Wystąpienie: Dominik Jaśkowiec

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wobec rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.

Nowe przepisy pomogą rozładować zatory w sądach w sprawach frankowych. Chodzi o przyspieszenie postępowań i zmniejszenie obciążenia sądów, przy zachowaniu pełnej zgodności z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekt został przygotowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego.

Omówię najważniejsze rozwiązania przyjęte w projekcie ustawy.

Nowe przepisy będą dotyczyły spraw cywilnych pomiędzy konsumentami i bankami dotyczących tzw. umów frankowych. Usprawnione zostanie postępowanie sądowe w sprawach frankowych. Sprawy będą mogły być rozpoznawane na posiedzeniach niejawnych, czyli bez udziału stron. Sądy będą mogły przesłuchiwać strony na piśmie i prowadzić rozprawy zdalne, nawet pomimo sprzeciwu. Referendarze sądowi będą mogli umarzać postępowania po cofnięciu pozwu lub apelacji.

Roszczenia konsumentów zostaną automatycznie zabezpieczone z chwilą doręczenia odpisu pozwu konsumenta. Od momentu doręczenia pozwu bankowi wstrzymany będzie obowiązek spłaty rat przez konsumenta bez potrzeby wydawania osobnych postanowień przez sąd. Od chwili wejścia w życie ustawy będzie to dotyczyło również pozwów konsumentów złożonych przed jej obowiązywaniem. To jest bardzo ważny, istotny dla frankowiczów zapis.

W związku ze wstrzymaniem obowiązku spełnienia świadczeń z umowy kredytu frankowego nie będzie można zgłaszać konsumenta do rejestru dłużników wraz z podaniem informacji o jego zaległościach związanych z umową kredytową. Dane już wpisane zostaną wykreślone. Co do zasady sądy zostaną zwolnione z konieczności rozpoznawania wniosków o zabezpieczenie roszczeń w sprawach frankowych toczących się z powództwa konsumentów.

Wprowadzone zostaną zachęty do polubownego zakończenia sporu na każdym etapie postępowania sądowego, przede wszystkim jeśli chodzi o zwrot kosztów sądowych. Zwracane będzie 50% opłaty sądowej, jeśli pozew lub apelacje zostaną wycofane w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Nowe przepisy umożliwią Sądowi Najwyższemu odmowę rozpoznawania skarg kasacyjnych banków w sprawach frankowych już przyjętych do rozpoznania, jeżeli nie występuje w nich zagadnienie prawne wymagające wykładni lub nie ma rozbieżności w orzecznictwie. Decyzję Sąd Najwyższy będzie podejmował na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, co umożliwi szybszą finalizację spraw konsumenckich oraz nadrobienie zaległości przez Sąd Najwyższy.

Pewną kontrowersję budzi przyjęta w projekcie ustawy zmiana ogólnej zasady zgłaszania zarzutów potrącenia. Zgodnie z art. 2031 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie 2 tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. W projekcie ustawy tę zasadę znacząco się modyfikuje. Na czym ta modyfikacja polega? Art. 5 ust. 1 ustawy przewiduje, że podniesienie zarzutu potrącenia przez bank jest możliwe do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji albo, w razie niejawności, do wydania wyroku w apelacji. Po wejściu w życie ustawy takie wydłużenie możliwości zgłoszenia potrącenia będzie też możliwe w sprawach już wprowadzonych na wokandę. Modyfikacja zasad zgłaszania potrącenia jest kontrowersyjna, gdyż frankowicze boją się utrudnień w zakresie podnoszeniu argumentów dotyczących przedawnienia roszczeń banków.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska opowiada się za dalszymi pracami nad omawianym i bardzo potrzebnym projektem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)