Zapytanie nr 2835

Miła, znana także jako Witeradówka – to niewielka rzeka, lewostronny dopływ Baby o długości 3,33 km. Wypływa ze źródła w Witeradowie (gm. Olkusz) do Baby, uchodzi na terenie po byłej Olkuskiej Fabryce Naczyń Emaliowanych. Niemal w całości rzeka znajduje się w wybetonowanym korycie. Dokładna długość cieku wynosi 3332,81 metra. Z materiałów źródłowych wynika, że Miła/Witeradówka jest rzeką VI rzędu – wpływa do Baby, która jest dopływem Sztoły, wpływającym do Białej Przemszy, która jest dopływem Przemszy, wpływającym do Wisły.

Jak czytamy w materiałach źródłowych, aluwia Witeradówki cechują się podwyższoną zawartością cynku i ołowiu, wynikającą najprawdopodobniej ze spływu powierzchniowego z gleb wzbogaconych w te pierwiastki przez atmosferyczny transport pyłów z terenów przemysłowych. Wody cieku są słabo zmineralizowane (około 0,4 mS/cm). W ostatnich miesiącach doszło do całkowitego „wyschnięcia“ cieku na odcinku granicznym między miejscowościami Witeradów/Olkusz (Małopolska). Woda w korycie rzeki w ogóle nie płynie.

Z dostępnych materiałów prasowych wynika, że PGW Wody Polskie mają świadomość występującego problemu: „Ustalenia pracowników Wód Polskich w Gliwicach mogą wskazywać, że tak niski stan wody wynika z poboru i piętrzenia wody przez jednego z mieszkańców – poinformowała nas Linda Hofman. Jak dodała, obecnie weryfikowana jest sytuacja formalno-prawna takiego działania: jeżeli osoba ta posiada ważne pozwolenie wodnoprawne, to zostanie ono poddane rewizji. Jeśli natomiast okaże się, że pobór oraz piętrzenie wody odbywa się nielegalnie, Wody Polskie podejmą odpowiednie kroki, włącznie z ukaraniem winnego oraz przywróceniem stanu zgodnego z prawem“ – czytamy w materiale prasowym.

Jednak należy wskazać, że działania Wód Polskich są nieskuteczne i nie rozwiązały sygnalizowanego przez mieszkańców problemu. Oczekuję jednoznacznej interwencji ministerstwa klimatu, a także pilnego zlecenia przez PGW Wody Polskie analizy składu chemicznego wody i jego możliwego wpływu na zdrowie i życie mieszkańców rejonu olkuskiego.

Jest to związane z faktem zaprzestania pompowania wód podziemnych przez Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław“ SA i narastającego problemu dynamicznego podnoszenia się poziomu wód (które według analiz części naukowców z uczelni krakowskich mogą być skażone). Ewentualne skażenie wód może mieć znaczące skutki społeczne i gospodarcze. Osobną kwestią jest analiza przez stosowne służby państwa polskiego, czy ZGH „Bolesław“ wykonywał zgodnie z zatwierdzonymi projektami proces nie tylko likwidacji kopalni, ale także właściwie zabezpieczał wyeksploatowane chodniki górnicze (w tym podsadzał byłe wyrobiska zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją).

Proszę więc o udzielenie szczegółowej odpowiedzi na wszystkie pytania:

Czy ministerstwo klimatu zleci pilną kontrolę w PGW Wody Polskie RZGW w Gliwicach w zakresie skuteczności działań dotyczących rzeki Miła/Witeradówka mającej swoje źródła w m. Witeradów k. Olkusza?

Co jest przyczyną całkowitego wyschnięcia rzeki Miła/Witeradówka na wskazanym odcinku? Na ile szacowany jest obecnie wypływ w m3/min. wody ze źródeł rzeki Witeradówka/Miła? Czy wypływ ten jest stały i niezmienny?

Czy potwierdziły się przypuszczenia dotyczące prowadzenia przez jednego z mieszkańców piętrzenia i poboru wody? Czy te działania były i są legalne? Czy jest wydane pozwolenie wodnoprawne w tej sprawie? Jakie szczegółowe działania i w którym okresie podejmowały RZGW w Gliwicach dotyczące cieku Witeradówka?

Czy po zakończeniu wydobycia i wyłączeniu pomp przez ZGH „Bolesław“ RZGW w Gliwicach zlecał badania wody w ciekach wodnych na terenie gmin: Olkusz, Bolesław i Bukowno? Jakie są wyniki badań, czy zostały zanotowane przekroczenia dopuszczalnych wartości? Jeśli tak, w jakim zakresie?
Jeśli nie, czy takie badania zostaną zlecone?

Czy istnieje ryzyko skażenia (zanieczyszczenia, zatrucia) istniejących cieków wodnych przez skażone wody podziemne z byłych kopalń ZGH „Bolesław“ – znajdujące się w rejonie olkuskim, których stan ciągle wzrasta? Czy służby państwowe (w tym służby specjalne) zajmują się tą sprawą?

Czy służby państwowe – w tym służby specjalne, tj. ABW – zajmują się procesem likwidacji kopalń należących do ZGH „Bolesław“? Czy w tym zakresie są prowadzone działania operacyjne? Od kiedy te działania są prowadzone? W jakim zakresie? (Pytanie do ministra – członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych i MSWiA)

Czy służby państwowe – w tym służby specjalne, tj. ABW – zajmują się procesem prawidłowego uzdatniania terenów (rewitalizacji obszarów, w tym podsadzania byłych wyrobisk) leżących w terenie górniczym eksploatowanym przez ZGH „Bolesław“? Od kiedy te działania są prowadzone? W jakim zakresie? (Pytanie do ministra – członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych i MSWiA)

Czy służby państwowe badają temat wytyczenia przebiegu zrealizowanej obwodnicy Bolesławia (pow. olkuski), zatwierdzenia jej dokumentacji, projektów itp., w tym zatwierdzenia przez ZGH „Bolesław“ przebiegu drogi przez tereny, które dziś zostały niemal całkowicie zalane w wyniku dynamicznego podnoszenia się wód podziemnych? (Pytanie do ministra – członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych i MSWiA)