Zapytanie nr 3934

Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 29.09.2026

Odpowiedź na zapytanie nr 3934

w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu alertów RCB podczas powodzi we wrześniu 2024 r.

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 29-09-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 3934 pana posła Jarosława Krajewskiego w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu alertów RCB podczas powodzi we wrześniu 2024 r. – skierowane do prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazane[1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie należy podkreślić, że podejmowane działania organizacyjne i proceduralne Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie zarządzania kryzysowego i ochrony ludności. Służba Dyżurna RCB przez 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę monitoruje sytuację pod kątem wystąpienia różnego rodzaju zagrożeń. W razie potrzeby, na wniosek uprawionego organu lub podmiotu, uruchamiany jest alert RCB, będący SMS-owym systemem powiadamiania ludności o zagrożeniach. Jest on wykorzystywany w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy występuje prawdopodobieństwo bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia na znaczącym obszarze.

Rozwiązania techniczne, jakimi dysponują operatorzy sieci telefonii komórkowej, pozwalają na wysłanie alertu RCB na obszar nie mniejszy niż powiat, a informacja może zawierać maksymalnie 160 znaków. Rozmieszczenie stacji bazowych powoduje, że w każdym przypadku obszar, na który będzie wysyłany komunikat, będzie większy niż obszar zagrożony.

Alert RCB nie służy do przekazywania szczegółowych opisów sytuacji. Jego funkcją jest natychmiastowe ostrzeżenie i uruchomienie reakcji odbiorców. Każdorazowo, po wysłaniu alertu, RCB zapewnia uzupełniające informacje w innych kanałach komunikacji (media społecznościowe, strona internetowa, media tradycyjne).

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostaje w stałej współpracy z RCB, służbami podległymi, wojewodami i na bieżąco analizuje kwestię poprawy funkcjonowania wysyłki alertów. Odnosi się to przede wszystkim do treści komunikatów, a także rozwiązań dotyczących sposobu ich formułowania, nagłówków oraz prezentacji informacji o zagrożeniu. Ponadto trwają prace nad wdrożeniem nowych rozwiązań w zakresie ostrzegania ludności, odnoszących się do zagrożeń o dużej dynamice i wymagających natychmiastowej reakcji osób przebywających na zagrożonym obszarze. Do tego celu zakłada się wykorzystanie systemu Cell Broadcast, który polega na wyświetleniu komunikatu w tym samym momencie na wszystkich telefonach komórkowych odbiorców przebywających na określonym terenie. Wiadomość trafia do wszystkich odbiorców w tym samym czasie, niezależnie od liczby osób w danym miejscu. Nadajnik wysyła sygnał wyłącznie do telefonów logujących się do danej stacji bazowej na zagrożonym obszarze. System nie potrzebuje bazy numerów, ponieważ komunikat odbiera każde urządzenie w zasięgu. Technologia opiera się na falach radiowych stacji komórkowych, a nie na pakietowej transmisji danych, dzięki czemu może działać bez Internetu. Wiadomość ma wysoki priorytet. Ekran telefonu zostaje wybudzony, a wiadomość często uruchamia głośny, unikalny alarm – trudny do zignorowania.

Nadmieniam, że RCB realizuje zadania Krajowego Centrum Zarządzania Kryzysowego, m.in. zapewniając obieg informacji między strukturami zarządzania kryzysowego szczebla krajowego oraz służbami zaangażowanymi w bezpośrednie działania kryzysowe. W związku z tym Służba Dyżurna RCB utrzymuje stały, całodobowy kontakt z podmiotami systemu zarządzania kryzysowego za pośrednictwem dostępnych kanałów wymiany informacji.

Natomiast współpraca w zakresie wymiany informacji między strukturami zarządzania kryzysowego innych szczebli jest realizowana zgodnie z procedurą SPO-12 (Obieg informacji między krajowymi organami i strukturami zarządzania kryzysowego), zawartą w Krajowym Planie Zarządzania Kryzysowego. Zgodnie z treścią tej procedury za przepływ informacji o zagrożeniach wynikających z monitoringu oraz zaistniałych zdarzeniach odpowiadają centra zarządzania kryzysowego ministrów (kierowników urzędów centralnych), wojewodów i starostów. Natomiast organ administracji publicznej, który jako pierwszy otrzymał informację o zagrożeniu, jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić o zaistniałym zdarzeniu organa odpowiednio wyższego i niższego szczebla. Przedstawiona powyżej procedura zapewnia sprawną wymianę informacji.

Mając na uwadze fakt, że sytuacja wskazana w wystąpieniu pana posła miała charakter incydentalny, uznano, iż nie ma konieczności modyfikacji obiegu informacji na potrzeby zarządzania kryzysowego. W związku z tym nie wprowadzono zmian w sposobie przekazywania do RCB informacji o nagłych zdarzeniach mogących stanowić bezpośrednie zagrożenie dla ludności.

Pragnę również poinformować, że od kilkunastu miesięcy, w porozumieniu z operatorami sieci telefonii komórkowej, prowadzone są prace w przedmiocie modyfikacji programu wykorzystywanego do obsługi alertu RCB. Modernizacja systemu pozwoli na pominięcie zidentyfikowanych punktów możliwej awarii, pominięcie ręcznego pośrednictwa operatorów w przekazywaniu danych do wysyłki, a także automatyzację procesów odbierania wstępnych danych. W praktyce oznacza to skrócenie czasu przetwarzania informacji, a co za tym idzie szybsze wysyłanie powiadomienia. Jednocześnie, jak już wspomniano, decyzją kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostały podjęte działania w celu wdrożenia cellbroadcastingu.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Zgodnie z właściwością, pismem z 11 września 2026 r., o sygn. DSP.INT.4510.364.2026, pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu, zastępcy szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, działającego z upoważnienia prezesa Rady Ministrów.