Wystąpienie: Artur Jarosław Łącki

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, druk nr 2649, jest odpowiedzią na lukę prawną dotyczącą organów jednostek pomocniczych gmin takich jak sołectwa, rady osiedli czy rady dzielnic.

Najważniejsze założenia projektu to, po pierwsze, ujednolicenie zasad biernego prawa wyborczego. Kandydaci na sołtysów oraz członków rad sołeckich, rad osiedli i rad dzielnic mieliby spełniać takie same podstawowe wymagania jak kandydaci na radnych gmin.

Po drugie, wyeliminowanie możliwości pełnienia tych funkcji przez osoby prawomocnie skazane za umyślne przestępstwa, ponieważ obecnie przepisy nie regulują tego wprost. Według projektodawców prowadzi to do niespójności i sytuacji, w których osoby skazane mogą sprawować funkcje w jednostkach pomocniczych.

Po trzecie, wprowadzenie ustawowych przesłanek wygaśnięcia mandatu sołtysa lub członków organu jednostki pomocniczej, gdy utraci on prawo wybieralności. Obecnie kwestie te są często regulowane jedynie w statutach gmin, co prowadzi do rozbieżności i innych sformułowań w zależności od gmin.

Co oznaczać to będzie w praktyce? W praktyce, jeżeli projekt zostanie uchwalony, pewnie zostanie uchwalony, przesłanki dotyczące prawa wybieralności jako kandydat na radnego gminy... Oznacza to, że osoba prawomocnie skazana za określone umyślne przestępstwa nie mogłaby kandydować ani pełnić funkcji sołtysa.

Wiele pytań na sali i na posiedzeniu komisji dotyczyło też tego, czy projekt dotyczy oświadczeń majątkowych. Nie, druk nr 2649 nie wprowadza obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez sołtysów. Projekt koncentruje się wyłącznie na zasadach kandydowania, biernym prawie wyborczym oraz wygaśnięciu mandatu organów jednostek pomocniczych gmin.

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Proponowane rozwiązania nie ingerują w samodzielność samorządu terytorialnego, lecz porządkują podstawowe zasady dotyczące pełnienia funkcji publicznych. Jest to zmiana o charakterze systemowym, której celem jest zapewnienie większej przejrzystości oraz jednolitości obowiązujących regulacji. Jako sprawozdawca namawiam Wysoki Sejm do przyjęcia tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)