Zapytanie nr 2805

Szanowny Panie Ministrze,

jako absolwentka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z niedowierzaniem przeczytałam doniesienia o decyzji ministerstwa, które nie przyznało środków na dalsze funkcjonowanie radioteleskopu RT4 w Piwnicach. To niezwykle smutna wiadomość – nie tylko dla społeczności akademickiej, ale i całego środowiska naukowego w Polsce. Radioteleskop RT4 to symbol polskiej radioastronomii i ważny element krajowej oraz międzynarodowej infrastruktury badawczej, który wykorzystywany jest w ramach globalnych obserwacji VLBI oraz projektów o strategicznym znaczeniu.

Brak finansowania oznacza, że od 1 stycznia przyszłego roku działalność RT4 może zostać wstrzymana, co doprowadzi do zakończenia długoletnich projektów badawczych i rozpadu zespołów naukowych. Tymczasem wniosek UMK w konkursie SpUB uzyskał najwyższą ocenę A i bardzo dobrą opinię ekspertów, a sam teleskop wpisany jest na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Mimo to wsparcie otrzymało jedynie 11 spośród 186 pozytywnie ocenionych projektów.

Przedstawiona sytuacja jest niestety kolejnym dowodem na to, że polska nauka cierpi z powodu braku stabilnego i odpowiednio wysokiego finansowania. A to z kolei grozi zahamowaniem rozwoju i utratą potencjału badawczego, który był budowany latami.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z jakich konkretnie powodów podjęto decyzję o nieprzyznaniu UMK finansowania radioteleskopu RT4 w ramach konkursu SpUB?

Czy ministerstwo zamierza podjąć działania, aby zapewnić ciągłość funkcjonowania radioteleskopu RT4 w Piwnicach koło Torunia?

Czy zostanie uruchomiony alternatywny sposób finansowania infrastruktury badawczej o znaczeniu strategicznym, która nie uzyskała środków w obecnym konkursie?

Ile wniosków ocenionych pozytywnie w konkursie SpUB nie otrzymało finansowania oraz jakie uczelnie i instytucje badawcze znalazły się w podobnej sytuacji jak UMK?

Co zamierza zrobić ministerstwo, aby zapobiec sytuacjom, w których wysoko ocenione projekty z zakresu infrastruktury badawczej pozostają bez wsparcia finansowego?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP