Zapytanie nr 805

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski, 27.08.2024

Odpowiedź na zapytanie nr 805

w sprawie uwolnienia Mariana Radzajewskiego

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski

Warszawa, 27-08-2024

Szanowny Panie Marszałku,

uprzejmie przedstawiam odpowiedź na zapytanie nr 805 pana posła Dariusza Mateckiego oraz grupy posłów w sprawie uwolnienia Mariana Radzajewskiego:

Jakie konkretne kroki dyplomatyczne zostały podjęte przez polski rząd w celu uwolnienia Mariana Radzajewskiego?

Pan Marian Radzajewski został zatrzymany w kwietniu 2018 r. i następnie skazany na karę 14 lat pozbawienia wolności w czerwcu 2019 r. Od momentu powzięcia informacji o jego zatrzymaniu Wydział Konsularny Ambasady RP w Moskwie zajmuje się jego sprawą. Jest ona traktowana przez placówkę w sposób priorytetowy. Pan M. Radzajewski może liczyć na wszechstronną pomoc konsularną. Bardziej szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w dalszej części niniejszej odpowiedzi. Mogę zapewnić, iż w sprawie p. Mariana Radzajewskiego Ministerstwo Spraw Zagranicznych podejmuje różnorakie działania pozostające w jego kompetencji.

Dlaczego Marian Radzajewski nie został uwolniony podczas ostatniej operacji wymiany więźniów, mimo że Polska aktywnie uczestniczyła w tej operacji?

Z uwagi na dobro sprawy oraz niejawny charakter informacji dotyczących określonych aspektów niedawnej wymiany więźniów, w której uczestniczyła również strona polska, nie jest możliwe podanie bardziej szczegółowych informacji. Należy odnotować, że w jej przeprowadzenie było zaangażowanych szereg instytucji krajowych oraz zagranicznych. Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie jest upoważnione do udzielania bardziej szczegółowych informacji w przedmiotowej sprawie.

Czy polski rząd planuje kontynuować działania mające na celu uwolnienie Mariana Radzajewskiego, a jeśli tak, jakie są planowane dalsze kroki?

Ministerstwo Spraw Zagranicznych, w koordynacji z innymi właściwymi instytucjami i organami, będzie dalej podejmować będące w jego kompetencji działania zmierzające do zwolnienia p. M. Radzajewskiego z rosyjskiej kolonii karnej.

Czy istnieją inne formy nacisku dyplomatycznego lub inne działania, które rząd Rzeczypospolitej Polskiej planuje podjąć w celu uwolnienia Mariana Radzajewskiego?

Niestety dotychczasowe próby właściwych organów RP zmierzające do uzyskania zgody władz Federacji Rosyjskiej na przeniesienie p. M. Radzajewskiego do Polski celem dokończenia odbywania kary spotkały się z odmową. Z taką samą odmową spotkały się także wnioski samego skazanego, kierowane do rosyjskiego Ministerstwa Sprawiedliwości, o wyrażenie zgody na przeniesienie do Polski. Również jego wniosek o przeniesienie do innej placówki penitencjarnej na terytorium Federacji Rosyjskiej bliżej Polski (np. Smoleńsk) został rozpatrzony przez władze rosyjskie negatywnie.

Ponadto, odnosząc się do pozostałych wątków podniesionych w zapytaniu, uprzejmie informuję, iż konsul w Moskwie regularnie odwiedza p. M. Radzajewskiego w kolonii karnej (ostatnie widzenie odbyło się 14 marca 2024 roku, planowane na czerwiec 2024 r. nie mogło się odbyć, ale następne zaplanowane jest na październik 2024 r.). Pan M. Radzajewski pozostaje w stałym kontakcie z konsulem. Ostatnia rozmowa telefoniczna miała miejsce 21 sierpnia 2024 r. Pan M. Radzajewski wskazał w niej m.in. na problemy z dostępnością należytej opieki stomatologicznej na bazowym choćby poziomie. Uskarżał się też na dolegliwości jak dotąd, według jego oceny, nie zdiagnozowane prawidłowo przez lekarzy. W związku z powzięciem informacji o nadal niesatysfakcjonującym poziomie opieki medycznej (pomimo interwencji z grudnia 2023 r.), opracowywana jest kolejna nota do MSZ Federacji Rosyjskiej w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo konsul wielokrotnie udzielał osadzonemu bezzwrotnych zapomóg oraz przekazywał paczki z odzieżą, artykułami spożywczymi i lekarstwami. Konsul utrzymuje również stały kontakt ze służbą więzienną oraz stosownie do zgłaszanych potrzeb pozostaje do dyspozycji adwokatów p. M. Radzajewskiego oraz jego rodziny. Informuję ponadto, że na wniosek p. M. Radzajewskiego konsul niezwłocznie podejmuje stosowne interwencje w jego sprawie u miejscowych służb więziennych (m.in. dot. warunków pobytu w kolonii karnej, w sprawie zapewnienia należytej opieki zdrowotnej, jak również w przypadku podejrzenia stosowania wobec obywatela praktyk dyskryminacyjnych).

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu