Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sprawozdanie Najwyższej Izby Kontroli za 2025 r. pokazuje, że w wielu obszarach państwo wciąż ma problem z rozsądnym i przejrzystym wydawaniem publicznych pieniędzy. NIK przeprowadziła prawie 1,5 tys. kontroli i sformułowała ponad 5 tys. wniosków pokontrolnych. Szczególnie istotne są ustalenia dotyczące finansów publicznych. Izba zwraca uwagę na ograniczoną przejrzystość wydatków państwa. Ponad 135 mld zł wydano poza ustawą budżetową, poprzez fundusze obsługiwane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. To oznacza słabszą kontrolę parlamentu nad tym, jak wydawane są pieniądze podatników. NIK wskazuje też na problemy z przygotowaniem budżetu, nieprawidłowości w administracji, inwestycjach publicznych czy ochronie zdrowia. W wielu kontrolowanych obszarach powtarzają się podobne problemy: niewystarczający nadzór, złe planowanie i nieefektywne wydawanie publicznych pieniędzy. Dobrym przykładem jest system S46, którego budowa kosztowała ponad 74 mln zł, a który według ustaleń NIK nie osiągnął zakładanych celów. Takich przypadków właśnie powinniśmy szukać i wyciągać z nich konsekwencje.

Najwyższa Izba Kontroli jest potrzebna właśnie po to, żeby patrzeć władzy na ręce - każdej władzy. Nie wystarczy jednak przeprowadzić kontrolę i napisać raport. Ważne jest również to, co administracja później robi z jego wynikami. Spośród ponad 5 tys. wniosków pokontrolnych do kwietnia 2026 r. wykonano niewiele ponad połowę. Dlatego to jest najważniejsze pytanie po lekturze tego sprawozdania: nie ile nieprawidłowości wykryła NIK, ale przede wszystkim ile z nich zostało później rzeczywiście naprawionych. To jest oczywiście też zadanie dla nas tutaj, w polskim parlamencie, żeby rzeczywiście kontrole miały sens. Będą miały sens wtedy, kiedy będą prowadziły do lepszego funkcjonowania państwa, nie tylko i wyłącznie do diagnozy problemu, ale także do tego, aby po prostu to naprawić i żeby państwo funkcjonowało sprawniej, a przede wszystkim żeby bardziej odpowiedzialnie wydawało publiczne pieniądze obywateli.

Klub Konfederacji jest za przyjęciem sprawozdania. Dziękuję.