Interpelacja nr 20094

Działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam niniejszą interpelację w sprawie pilnej potrzeby ujednolicenia procedur bezpieczeństwa oraz przygotowania kadry pedagogicznej i uczniów na sytuacje kryzysowe związane z zagrożeniami militarnymi i quasi-militarnymi.

Incydent z dnia 17 września 2026 r., kiedy to w rejonie przygranicznym (m.in. w województwach lubelskim i podkarpackim) ogłoszono alarm powietrzny i wysłano ostrzeżenia Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) w związku z wykryciem uzbrojonego rosyjskiego drona zbliżającego się do polskiej granicy, ujawnił kluczowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa cywilnego w sektorze oświaty.

Pragnę z całą mocą podkreślić, że państwowe systemy wojskowe i wojskowe procedury reagowania zadziałały. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poderwało polskie i sojusznicze myśliwce, a mieszkańcy zagrożonych regionów otrzymali komunikaty RCB.

Jednak w momencie, gdy alerty trafiły do placówek oświatowych, w wielu szkołach doszło do paraliżu informacyjnego i chaosu organizacyjnego. Brak jednoznacznych, odrębnych od procedur przeciwpożarowych wytycznych sprawił, że dyrektorzy i nauczyciele podejmowali skrajnie odmienne decyzje:

część szkół sprowadzała dzieci do piwnic lub szatni, które nie spełniają standardów ukryć;

inne placówki wyprowadzały uczniów na zewnątrz lub gromadziły ich w korytarzach i salach gimnastycznych;

w niektórych miejscach decydowano o pilnym odsyłaniu dzieci do domów lub kontynuowano zajęcia bez żadnych zmian.

Sytuacja zagrożenia powietrznego wymaga zupełnie innych reakcji niż ewakuacja pożarowa – ewakuacja na zewnątrz budynku w przypadku zagrożenia z powietrza stwarza bezpośrednie ryzyko dla życia i zdrowia.

Konsekwencją tego chaosu był ogromny stres wśród najmłodszych. W wielu szkołach dzieci popadały w panikę, płakały przez wiele godzin i doświadczyły głębokiego lęku. Szkoła nie może być miejscem traumatyzowania dzieci, ale przestrzenią, która daje im poczucie bezpieczeństwa dzięki opanowaniu i profesjonalizmowi dorosłych.

Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której kadra pedagogiczna nie wie, jak odczytywać sygnały alarmowe i jak pokierować dziećmi. Niezbędne jest natychmiastowe uruchomienie ogólnopolskiego systemu szkoleń organizowanych przez kuratoria oświaty we współpracy z Wojskiem Polskim, obroną cywilną oraz służbami ratowniczymi. Jednocześnie szkolni psycholodzy i pedagodzy muszą otrzymać gotowe narzędzia do prowadzenia zajęć wychowawczych, warsztatów i pogadanek, które oswoją uczniów z tematyką obrony cywilnej, nauczą opanowania i radzenia sobie ze stresem, bez wywoływania niepotrzebnej paniki.

Mając na uwadze powyższe argumenty, zwracam się do Pani Minister oraz Pana Ministra z następującymi pytaniami merytorycznymi:

Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z ministrem obrony narodowej oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje wydanie jednolitych, wiążących procedur postępowania dla placówek oświatowych na wypadek wystąpienia zagrożeń o charakterze militarnym (w tym alertów o zagrożeniu z powietrza), różniących się jednoznacznie od instrukcji ewakuacji przeciwpożarowej?

Czy zostaną uruchomione obowiązkowe szkolenia dla dyrektorów szkół oraz rad pedagogicznych, prowadzone przez kuratoria oświaty przy wsparciu ekspertów ds. obronności i służb mundurowych, dotyczące rozpoznawania sygnałów alarmowych, właściwej interpretacji alertów RCB oraz sprawnego zarządzania kryzysowego w szkole?

W jaki sposób resorty edukacji i obrony planują wdrożyć systemowe zajęcia z zakresu obrony cywilnej dla dzieci i młodzieży (zajęcia wychowawcze, spotkania ze służbami mundurowymi, ćwiczenia praktyczne), dostosowane wiekowo do najmłodszych, aby budować ich odporność psychiczną i wiedzę bez wywoływania traumy?

Czy MEN przygotuje gotowe materiały dydaktyczne i scenariusze zajęć dla szkolnych psychologów i pedagogów, wspomagające pracę z dziećmi w zakresie radzenia sobie ze stresem, lękiem i sytuacjami paniki powiązanymi z komunikatami o zagrożeniach?

Czy w ramach aktualnych przeglądów stanu obrony cywilnej planowana jest weryfikacja i dostosowanie infrastruktury szkolnej pod kątem wyznaczenia bezpiecznych stref ukrycia w budynkach szkolnych, tak aby kadra i uczniowie mieli jasność, gdzie dokładnie należy się udać po ogłoszeniu alarmu?