Zapytanie nr 2191

Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer, 25.02.2025

Odpowiedź na zapytanie nr 2191

w sprawie zajęć edukacyjnych, których częścią było malowanie czaszek zwierzęcych

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 25-02-2025

Szanowni Państwo Posłowie,

odnosząc się do pytań postawionych w związku z sytuacją zaistniałą w dwóch placówkach oświatowych w Ciechanowie, w których część zajęć edukacyjnych poświęcono malowaniu przez dzieci czaszek zwierzęcych, uprzejmie informuję, iż w przypadku jakichkolwiek zastrzeżeń odnośnie do działań edukacyjnych prowadzonych w danej szkole lub przedszkolu należy je zgłaszać bezpośrednio do nauczyciela prowadzącego zajęcia lub dyrektora placówki. Zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[1], dyrektor szkoły/przedszkola lub placówki sprawuje bezpośredni nadzór nad działalnością szkoły lub placówki, a także sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego.

Natomiast nadzorem nad działaniami placówek oświatowych w poszczególnych województwach – zgodnie z przepisami prawa oświatowego – zajmują się właściwi kuratorzy oświaty, w omawianym przypadku – Mazowiecki Kurator Oświaty (delegatura w Ciechanowie)[2].

Należy również pamiętać, iż program wychowania przedszkolnego w danym przedszkolu, jak również programy nauczania do danych obowiązkowych zajęć edukacyjnych w szkole, są przygotowywane przez nauczycieli, a następnie dopuszczane do realizacji przez dyrektora odpowiednio przedszkola[3] lub szkoły. Jednocześnie programy wychowania przedszkolnego i programy nauczania powinny być dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów, dla których są przeznaczone.

Ministerstwo Edukacji Narodowej zadbało o zamieszczenie w podstawie programowej kształcenia ogólnego odpowiednich treści związanych z tematyką szacunku i opieki nad zwierzętami, co umożliwia nauczycielom prowadzenie zajęć z uczniami na każdym etapie kształcenia. Tematyka ta może być realizowana w formie np. zajęć lekcyjnych, spotkań, inicjatyw lub wydarzeń tematycznych, przy wykorzystaniu wybranych materiałów dydaktycznych.

Mając na względzie obowiązujący stan prawny – w kontekście opisanej sytuacji – trzeba zdecydowanie podkreślić, że umożliwiając udział przedstawiciela środowiska łowieckiego w zajęciach edukacyjnych, należało wziąć pod uwagę wymóg uzyskania zgody dyrektora przedszkola/szkoły lub placówki wyrażonej po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady przedszkola/szkoły lub placówki i rady rodziców[4].

Uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej przesłano dotychczas jedno pismo w przedmiotowej sprawie – od Stowarzyszenia Prawnicy na Rzecz Zwierząt – z postulatem zmian legislacyjnych w obszarze ochrony zwierząt oraz prawa łowieckiego. Obszary te jednak nie należą do kompetencji ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Natomiast nie wpłynęły do MEN żadne zastrzeżenia ani od rodziców dzieci, uczestniczących w ww. zajęciach, ani od kuratora oświaty.

Informujemy, że Kuratorium Oświaty w Warszawie Delegatura w Ciechanowie przeprowadziła doraźną kontrolę, w wyniku której wydano dyrektorowi przedszkola następujące zalecenia:

- w planowaniu pracy pedagogicznej uwzględniać dobro i bezpieczeństwo każdego dziecka, również w aspekcie możliwych dysonansów poznawczych oraz odroczonych skutków i potencjalnych zagrożeń dla jego harmonijnego, całościowego rozwoju,
- zapewnić realizację obowiązujących w przedszkolu „Standardów ochrony wizerunków dzieci przedszkolnych“,
- zapewnić warunki realizacji przez radę pedagogiczną zadania wyrażenia opinii dotyczących zgłoszonych przez nauczycieli programów nauczania przed ich dopuszczeniem do użytku w przedszkolu.

W trakcie kontroli stwierdzono dodatkowo, że inicjatorami zajęć byli rodzice, którzy udzielili również zgody na udział w tych zajęciach.

Mazowiecka Kurator Oświaty, ponadto, podczas cyklicznej narady pedagogicznej z dyrektorami placówek oświatowych województwa mazowieckiego przypomniała zapisy art 86. ustawy – Prawo oświatowe dotyczące działalności organizacji wspierających działalność dydaktyczno-wychowawczą szkół i placówek.

Dodatkowo informuję, iż w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwa obecnie proces opracowywania projektu Strategicznego planu działań w zakresie edukacji ekologicznej zgodnie z wytycznymi Polityki Ekologicznej Państwa 2030. Szerokie spektrum podmiotów uczestniczących w procesie konsultacyjnym treści tej strategii (m.in. MEN) współpracuje ze sobą w celu stworzenia dokumentu, który posłuży m.in. kształtowaniu prawidłowych postaw całego społeczeństwa.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

[1] Dz. U. 2024 poz. 737 – t. j.

[2] Art. 51 cyt. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe

[3] Art. 22a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2024 poz.750 – t. j.)

[4] Art. 86 cyt. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe