Zapytanie nr 3455

Szanowna Pani Minister,

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę dotyczącą zabezpieczania i ochrony muzeów na wypadek sytuacji kryzysowych, obejmującą m.in. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Zakres kontroli dotyczył realizacji zadań w zakresie zabezpieczania oraz ochrony zbiorów i siedziby muzeum na wypadek sytuacji kryzysowych, a także wydatkowania środków publicznych przeznaczonych na ten cel.

W wystąpieniu pokontrolnym NIK wskazano, że w muzeum realizowano zadania z zakresu zabezpieczenia i ochrony zabytkowych zbiorów oraz siedziby muzeum, jednak nie w każdym przypadku odbywało się to w sposób prawidłowy i rzetelny. NIK stwierdziła m.in. nieaktualizowanie części dokumentów bezpieczeństwa, brak niektórych wymaganych procedur i zapisów, niewykonywanie wymaganych przeglądów zabezpieczeń budowlanych, mechanicznych i elektronicznych, nieprowadzenie książki eksploatacji i konserwacji zabezpieczeń elektronicznych, a także prowadzenie prac przy stałych elementach zabytkowych pałacu bez wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków.

Szczególne znaczenie ma fakt, że Plan Ochrony Zabytków Muzeum Pałacu w Wilanowie na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych nie był aktualizowany od czasu jego przyjęcia w 2005 r. mimo obowiązku corocznej aktualizacji. NIK oceniła, że dane ujęte w tym dokumencie były w większości nieaktualne i niespójne z inną dokumentacją muzeum, a sam dokument był dysfunkcjonalny. Kontrola wykazała również, że mimo obowiązywania od 2021 r. Planu Operacyjnego Funkcjonowania, do czasu zakończenia czynności kontrolnych nie opracowano kart realizacji zadań operacyjnych.

Z wystąpienia pokontrolnego wynika także, że muzeum podejmowało działania w celu zapewnienia prawidłowego stanu zabezpieczeń technicznych, jednak w okresie objętym kontrolą w większości bezskutecznie wnioskowało do ministra kultury i dziedzictwa narodowego o dotacje celowe na naprawę zużytego lub uszkodzonego sprzętu oraz modernizację systemów bezpieczeństwa. W świetle tych ustaleń zasadne jest uzyskanie informacji o działaniach nadzorczych podjętych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz o aktualnym stanie wdrażania zaleceń pokontrolnych.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Jakie działania nadzorcze podjęło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego NIK dotyczącego Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie?

Czy ministerstwo zobowiązało dyrekcję muzeum do realizacji wniosków pokontrolnych NIK? Jeśli tak, proszę o wskazanie harmonogramu ich wdrażania oraz sposobu weryfikacji wykonania zaleceń.

Na jakim etapie znajduje się aktualizacja Planu Ochrony Muzeum oraz Planu Ochrony Zabytków Muzeum Pałacu w Wilanowie na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych?

Czy ministerstwo wyjaśniło przyczyny braku aktualizacji Planu Ochrony Zabytków od 2005 r. mimo obowiązku jego corocznej aktualizacji? Jeśli tak, jakie wnioski wyciągnięto z tych ustaleń?

Czy opracowano już karty realizacji zadań operacyjnych do Planu Operacyjnego Funkcjonowania Muzeum? Jeśli nie, kiedy te dokumenty zostaną przygotowane?

Jakie działania podjęto w celu zapewnienia regularnego wykonywania wymaganych przeglądów zabezpieczeń budowlanych, mechanicznych i elektronicznych, w tym systemów CCTV, systemu sygnalizacji włamania i napadu oraz kompletności kluczy?

Czy w muzeum została założona i jest obecnie prowadzona książka eksploatacji i konserwacji zabezpieczeń elektronicznych, wymagana przepisami rozporządzenia w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum?

Jak ministerstwo ocenia informacje o prowadzeniu prac konserwatorskich przy stałych elementach zabytkowych pałacu bez wymaganych pozwoleń konserwatora zabytków? Czy w tej sprawie podjęto działania nadzorcze wobec dyrekcji muzeum?

Czy ministerstwo przeanalizowało wcześniejsze, nieskuteczne wnioski muzeum o środki finansowe na naprawę i modernizację zabezpieczeń technicznych? Jakie środki finansowe przeznaczono lub planuje się przeznaczyć na poprawę bezpieczeństwa muzeum w najbliższych latach?

Czy ministerstwo ma aktualną ocenę stanu bezpieczeństwa zbiorów, pracowników i osób odwiedzających muzeum, sporządzoną po zakończeniu kontroli NIK? Proszę o przedstawienie informacji w zakresie nienaruszającym bezpieczeństwa zbiorów i systemów ochrony.

Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie dodatkowej kontroli, audytu lub wizytacji w muzeum, w tym z udziałem wyspecjalizowanych instytucji zajmujących się bezpieczeństwem zbiorów muzealnych, w celu sprawdzenia faktycznego wdrożenia zaleceń NIK?

Czy ministerstwo udzieliło odpowiedzi na pisma kierowane przez organizację związkową działającą w muzeum, dotyczące bezpieczeństwa instytucji? Jeśli nie, z jakich przyczyn odpowiedź nie została dotychczas przekazana?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP