Zapytanie nr 2254

Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 14.03.2025

Odpowiedź na zapytanie nr 2254

w sprawie pozyskania używanego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Jarochowie (gmina Daszyna)

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz

Warszawa, 14-03-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 2254 Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie pozyskania używanego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Jarochowie (gmina Daszyna), na podstawie stanowiska Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie informuję, że w zasobie Komendy Głównej PSP nie ma zbędnego pojazdu ratowniczo-gaśniczego, który mógłby być przekazany do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Jarochowie.

Na podstawie art. 31 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[1] PSP, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana do przekazywania nieodpłatnie technicznie sprawnego, zbędnego sprzętu i urządzeń ochotniczym strażom pożarnym (OSP). Procedura przekazywania zbędnych pojazdów pożarniczych do jednostek OSP została określona w Zarządzeniu nr 1 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 stycznia 2020 r. w sprawie gospodarki transportowej w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej[2].

Stosownie do ww. zarządzenia, jednostka OSP w Jarochowie może wystąpić z indywidualnym wnioskiem o przekazanie zbędnego pojazdu ratowniczo-gaśniczego z zasobu właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego PSP, który podejmuje ostateczne decyzje w odniesieniu do sprzętu transportowego stanowiącego zasób kierowanej przez niego jednostki.

Należy wyjaśnić, że procedura przekazania zbędnych pojazdów z zasobów PSP z terenu województwa na rzecz jednostek OSP jest uwarunkowana jednoczesną realizacją zakupu nowych samochodów dla jednostek organizacyjnych PSP oraz procesem ich wprowadzenia do podziału bojowego. Liczba samochodów wycofywanych z eksploatacji w jednostkach organizacyjnych PSP nie zawsze daje możliwość zaspokojenia wszystkich potrzeb sprzętowych zgłaszanych przez jednostki OSP z terenu całego województwa.

Odnosząc się do możliwości udzielenia dofinansowania z budżetu państwa na zakup nowego lub używanego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla jednostki OSP w Jarochowie, należy wskazać, że zakupy pojazdów dla OSP wymagają zaangażowania znacznych środków finansowych. W związku z powyższym niniejszy proces odbywa się w ramach montażu[3] finansowego z kilku źródeł[4], przy jednoczesnym zapewnieniu wkładu własnego ze strony jednostki/środków finansowych właściwej gminy odpowiedzialnej za pokrywanie kosztów funkcjonowania jednostki OSP. Zagwarantowanie wkładu własnego przez gminę/jednostkę OSP jest istotne w aspekcie planowania zakupów na terenie danego województwa i podziału limitów środków finansowych na dany rok.

W przypadku ubiegania się o dofinansowanie na zakup samochodu pożarniczego z budżetu państwa, podstawą wszczęcia procedury dofinasowania jest złożenie przez jednostkę OSP formalnego wniosku do Komendanta Głównego PSP, za pośrednictwem właściwego terytorialnie komendanta miejskiego/powiatowego PSP, zgodnie z trybem określonym w art. 32 ust. 2-4 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych[5]. Do wniosku o dofinansowanie niezbędna jest deklaracja władz samorządowych o zabezpieczeniu w budżecie gminy odpowiednich środków finansowych umożliwiających zakwalifikowanie do udziału w zakupie.

Zgodnie z ww. ustawą środki finansowe dla OSP z budżetu państwa są przekazywane w formie dotacji[6] na wsparcie realizacji zadania publicznego[7], m.in. na zakup różnego rodzaju sprzętu[8] i innego wyposażenia[9]. Umowy są podpisywane przez Komendanta Głównego PSP indywidualnie z poszczególnymi jednostkami OSP.

Informuję, że w 2025 r. dla OSP działających poza krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym (ksrg) w budżecie państwa w części 42 – Sprawy wewnętrzne, dział 754 - Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa zaplanowano 39 000 000 zł na realizację zadania publicznego pn.: „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”. Ponadto, w części 83 – rezerwy celowe, pozycja 9 została ujęta kwota w wysokości 35 555 000 zł z przeznaczeniem na „uzupełnienie środków na realizację zadań przez komendy wojewódzkie i powiatowe/miejskie Państwowej Straży Pożarnej – 18 000 000 zł oraz ochotnicze straże pożarne – 17 555 000 zł”.

Mając powyższe na uwadze, Zarząd OSP w Jarochowie wraz z władzami samorządowymi może rozważyć w roku bieżącym lub w latach następnych, chęć ubiegania się o dofinansowanie zakupu nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze środków finansowych budżetu państwa koordynowanych przez Komendanta Głównego PSP, pod warunkiem zabezpieczenia w budżecie gminy odpowiednich środków finansowych umożliwiających zakwalifikowanie do udziału w zakupach.

W 2025 r. jednostki OSP mogą składać wnioski o dofinansowanie zakupu nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych do 25 marca 2025 r. Wnioski należy składać za pośrednictwem właściwego terytorialnie komendanta powiatowego/miejskiego PSP. Szczegółowe informacje w powyższym zakresie są dostępne na stronie internetowej Komendy Głównej PSP – https://www.gov.pl/web/kgpsp/dofinansowanie-jednostek-ochrony-przeciwpozarowej-na-rok-2025.

Niezależnie od wsparcia z budżetu państwa czy z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej/Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej[10], jednostki OSP – jako jednostki ochrony przeciwpożarowej – mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń. Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej ww. środki pochodzą z wpływów uzyskanych ze składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia i są przekazywane Komendantowi Głównemu PSP oraz Zarządowi Głównemu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (po 50%). Dofinansowanie ze środków uzyskanych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia może być przekazane na cele ochrony przeciwpożarowej, w szczególności na:

zapewnienie gotowości bojowej jednostek,

budowę i modernizację strażnic,

badania naukowe oraz działalność racjonalizatorską w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i przeciwdziałania innym zagrożeniom,

propagowanie bezpieczeństwa pożarowego.

Więcej informacji w zakresie możliwości dofinansowania działalności jednostek ochrony przeciwpożarowej jest dostępnych na stronie internetowej Komendy Głównej PSP pod adresem:

https://www.gov.pl/web/kgpsp/wnioski-o-dofinansowanie-jednostek-ochrony-przeciwpozarowej.

Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie planuje uruchomienia programów dofinansowania jednostek OSP działających poza ksrg, w których kryterium przyznania środków finansowych byłby stopień aktywności na rzecz lokalnej społeczności.

Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł dofinansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia – w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach[11]. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych), podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym ponoszenie kosztów ich funkcjonowania oraz zakupu sprzętu spoczywa na gminie.

Z poważaniem

z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 188.

[2] Dz. Urz. KG PSP z 2020 r. poz. 3, z późn. zm.

[3] Proces jest koordynowany przez Komendanta Głównego PSP.

[4] Budżetu państwa; Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej/Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej; środków pochodzących z wpływów uzyskanych ze składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia, przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej; środków finansowych samorządów terytorialnych lub środków własnych OSP.

[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 244.

[6] Tryb bez konkursu ofert.

[7] „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” – w przypadku jednostek OSP spoza krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (tzw. dotacja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) oraz „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” – w przypadku jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (tzw. dotacja ksrg).

[8] W tym ciężki, średni lub lekki samochód ratowniczo-gaśniczy, a także używane samochody pożarnicze.

[9] Zgodnie z zakresem przedmiotowym dotacji na dany rok budżetowy.

[10] Środki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej/ Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przekazywane na podstawie Porozumienia zawartego w dniu 23 lutego 2021 r. między Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministrem Klimatu i Środowiska w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska.

[11] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261.