Zapytanie nr 734

Sekretarz stanu Wiesław Szczepański, 13.08.2024

Odpowiedź na zapytanie nr 734

w sprawie spadku liczby wozów strażackich dla OSP

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański

Warszawa, 13-08-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie numer 734 pana posła Marcina Porzucka w sprawie spadku liczby wozów strażackich dla OSP[1] uprzejmie przedstawiam, co następuje.

Odnosząc się do kwestii finansowania zakupu samochodów pożarniczych dla jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP), pragnę poinformować, że w 2024 r. jest planowany zakup 292 samochodów pożarniczych dla ww. podmiotów, w tym 243 pojazdy zostaną dofinansowane ze środków pochodzących z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW), w ramach porozumienia zawartego między ministrem SWiA oraz ministrem klimatu i środowiska z dnia 23 lutego 2021 r. w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska[2].

W tym miejscu należy nadmienić, że zakupy pojazdów dla OSP są realizowane w ramach montażu finansowego z różnych źródeł[3], w tym:

budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych[4];

środków NFOŚiGW/WFOŚiGW;

środków pochodzących z wpływów uzyskanych ze składek z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia, przekazywanych Komendantowi Głównemu PSP przez zakłady ubezpieczeń[5] – na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[6].

Na dofinansowanie zakupów samochodów dla OSP w 2024 r. z powyższych źródeł zaplanowano łącznie 106 452 940 zł.

Ponadto pragnę nadmienić, że w ramach wydatków zaplanowanych w ustawie budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r.[7] są finansowane przedsięwzięcia wynikające z „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025“[8]. W ww. programie na 2024 r. dla PSP zaplanowano kwotę 622 868 000 zł, w tym m.in. na realizację wydatków rzeczowych kwotę 382 805 000 zł, z tego na zakup sprzętu transportowego 34 500 000 zł.

Z kolei NFOŚiGW zakwalifikował do dofinansowania z dziedziny nadzwyczajne zagrożenia środowiska zadanie realizowane przez Komendę Główną PSP pn. „Pojazdy pożarnicze do działań z zakresu zwalczania zagrożeń dla środowiska“ na kwotę 2 350 000 zł na zakup 4 szt. samochodów ratowniczo-gaśniczych.

Odnosząc się do kwestii kryteriów związanych z normami spalin dla wozów strażackich, należy wskazać, że warunki techniczne dla pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych m.in. straży pożarnej zostały określone w rozporządzeniu Ministrów: Spraw Wewnętrznych i Administracji, Obrony Narodowej, Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Krajowej Administracji Skarbowej, Służby Więziennej i straży pożarnej[9].

W Ministerstwie SWiA został opracowany projekt rozporządzenia zmieniający ww. rozporządzenie[10] przez modyfikację katalogu dokumentów wymaganych dla pojazdów budowanych z wykorzystaniem pojazdu bazowego. Powyższy projekt ma na celu dostosowanie przepisów prawa do rozwiązań wprowadzonych przepisami ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia[11]. Jednocześnie do zmienianego rozporządzenia zostały wprowadzone minimalne alternatywne wymagania (warunki techniczne) dla nowych pojazdów specjalnych lub używanych do celów specjalnych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, wyposażonych w jednostki napędowe o normach spalania niższych niż aktualnie obowiązujące. Powyższe ma umożliwić wprowadzenie w pewnych okolicznościach do użytkowania nowych pojazdów niespełniających aktualnie obowiązujących norm emisji spalin. Proponowane rozwiązanie jest odpowiedzią na występujące podczas eksploatacji w jednostkach ochrony przeciwpożarowej problemy techniczne, związane ze stosowanym w pojazdach wyposażeniem, przede wszystkim silników spełniających normę emisji spalin EURO 6. Projektowane przepisy prawa określają, że pojazd bazowy będzie musiał spełniać szereg wymagań technicznych ustalonych przez Regulaminy ONZ[12], Rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej, które nakłada na pojazd świadectwo homologacji typu bez obowiązku spełnienia norm emisji spalin.

Ponadto, w Ministerstwie SWiA aktualnie trwają prace zmierzające do zmiany przepisów rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania[13]. Celem projektowanych przepisów prawa jest umożliwienie odstąpienia w procesie certyfikowania od rygorystycznych wymogów dotyczących norm emisji spalin, których stosowanie jest warunkiem koniecznym wynikającym z faktu, że dla wydania świadectwa dopuszczenia w obecnym stanie prawnym niezbędne jest świadectwo homologacji pojazdu bazowego. Proponowane rozwiązania w ww. zakresie dotyczą również pojazdów o normach emisji spalin niższych niż aktualnie obowiązujące. Jednocześnie projektowany akt prawny ma na celu dostosowanie przepisów prawa w ww. zakresie do regulacji dotyczących homologacji pojazdów, wprowadzonych ustawą o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia.

Z poważaniem

z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Przekazane pismem pana Macieja Berka, ministra – członka Rady Ministrów w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z 19 lipca 2024 r., sygn. DSP.INT.4611.159.2024.

[2] Zgodnie z którym istnieje możliwość dofinansowania przedsięwzięć w wysokości do 50% kosztów kwalifikowanych w kwocie nie mniejszej niż 100 tys. zł dla danego zadania lub do 75% w kwocie nie mniejszej niż 150 tys. zł dla jednostek OSP z gmin, których wskaźnik G jest nie większy niż 800 zł. Wartość całkowita danego zadania musi wynieść minimum 200 tys. zł. Porozumienie zostało zawarte na lata 2021–2025 z możliwością przedłużenia na kolejny okres.

[3] W tym z udziałem wkładu własnego OSP/gminy.

[4] Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych stażach pożarnych (Dz. U. 2024 poz. 233) jednostka OSP zainteresowana otrzymaniem dotacji powinna złożyć wniosek do Komendanta Głównego PSP za pośrednictwem właściwego terytorialnie komendanta powiatowego (miejskiego) PSP.

[5] Środki są rozdzielane według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu i trybu rozdziału środków finansowych przeznaczonych wyłącznie na cele ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 2732).

[6] Dz. U. 2024 poz. 275.

[7] Dz. U. poz. 122.

[8] Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025“, o ustanowieniu „programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022-2025“ oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2024 poz. 86), dalej: Program.

[9] Dz. U. poz. 594.

[10] https://legislacja.gov.pl/projekt/12383052

[11] Dz. U. poz. 919 z późn. zm.

[12] Organizacja Narodów Zjednoczonych.

[13] Dz. U. poz. 1002 z późn. zm.