Zapytanie nr 1158

Sekretarz stanu Wiesław Szczepański, 25.11.2024

Odpowiedź na zapytanie nr 1158

w sprawie posterunków Policji w Polsce

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański

Warszawa, 25-11-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie nr 1158 Pana Posła Marcina Porzucka w sprawie posterunków Policji w Polsce, w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP)[1], uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiada kompetencji w zakresie tworzenia, likwidacji lub przekształcania komórek organizacyjnych Policji, jakimi są posterunki Policji. Stosownie do art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[2], komendant powiatowy (miejski) Policji może tworzyć posterunki Policji na zasadach określonych przez Komendanta Głównego Policji.

Jednocześnie informuję, że:

w latach 2008-2015 zostały zlikwidowane 474 posterunki Policji, a utworzono (odtworzono) 46 posterunków Policji,

w latach 2016-2023 zostało zlikwidowanych 6 posterunków Policji, a utworzono (odtworzono) łącznie 187 posterunków Policji (z czego 76 utworzono, 111 odtworzono),

według stanu na 1 października 2024 r.[3] na terenie kraju funkcjonowało łącznie 580 posterunków Policji, 608 komisariatów Policji, 271 komend powiatowych Policji oraz 65 komend miejskich Policji.

Ponadto, zgodnie z informacją przekazaną przez KGP, do końca 2025 r. jest planowane odtworzenie (utworzenie) 31 posterunków Policji.

Ustosunkowując się do pytania na temat likwidowanych posterunków Policji, uprzejmie wyjaśniam, że decyzję w sprawie likwidacji posterunku Policji podejmuje komendant powiatowy (miejski) Policji. Jednocześnie pragnę wskazać, że do KGP nie wpłynęły informacje o planowanych likwidacjach posterunków Policji w 2025 r.

Natomiast odnosząc się do kwestii dotyczącej liczby gmin w Polsce, w których znajdują się obecnie posterunki Policji należy wyjaśnić, że sposób organizacji jednostek Policji w terenie odzwierciedla, co do zasady, ogólny podział administracyjny Państwa, stanowiąc tym samym zintegrowaną strukturę organizacyjną. Zasady organizacji komend wojewódzkich, powiatowych (miejskich) oraz komisariatów Policji są wskazane wprost w ustawie o Policji, przy czym nie ma obowiązku tworzenia komisariatów Policji w ramach struktury podziału gminnego państwa. Należy również zauważyć, że posterunki Policji, czy też rewiry dzielnicowych, nie stanowią samodzielnych jednostek Policji i mogą być tworzone przez komendanta powiatowego (miejskiego) Policji[4]. Posterunki Policji są jedynie pomocniczymi komórkami organizacyjnymi (obok wydziałów, referatów, ogniw, zespołów czy też jednoosobowych stanowisk) w ramach innych jednostek Policji, a ich struktura nie pokrywa się z podziałem na gminy. Ponadto warto nadmienić, że komisariat Policji swoim zasięgiem terytorialnym nie musi obejmować obszaru całej gminy, a jego właściwość miejscowa może być również określona obszarem kilku gmin.

Przedstawiając powyższe informacje warto jednocześnie zauważyć, że kwestia funkcjonowania posterunków Policji była przedmiotem analizy Najwyższej Izby Kontroli[5] (okres objęty kontrolą to 1 stycznia 2016 r. – 30 czerwca 2023 r.). W przedstawionej informacji o wynikach kontroli[6] NIK zgłosiła zastrzeżenia. Według NIK realizacja procesu odtwarzania posterunków Policji jako elementu poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego nie została rzetelnie zaplanowana, a decyzje i przesłanki za utworzeniem posterunków Policji nie były poparte konkretnymi argumentami i głównie wynikały z subiektywnych oczekiwań zgłaszanych przez obywateli lub samorządy lokalne. Przykładowo, NIK zwróciła uwagę, że ani w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), ani w KGP nie przeprowadzono systemowej analizy w zakresie refom funkcjonowania terenowych jednostek Policji, a posterunki Policji były uruchamiane bez opracowania koncepcji ich działania, uwzględniającej cel, zadania, harmonogram oraz niezbędne środki i zasoby.

Warto jednocześnie zauważyć, że w 2016 r. ówczesny Komendant Główny Policji wprowadził zasadę, że decyzja o utworzeniu posterunku Policji wymaga konsultacji i zgody KGP, co negatywnie oceniono w kontroli NIK.

W ocenie MSWiA oczekiwania społeczności lokalnych są niezmiernie istotną przesłanką, niemniej decyzję o utworzeniu posterunku Policji należy poprzedzić analizą stanu bezpieczeństwa na terenie gminy, a także oceną efektywności istniejących terenowych jednostek Policji. Nadrzędnym celem stawianym Policji powinno być jej efektywne działanie w terenie oraz takie zaplanowanie jej działań, aby społeczności lokalne były bezpieczne, a przestępczość była skutecznie zwalczana. Z uwagi na powyższe w ocenie MSWiA konieczne jest jasne i precyzyjne określenie celów, co pozwoli na uniknięcie podobnych błędów w przyszłości.

Pragnę jednocześnie wskazać, że KGP podjęła działania zmierzające do niezwłocznego wdrożenia zaleceń sformułowanych w wyniku przeprowadzonej kontroli NIK. W dniu 19 kwietnia 2024 r., decyzją nr 133 Komendanta Głównego Policji[7] został powołany Zespół do opracowania kryteriów analizy funkcjonowania odtworzonych albo utworzonych w latach 2016-2023 posterunków Policji oraz wytycznych w sprawie zasad tworzenia, organizacji i funkcjonowania posterunku Policji. Przedmiotowy zespół nie zakończył jeszcze swoich prac.

Z poważaniem

z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Z 14 października 2024 r.

[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.

[3] Źródło: Meldunek o stanie kadr Policji na dzień 1 października 2024 r.

[4] Art. 8a ustawy o Policji.

[5] Dalej – NIK.

[6] NIK, Informacja o wynikach kontroli „Funkcjonowanie posterunków Policji”, sygn. KPB.430.8.2023, nr ewid. 118/2023/P/23/029/KPB.

[7] W sprawie powołania zespołu do opracowania i uzgodnienia w Policji projektu wytycznych w sprawie zasad tworzenia, organizacji i funkcjonowania posterunku Policji.