzeń, satysfakcji z wykonywanej pracy, wielu czytelników i uczestników spotkań, które z takim sukcesem organizujecie państwo w ciągu całego roku. Bardzo dziękuję za otwartość i wspólne działania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)