Wystąpienie: Rafał Kasprzyk

Dziękuję.

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum przedstawię stanowisko wobec sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r., zawartego w druku nr 2752, wraz z opinią komisji. Komisja do Spraw Kontroli Państwowej pozytywnie zaopiniowała to sprawozdanie i podobnie ocenia je Klub Parlamentarny Centrum.

Wysoka Izbo! Oceniając działalność Najwyższej Izby Kontroli, należy mówić przede wszystkim o konkretnych wynikach jej pracy oraz sposobie wykorzystania środków publicznych, którymi dysponowała. W 2025 r. budżet Najwyższej Izby Kontroli został określony na poziomie 471 710 tys. zł. Wydatki wykonano w kwocie 461 608 tys. zł. Oznacza to wykonanie planu na poziomie 97%, prawie 98%. Jednocześnie wykonanie wydatków było o 8% wyższe niż w roku 2024. Niepełne wykonanie planu nie wynikało z niewykonania podstawowych zadań przez Najwyższą Izbę Kontroli, ale było związane m.in. z niższymi, niż zakładano, wydatkami na ubezpieczenie społeczne, mniejszą liczbą potrzeb szkoleniowych, niższymi cenami ofert uzyskiwanymi w postępowaniach oraz mniejszą liczbą podróży służbowych. To są konkretne przyczyny różnicy między planem a wykonaniem.

Największą pozycję w budżecie NIK stanowią wydatki osobowe. Jest to naturalne ze względu na charakter działalności Izby. Na wynagrodzenia, pochodne oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne wydatkowano 376 616 tys. zł. Stanowiło to 81,6% wszystkich wydatków Najwyższej Izby Kontroli. Przeciętna liczba zatrudnionych na koniec roku wyniosła 1554 osoby. Przeciętne zatrudnienie wzrosło w ciągu roku o 35 osób. Jednocześnie wskaźnik rotacji kadrowej wyniósł 3,47%. Dane te pokazują, że podstawowym zasobem NIK pozostają pracownicy posiadający specjalistyczną wiedzę w zakresie prawa, finansów publicznych, ekonomii, inwestycji, bezpieczeństwa i funkcjonowania administracji państwowej. Ta niska rotacja natomiast świadczy o tym, że NIK jest dobrym pracodawcą, co z pewnością przekłada się na doświadczenie i efektywność wykonywanej przez kadrę pracy.

Wysoka Izbo! Drugim elementem oceny działalności NIK jest skala działalności kontrolnej. W 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła blisko 1,5 tys. kontroli jednostkowych. Objęły one najważniejsze obszary funkcjonowania państwa. Dotyczyły m.in. finansów i spraw publicznych, bezpieczeństwa narodowego, gospodarki, rozwoju, spraw społecznych, infrastruktury oraz zasobów naturalnych.

NIK realizowała również swoją podstawową funkcję w zakresie kontroli wykonania budżetu państwa. Analiza wykonania budżetu państwa opiera się na licznych kontrolach prowadzonych w administracji rządowej oraz innych podmiotach korzystających ze środków publicznych. W praktyce oznacza to kontrolę sposobu wykorzystania pieniędzy publicznych w wielu najważniejszych instytucjach państwa.

Sprawozdanie zawiera również informacje o współpracy Najwyższej Izby Kontroli z Sejmem. Wyniki kontroli oraz informacje pokontrolne są przekazywane parlamentowi i stanowią materiał wykorzystywany w pracach komisji sejmowych. Ma to szczególne znaczenie w procesie legislacyjnym, kontrole NIK pozwalają bowiem wskazać nie tylko pojedyncze nieprawidłowości, ale również problemy systemowe.

Podsumowując, powiem, że dane przedstawione w sprawozdaniu pozwalają ocenić działalność Najwyższej Izby Kontroli w sposób konkretny. Budżet w wysokości 471 710 tys. zł został wykonany na poziomie 97,9%. Największą część wydatków stanowiły wynagrodzenia, co odpowiada charakterowi instytucji opartej na pracy specjalistów. Przeciętne zatrudnienie to 1554 osoby, a w 2025 r. NIK przeprowadziła blisko 1,5 tys. kontroli jednostkowych.

Komisja do Spraw Kontroli Państwowej pozytywnie zaopiniowała przedstawione sprawozdanie. Biorąc powyższe pod uwagę, Klub Parlamentarny Centrum również pozytywnie ocenia sprawozdanie z działalności NIK w 2025 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski)