Wystąpienie: Marek Jan Chmielewski

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie połączonych komisji: Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 2838.

Głównym celem zmian w ustawie jest dostosowanie jej założeń do prawa unijnego. Ale także wynika on ze zgłaszanych postulatów deregulacyjnych i nie jest jedynie bezrefleksyjnym wdrożeniem zewnętrznych dyrektyw, lecz wpisuje się w nadrzędny cel deregulacyjny i cyfryzacyjny całego projektu. Usuwając niezgodności z prawem unijnym oraz uelastyczniając zasady eksportu, opierając się na wykładni TSUE, ustawodawca dąży do zwiększenia pewności prawnej przedsiębiorców, wyeliminowania uciążliwych sporów podatkowych i unowocześnienia procedur rozliczeniowych Krajowej Administracji Skarbowej.

Wprowadzane zmiany obejmują w szczególności: po pierwsze, uelastycznienie dokumentowania eksportu towarów. Dotyczy to stawki 0% VAT. Dotychczasowe przepisy w praktyce uzależniały prawo do stosowania stawki 0% VAT od posiadania dokumentu celnego potwierdzonego przez organy celne, co rodziło liczne spory w przypadku braku lub błędów w takich dokumentach. Głównym celem jest dopuszczenie alternatywnych, wiarygodnych dowodów potwierdzających wywóz towarów poza Unię Europejską. Chodzi o m.in. dokumenty przewozowe od spedytorów, pocztowe oraz zagraniczne dokumenty celne wraz z oświadczeniem nabywcy. Zmiana ta urealnia zasady opodatkowania, ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej i oczywiście realizuje postulaty środowisk biznesowych.

Po drugie, elektronizacja deklaracji importowych. Wprowadza się wymóg składania deklaracji importowej w odprawie scentralizowanej wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej, udostępnianych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych, przy rezygnacji z formy papierowej.

Po trzecie, modyfikacja szczególnej procedury importowej USZ. Od 1 lipca tego roku weszły w życie unijne przepisy, które znoszą zwolnienie z należności celnych dla przesyłek o niewielkiej wartości, do 150 euro.

Głównym celem zmiany jest dostosowanie ustawy o VAT, aby podmioty odpowiedzialne za pobór podatku mogły nadal korzystać ze szczególnej procedury USZ. Zastąpi się dotychczasową fikcję prawną - opartą na zbiorczych zgłoszeniach celnych - obowiązkiem składania odrębnej miesięcznej deklaracji elektronicznej wykazującej faktycznie pobrany VAT od doręczonych przesyłek.

Po czwarte, wykonanie wyroku TSUE. Celem jest dostosowanie polskich przepisów do orzeczenia TSUE z 8 maja 2025 r. dotyczącego zniesienia barier terytorialnych. Usunięto warunek, aby odbiorca niehandlowej przesyłki od osoby fizycznej z państwa trzeciego musiał przebywać bezpośrednio na terytorium Polski, co umożliwia stosowanie zwolnienia z VAT również dla przesyłek trafiających do odbiorców w innych krajach Unii Europejskiej.

Po piąte, zmniejszenie obciążeń informacyjnych przy imporcie. Dotyczy to art. 33 i art. 33a. Ustawa znosi obowiązek przedstawiania organom celnym potwierdzenia zarejestrowania jako podatnik VAT czynny - wydanego niewcześniej niż 6 miesięcy przed importem - przy bezgotówkowych rozliczeniach VAT z tytułu importu w deklaracji oraz przy odstąpieniu od obowiązku składania zabezpieczenia. Organy KAS mogą obecnie zweryfikować status podatnika automatycznie w systemach elektronicznych.

W trakcie prac komisji zgłoszono trzy poprawki doprecyzowujące o charakterze redakcyjno-legislacyjnym.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 5, 7 i 8 oraz art. 4 i art. 5, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Podsumowując: zmiany mają za zadanie zmniejszenie obciążeń formalnych nakładanych na przedsiębiorców i obywateli oraz dostosowanie prawa polskiego do wiążącego orzecznictwa unijnego i zapewnienie spójności z dyrektywą VAT. Zwiększy się także pewność prawna i stabilność obrotu gospodarczego, co ograniczy przedłużające się postępowania i spory z organami Krajowej Administracji Skarbowej.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisje wnoszą o przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)