Zapytanie nr 998

Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk, 17.09.2024

Odpowiedź na zapytanie nr 998

w sprawie kosztów związanych z migrantami

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 17-09-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie nr 998 Pana Posła Artura Szałabawki w sprawie kosztów związanych z migrantami, uprzejmie przedstawiam następujące informacje – zaznaczając, że w związku z ogólnym zdefiniowaniem zagadnienia przez Pana Posła, w poniższym stanowisku przedstawiono różne aspekty kwestii migracyjnej, uwzględniające możliwe intencje pytania Pana Posła.

Na wstępie pragnę zaznaczyć, że polskie służby od 3 lat zmagają się ze sztucznie kreowaną przez Białoruś i Rosję presją migracyjną. Problem instrumentalnego wykorzystywania i kreowania ww. presji dostrzegają wszystkie Państwa Członkowskie Unii Europejskiej, czego dowodem są m.in. zapisy z posiedzenia Rady Europejskiej z 15 grudnia 2023 r. Niewątpliwie sytuacja na granicy polsko-białoruskiej wymaga wzmożonych środków monitorowania w kontekście powtarzających się prób nielegalnego przekraczania granicy. Priorytetem w polityce państwa musi być skuteczne zapobieganie próbom tworzenia szlaku migracyjnego przez Polskę do krajów Europy Zachodniej.

Należy podkreślić, że zawrócenie cudzoziemców do linii granicy jest podejmowane przez Straż Graniczną w ostateczności i wynika z wymogów ochrony bezpieczeństwa kraju oraz państw strefy Schengen. Ponadto, obowiązujące procedury[1] stosuje się wyłącznie wobec osób, które przekroczyły granicę wbrew przepisom prawa oraz nie wyrażają chęci ubiegania się w Polsce o ochronę międzynarodową.

Cudzoziemcy ujawnieni na terytorium Polski, po nielegalnym przekroczeniu granicy państwowej, o ile jest to uzasadnione otrzymują odpowiednie wsparcie. Służby graniczne udzielają pomocy medycznej (w formie pomocy doraźnej, wzywania karetek, hospitalizacji), udostępniają produkty niezbędne do życia (leki, żywność, wodę, artykuły higieniczne, odzież, koce), prowadzą akcje ratowania życia (akcje poszukiwawczo-ratownicze prowadzone z lądu, wody i powietrza przy współudziale innych służb, m.in: Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, straży pożarnych, Sił Zbrojnych RP). Straż Graniczna posiada także zorganizowaną sieć pomocy humanitarnej, w której działa razem z organizacjami takimi jak Polski Czerwony Krzyż czy Caritas, tak aby w razie potrzeby szybko i skutecznie udzielać niezbędnej pomocy cudzoziemcom nielegalnie przekraczającym granicę.

Innym zagadnieniem jest kwestia postępowania z cudzoziemcami, którzy są przekazywani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach umów readmisyjnych[2] lub tzw. procedur dublińskich[3]. Co do zasady ww. cudzoziemcy nie są odsyłani do strefy przygranicznej, lecz są przekazywani polskim służbom po uprzednim powiadomieniu wskazanych służb. Z uwagi na zróżnicowany status pobytowo-prawny przekazywanych cudzoziemców oraz charakter związanych z tym statusem procedur administracyjnych, nie jest możliwe określenie jednostkowych kosztów pokrywanych z budżetu państwa z tego tytułu.

Należy jednocześnie wspomnieć, że zapytanie Pana Posła może dotyczyć również cudzoziemców przebywających pod opieką Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po ich przekazaniu na terytorium RP. Warto nadmienić, że mogą być nimi wyłącznie cudzoziemcy ubiegający się o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz szczególna, ograniczona grupa cudzoziemców, objętych ochroną czasową.

Średni koszt utrzymania cudzoziemca, pozostającego pod opieką Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uwzględniając poniesione wydatki oraz średnią liczbę cudzoziemców, w okresie od 1 stycznia do 31 lipca 2024 r. wyniósł 1556,92 zł miesięcznie na 1 osobę, w tym dla osób przebywających poza ośrodkiem dla cudzoziemców 536,36 zł na osobę miesięcznie, zaś dla osób przebywających w ośrodkach dla cudzoziemców 3585,28 zł na osobę miesięcznie.

Dodatkowo uprzejmie informuję, uwzględniając poniesione wydatki, że na koniec lipca 2024 r. koszt opieki medycznej wobec powyżej przywołanych grup wyniósł średnio 679,00 zł na osobę miesięcznie.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1403).

[2] Zazwyczaj umowa dwustronna określająca m.in. zasady współpracy stron przy realizacji zadań zmierzających do wydalenia osób, które nie spełniają lub przestały spełniać warunki wjazdu lub pobytu na terytorium państwa jednej ze stron.

[3] Tzw. procedura dublińska obejmuje terytorium Państw Członkowskich Unii Europejskiej oraz Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii. Określa ona, które państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową, złożonego przez obywatela państwa trzeciego na terytorium jednego z ww. państw.