Zapytanie nr 2703

Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 26.09.2025

Odpowiedź na zapytanie nr 2703

w sprawie serii pożarów w Polsce

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 26-09-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 2703 Pana Posła Roberta Warwasa w sprawie serii pożarów w Polsce, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam co następuje.

Zestawienia dotyczące liczby pożarów odnotowanych przez PSP w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2025 r., liczby ofiar śmiertelnych i osób rannych w pożarach oraz szacowanych strat materialnych poniesionych w wyniku ww. zdarzeń zostały przedstawione odpowiednio w arkuszach nr 1-3 załącznika do niniejszej odpowiedzi.

Zgodnie ze stanowiskiem KGP należy wskazać, że określenie przyczyn pożarów jest możliwe dopiero po wydaniu opinii przez biegłego z zakresu pożarnictwa, stanowiącej część materiałów gromadzonych w trakcie postępowań prowadzonych przez prokuraturę. Wobec powyższego, właściwym do przekazania informacji w przedmiotowym zakresie jest prokurator prowadzący dane postępowanie.

Jednocześnie, poniżej przekazuję dane dotyczące postępowań wszczętych oraz zakończonych w sprawach o czyn z art. 163 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny[1] (według stanu na 16 września 2025 r.).

Artykuł | 01.01.-16.09.2025 r.

postępowania wszczęte | postępowania zakończone

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny | art. 163 § 1 pkt 1 | 604 | 589

art. 163 § 2 w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 | 734 | 740

art. 163 § 3 w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 | 56 | 52

art. 163 § 4 w zw. z art. 163 § 1 pkt 1 i w zw. z art. 163 § 2 | 27 | 34

Razem | 1421 | 1415

W pierwszym półroczu 2025 r., w ramach działań Prewencji Społecznej, PSP przeszkoliła z zagadnień edukacyjnych na temat szeroko pojętego bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa pożarowego, ponad 915 tys. osób, co stanowi 2,4% populacji kraju. Szkolenia tematyczne, skierowane do wszystkich grup wiekowych (dzieci w wieku 3-14 lat, młodzież w wieku 15-18 lat, dorośli w wieku 19-59 lat, seniorzy – osoby po 60-tym roku życia) obejmowały problematykę dotyczącą m.in.:

zachowania podczas pożaru, charakterystyki materiałów łatwopalnych, przypadków porażenia prądem, zatruć tlenkiem węgla czy właściwości czujek ratujących życie (szkolenia pn. „Bezpieczny Dom”).

pożarów traw, lasu, silnych wiatrów, orientacji w terenie, bezpieczeństwa na obozach (szkolenia pn. „Bezpieczny Las”).

bezpiecznej ewakuacji – ewakuacja w różnych obiektach, kierunki ewakuacji, bezpieczne zachowania (szkolenia pn. „Ewakuacja”).

alarmowania służb (szkolenia pn. „Numer 112”).

resuscytacji krążeniowo-oddechowej i zasad udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej (szkolenia pn. „Pierwsza Pomoc”).

bezpiecznego użytkowania akumulatorów litowo-jonowych stanowiących potencjalne źródło eksplozji i pożaru.

Działalność edukacyjna PSP jest realizowana w szczególności:

na terenie sal edukacyjnych znajdujących się przy jednostkach PSP[2],

w szkołach oraz podczas wydarzeń oświatowych, sportowych, itp.,

w mediach społecznościowych (infografiki, artykuły),

za pośrednictwem stron internetowych komend (zakładka Prewencja Społeczna),

w środkach komunikacji miejskiej,

w ramach współpracy z wydawnictwami (broszury, kalendarze).

Działania prewencyjne w zakresie zapobiegania zagrożeniom pożarowym są realizowane także w formie ogólnopolskich kompanii medialnych, takich jak: „Kampania Stop Pożarom Traw” czy „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”. Szczegółowe informacje na temat działalności PSP w ramach prewencji społecznej oraz materiały edukacyjne znajdują się na stronie internetowej Komendy Głównej PSP: https://www.gov.pl/web/kgpsp/prewencja-spoleczna-psp, a także są prezentowane w mediach społecznościowych.

Odnośnie do wzmocnienia kadrowego i finansowego PSP informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) zainicjowało prace legislacyjne nad projektem ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2026-2029”, w którym zakłada się m.in. wzmocnienie PSP o 1 000 dodatkowych etatów strażaków, z tego: w 2026 r. – 60 etatów, w 2027 r. – 20 etatów, w 2028 r. – 450 etatów i w 2029 r. – 470 etatów.

Celem projektowanej ustawy jest zwiększenie efektywności realizacji zadań służbowych PSP poprzez zwiększenia liczby strażaków pełniących służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby, a także skuteczne reagowanie na zdarzenia, szczególnie w okresach zwiększonej palności, reagowania prewencyjnego i usuwania skutków anomalii pogodowych, z uwzględnieniem zdarzeń związanych z sytuacją geopolityczną. Dodatkowe etaty mają umożliwić utrzymanie stanu minimalnego zmiany służbowej na poziomie 5.169 strażaka, co pozwoli zmniejszyć liczbę nadgodzin, a tym samym bezpośrednio ograniczyć wydatki na rekompensaty za ponadwymiarowy czas służby. Środki finansowe, które obecnie są kierowane na wypłatę dodatków za nadgodziny, będą mogły zostać wykorzystane m.in. na zatrudnienie dodatkowych strażaków.

Potrzeba wzmocnienia kadrowego PSP została również wyartykułowana w Ocenie Skutków Regulacji do ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej[3]. Zgodnie z ww. dokumentem dla komend miejskich/powiatowych PSP jest przewidziane w 2026 r. wzmocnienie etatowe o 395 etatów, a w 2027 r. – o 1 675 etatów.

Należy jednocześnie wyjaśnić, że ochotnicze straże pożarne (OSP) nie są formacją (służbą) podległą Ministrowi SWiA. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych[4], OSP to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach[5], tj. dobrowolnymi, samorządnymi, trwałymi zrzeszeniami, samodzielnie określającymi w statucie swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne. Nadzór nad działalnością stowarzyszeń pełni:

wojewoda właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia – w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego,

starosta właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia.

W świetle powyższego, zagadnienia dotyczące stanu kadrowego w stowarzyszeniach, jakimi są OSP pozostaje poza zakresem właściwości ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Natomiast źródła dofinansowania jednostek OSP zostały wymienione w art. 32 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, tj.:

budżety jednostek samorządu terytorialnego;

środki z budżetu państwa przekazywane Komendantowi Głównemu PSP;

wpływy instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[6];

środki pochodzące od osób fizycznych i osób prawnych przekazywane w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn;

środki pochodzące ze zbiórek publicznych;

środki własne.

W 2025 r. w zakresie dotacji dla jednostek OSP w budżecie państwa zabezpieczono łącznie kwotę 129 555 tys. zł, z tego:

90 555 tys. zł w dziale 754 – Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, w rozdziale 75409 – Komenda Główna PSP dla jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (ksrg) na realizację zadania publicznego pt.: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego”, tj.:

wydatki majątkowe w kwocie 46 805 tys. zł,

wydatki bieżące w wysokości 26 195 tys. zł (w tym Zakładowe Straże Pożarne – 42 000 zł)

wydatki bieżące w wysokości 17 555 tys. zł (rezerwa celowa w części 83 budżetu państwa pozycja 9 – „Uzupełnienie środków na realizację zadań przez komendy wojewódzkie i powiatowe/miejskie Państwowej Straży Pożarnej – 18 000 tys. zł oraz ochotnicze straże pożarne – 17 555 tys. zł”);

39 000 tys. zł w dziale 754 – Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, w rozdziale 75412 – Ochotnicze Straże Pożarne z przeznaczeniem dla OSP spoza ksrg, na realizację zadania publicznego pt.: „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”, z czego:

wydatki majątkowe – 18 000 tys. zł,

wydatki bieżące – 21 000 tys. zł, w tym 5 000 tys. zł na dofinansowanie organizacji obozów dla członków Dziecięcych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP).

Ponadto w ramach Porozumienia zawartego pomiędzy Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Klimatu i Środowiska z dnia 23 lutego 2021 r. w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska, w 2025 r. jednostki OSP otrzymają dofinansowanie do zakupów samochodów pożarniczych ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w kwocie około 38 mln zł.

Warto również poinformować, że pod koniec sierpnia 2025 r. zakończono prace nad „Poradnikiem bezpieczeństwa”[7] – przygotowanym w ramach współpracy międzyinstytucjonalnej: Ministerstwa SWiA, Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) oraz z udziałem ekspertów i przedstawicieli instytucji z dziedziny bezpieczeństwa. Poradnik stanowi formę praktycznego przewodnika, który zawiera niezbędne informacje umożliwiające każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działanie w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe, awarie infrastruktury, pożary. Publikacja została przygotowana w ramach tworzenia nowego systemu ochrony ludności i obrony cywilnej i jest odpowiedzią na doświadczenia wynikające z wojny na Ukrainie, pojawiające się nowe zagrożenia oraz rosnące w związku z tym potrzeby społeczne. Poradnik obejmuje najważniejsze obszary związane ze współczesnymi zagrożeniami bezpieczeństwa od cyberataków i dezinformacji, przez klęski żywiołowe, wielkoskalowe pożary po sytuacje militarne i kryzysy infrastrukturalne. Przedmiotowa publikacja zawiera główne moduły tematyczne związane z: przygotowaniem, reagowaniem oraz planem na kryzys. W ww. dokumencie w sposób zwięzły i komunikatywny przedstawiono porady dotyczące przygotowania i reagowania na zagrożenia, a także spis najważniejszych numerów alarmowych i wskazówki, gdzie szukać wsparcia w sytuacjach kryzysowych. Poradnik zawiera również wzór rodzinnego planu na kryzys – uproszczonego dokumentu z najważniejszymi informacjami, które pomogą we wcześniejszym zaplanowaniu działań w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych.

Planuje się, że Poradnik trafi do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce. Wersja cyfrowa oraz angielska wersja językowa publikacji są dostępne na stronie: https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa/nasze-publikacje oraz na stronach MON, Ministerstwa SWiA i RCB. Dodatkowo Poradnik będzie można odebrać w urzędzie miasta lub gminy.

Należy dodać, że w ramach prowadzonej działalności edukacyjnej, Komenda Główna PSP planuje wydanie „Poradnika na temat autonomicznych czujek dymu oraz czujek tlenku węgla”, który ma przygotować społeczeństwo do realizacji, wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 listopada 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów[8], obowiązku posiadania czujki. Przepisy prawa w ww. zakresie będą obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.

Planowane jest także sukcesywne oddawanie do użytku kolejnych sal edukacyjnych przy jednostkach organizacyjnych PSP, co pozwoli na zwiększenie liczby osób uczestniczących w zajęciach edukacyjnych na temat bezpieczeństwa powszechnego, w tym pożarowego.

Przytoczone powyżej różnorodne formy narzędzi edukacyjnych i profilaktycznych w zakresie upowszechniania wiedzy na temat potencjalnych zagrożeń (w tym związanych z pożarami) oraz bezpiecznego reagowania i nawiązywania przez obywateli współpracy z właściwymi służbami, są kluczowe dla zapobiegania zagrożeniom (nie tylko pożarowym) oraz minimalizowania ich skutków.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 383.

[2] Według stanu na 10 września 2025 r. PSP dysponuje salami edukacyjnymi w liczbie 141.

[3] Dz. U. poz. 1907.

[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 244.

[5] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261.

[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 188.

[7] Dalej: „Poradnik”.

[8] Dz. U. poz. 1716.

Załącznik:

Arkusz nr 1 - liczba pożarów odnotowanych przez PSP.

Arkusz nr 2 - liczba ofiar śmiertelnych i osób rannych w pożarach.

Arkusz nr 3 - szacowane straty materialne poniesione w wyniku pożarów.

Załączniki

ZAŁACZNIK.XLSX

Załączniki: z02703-o1.XLSX (PDF)