Zapytanie nr 2964

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z zapytaniem dotyczącym sposobu interpretacji przepisów regulujących możliwość korzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej przez podatników wznawiających działalność gospodarczą po przerwie. W przestrzeni publicznej pojawiają się stanowiska wskazujące na utrwaloną linię interpretacyjną resortu, która budzi istotne wątpliwości co do zakresu i podstaw prawnych stosowanych rozstrzygnięć.

Ministerstwo Finansów podtrzymuje stanowisko, że podatnik, który w przeszłości utracił zwolnienie z obowiązku stosowania kasy fiskalnej, nie może z niego ponownie skorzystać. Jednak problem, który ujawnia ta interpretacja, nie dotyczy samego zwolnienia z kasy fiskalnej, lecz sposobu stosowania prawa przez resort finansów.

Po pierwsze, Ministerstwo Finansów przyjmuje wykładnię systemową i historyczną, odwołując się do wcześniejszych rozporządzeń i deklarowanej „ciągłości regulacyjnej”, zamiast stosować literalne brzmienie obowiązujących przepisów rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2024 r. Takie podejście prowadzi do nadawania obowiązującym normom znaczenia, którego nie zawierają, i w praktyce oznacza rozszerzanie obowiązków podatników bez podstawy prawnej.

Po drugie, zgodnie z literalnym brzmieniem § 3 ust. 2 rozporządzenia, zwolnienie z kasy fiskalnej nie przysługuje podatnikom, którzy w poprzednim roku podatkowym (2024) byli obowiązani do prowadzenia ewidencji.

Natomiast § 7 ust. 2 zawiera przepis przejściowy odnoszący się jedynie do lat 2023-2024. Resort, interpretując te przepisy w sposób obejmujący także wcześniejsze lata, w istocie rozciąga ich działanie wstecz, co jest sprzeczne z zasadą lex retro non agit.

Po trzecie, takie działanie pozostaje w sprzeczności z zasadami wynikającymi z art. 2 i 84 Konstytucji RP, które gwarantują obywatelom pewność prawa i zakaz nakładania ciężarów publicznych bez podstawy ustawowej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 5 kwietnia 2016 r. (II FSK 462/14) i 19 grudnia 2024 r. (II FSK 409/22), przepisy podatkowe – zwłaszcza ograniczające prawa podatników – muszą być interpretowane ściśle, zgodnie z ich brzmieniem, a nie w oparciu o konstrukcje systemowe czy celowościowe.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Finansów uważa, że jest dopuszczalne stosowanie wykładni systemowej lub historycznej w sytuacji, gdy literalne brzmienie obowiązującego przepisu prowadzi do innego wniosku?

Czy resort finansów dopuszcza możliwość korygowania skutków obowiązującego prawa poprzez jego interpretację, mimo że przepisy nie przewidują takiego działania?

Czy Ministerstwo Finansów zamierza doprecyzować swoje stanowisko w sposób zapewniający zgodność stosowania przepisów z zasadami pewności prawa i zakazem retroaktywności, wynikającymi z art. 2 i 84 Konstytucji RP?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP