Wystąpienie: Bartosz Zawieja

Panie Marszałku! Panie Prezesie! Wysoki Sejmie! Rok 2025 to czas zmian w Najwyższej Izbie Kontroli. Otóż 24 września ub.r. funkcję prezesa objął pan prezes Mariusz Haładyj, a 17 października ub.r. marszałek Sejmu nadał NIK nowy statut, po 14 latach.

Miarą skuteczności Najwyższej Izby Kontroli jest sprawczość, wpływ na poprawę jakości działania administracji publicznej, dzięki temu poprawę życia obywateli. Pracą NIK jest pogłębiona analiza tego, co wymaga poprawy w realizacji zadań publicznych. Rozwijanie narzędzi i metodologii analizy ryzyka jest traktowane jako niezbędny warunek prawidłowego planowania kontroli. W podejściu do kontroli państwowej bardzo ważne jest poszukiwanie partnerskiego dialogu z kontrolowanymi podmiotami, w tym nie tylko ujawnianie błędów lub nieprawidłowości, ale również upowszechnianie dobrych praktyk poprzez pokazywanie pozytywnych rozwiązań. Priorytetami NIK według nowego kierownictwa, głównie pana prezesa Haładyja, są takie kamienie milowe, do których zaliczają się: niezależność, bezstronność, obiektywizm, kolegialność, przejrzystość i rozliczalność.

Kontrola wykonania budżetu to jeden z fundamentów Najwyższej Izby Kontroli. Istotą transformacji cyfrowej jest zwiększenie oparcia kontroli, bardziej niż dotychczas, na nowoczesnych technologiach, na analizie danych. Kontrole NIK w 2025 r. koncentrowały się na sześciu priorytetowych obszarach: finanse i sprawy publiczne, bezpieczeństwo narodowe, rozwój, gospodarka, spójność, infrastruktura, sprawy społeczne oraz zasoby naturalne.

Jeżeli chodzi o sprawozdanie z wykonania budżetu za 2024 r., NIK ocenił, że budżet państwa i budżet środków europejskich oraz większość planów finansowych zostały wykonane zgodnie z ustawą. W wyniku kontroli wykonania założeń polityki pieniężnej w 2024 r. NIK zwróciła uwagę na bardzo wiele aspektów, jak chociażby zwiększenie przejrzystości komunikacji Narodowego Banku Polskiego, zwłaszcza w zakresie uzasadnienia decyzji o zwiększaniu bądź zmniejszaniu stóp procentowych.

NIK w liczbach. W 2025 r. zostało skontrolowanych 1227 podmiotów. Liczba kontroli planowych to 1216, 256 to kontrole doraźne. Wraz ze zmianami organizacyjnymi w NIK zaczęto wdrażać nowe podejście do planowania kontroli. Według założeń ma ona mieć charakter ciągły, wieloetapowy i elastyczny.

Na podstawie ustaleń pokontrolnych w celu wyeliminowania niezidentyfikowanych nieprawidłości NIK w 2025 r. sformułowało 5464 wnioski pokontrolne, z czego 79% zostało przyjętych do realizacji przez podmioty kontrolowane. W ujęciu bardziej szczegółowym 2875 wniosków, czyli ponad 52%, zostało zrealizowanych natychmiast. Realizacja 834 wniosków, czyli ponad 33%, jest w trakcie, a 13,8%, co łącznie daje 755, tego typu punktów nie zostało zrealizowanych.

Szanowni Państwo! Dokument przedłożony przez pana prezesa czy przez całą Najwyższą Izbę Kontroli za 2025 r. to naprawdę fenomenalna baza wiedzy pod kątem kontroli we wszystkich obszarach działań naszego państwa. To 260-stronicowy fenomenalny dokument, którego czytanie było bardzo merytoryczne.

Reasumując, w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej rekomendujemy przyjęcie tego sprawozdania, a Najwyższej Izbie Kontroli życzymy wszystkiego dobrego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)