Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Drodzy Goście! Panie Ministrze! Po raz kolejny procedujemy nad ustawą, która sprawia wrażenie, jakby powstała przede wszystkim po to, aby można było powiedzieć, że coś zmieniono. To kolejna ustawa dla ustawy regulująca wybrane szczegóły, ale nie rozwiązująca rzeczywistych problemów funkcjonowania gmin. Projekt porządkuje kilka kwestii dotyczących wyborów sołtysów i rad sołeckich oraz przesłanek wygaśnięcia mandatów, ale czy to są dzisiaj najważniejsze problemy polskiego samorządu? Nie. Nie rozwiązano kwestii protestów wyborczych, nie określono jasnego trybu kontroli uchwał rady gminy, nie uregulowano terminów przeprowadzania wyborów uzupełniających, nadal pozostawiono niejasność dotyczącą ustalania, kto jest stałym mieszkańcem uprawnionym do głosowania, a przecież to właśnie te kwestie od lat wywołują najwięcej sporów i konfliktów.

Największe zastrzeżenia budzi jednak przepis powierzający radzie gminy stwierdzenie wygaśnięcia mandatu. Rada gminy jest organem politycznym. W wielu gminach dochodzi do sporów między sołtysem, wójtem i większością rady. Tymczasem projekt nie przewiduje szybkiego, jednoznacznego i skutecznego trybu odwoławczego od takiej uchwały. Otwiera to drogę do wykorzystywania prawa jako narzędzia lokalnych rozgrywek politycznych. Niepokoi również fakt, że ustawodawca po raz kolejny wybiera rozwiązanie fragmentaryczne. Zamiast kompleksowego uporządkowania przepisów dotyczących jednostek pomocniczych gmin otrzymujemy kolejną punktową nowelizację. Za kilka miesięcy zapewne okaże się, że trzeba będzie poprawiać kolejne luki.

Polski samorząd potrzebuje przejrzystych, stabilnych i kompletnych przepisów, a nie niekończącego się ciągu drobnych nowelizacji. Dobre prawo powinno rozwiązywać problemy, a nie jedynie wywoływać wrażenie aktywności legislacyjnej jego twórców, dlatego uważam, że ten projekt jest niewystarczający, nie odpowiada na najważniejsze wyzwania dla funkcjonowania gmin i nie daje samorządowcom ani mieszkańcom większej pewności prawa. Dziękuję.