Interpelacja nr 20064

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pana Ministra, jako członka Rady Ministrów koordynującego działalność służb specjalnych, w tym Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w sprawie o zasadniczym znaczeniu dla polityki państwa: ochrony przed korupcją i konfliktem interesów największego programu inwestycyjnego realizowanego przez spółkę Skarbu Państwa oraz standardów weryfikacji osób, które tym programem zarządzają. Przykładem, który ujawnia lukę w tych standardach, jest sytuacja członka zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. odpowiedzialnego za komponent kolejowy, który jednocześnie kieruje stowarzyszeniem branżowym, które - według programu swojej konferencji - przyjmowało w poczet członków i partnerów podmioty z rynku taboru kolejowego, w tym producenta ubiegającego się o zamówienie na pociągi dużych prędkości. Sprawy tej nie wyjaśniła odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na moje zapytanie nr 3451.

I. Stan faktyczny

Pan Piotr Rachwalski od 19 sierpnia 2024 r. jest członkiem zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. - jednoosobowej spółki Skarbu Państwa realizującej program Port Polska - i odpowiada za komponent kolejowy. W komunikacie z 2 czerwca 2026 r. spółka poinformowała o powołaniu w jej grupie kapitałowej spółki taborowej Port Polska.KDP, która ma kupować pociągi dla połączeń w standardzie kolei dużych prędkości oraz Aero Express i Regio Express i wynajmować je przewoźnikom. Wartość projektu obejmującego pool taborowy i centrum utrzymania taboru oszacowano na ponad 10,1 mld zł w perspektywie do 2035 r. Pan Piotr Rachwalski informował wówczas, że w połowie maja 2026 r. skierowano zapytanie o informację (RFI) do producentów taboru pasażerskiego, a przetargi na oba typy pociągów planuje się uruchomić pod koniec 2026 r.[1]

Od 6 czerwca 2025 r. Pan Piotr Rachwalski jest prezesem zarządu Stowarzyszenia Transportu Publicznego z siedzibą w Bydgoszczy (KRS 0001176568)[2]. Statut stowarzyszenia z 16 maja 2025 r. jako pierwsze cele wskazuje „reprezentowanie interesów przedsiębiorców - członków stowarzyszenia” oraz „działania na rzecz wzrostu konkurencyjności członków stowarzyszenia” (§ 2 ust. 1 i 2), wśród źródeł majątku wymienia „dochody z działalności gospodarczej” (§ 9 ust. 4 lit. b), a przyjmowanie członków i ustalanie wysokości składek powierza zarządowi (§ 4 ust. 8, § 7 ust. 1 lit. d).

Program zorganizowanej przez stowarzyszenie I Konferencji „Kolej na Kobiety” (Żnin, 10-11 czerwca 2026 r.)[3] przewidywał podczas otwarcia, z udziałem Pana Piotra Rachwalskiego przedstawionego jako wiceprezes CPK i prezes stowarzyszenia, „oficjalne przyjęcie w poczet stowarzyszenia nowych firm członkowskich”, w tym Hitachi Rail oraz Polregio SA. W tym samym programie Hitachi Rail figuruje jako „Złoty Partner Konferencji”, a Polregio jako „Srebrny Partner”. Według cennika organizatora pakiety te wyceniono odpowiednio na 15 000 zł i 11 000 zł, a udział w konferencji na 1450 zł od pierwszej osoby, z wystawieniem faktury. Statut zobowiązuje członków do opłacania rocznej składki (§ 4 ust. 10 lit. c). Konferencję objęto patronatem honorowym Ministerstwa Infrastruktury, a w programie wśród zaproszonych gości wymieniono Pana Piotra Malepszaka (w programie: „Wiceminister, Ministerstwo Infrastruktury”), który od 19 czerwca 2026 r. pełni funkcję pełnomocnika rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego.

16 czerwca 2026 r. Hitachi Rail i Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz SA zawarły memorandum o współpracy obejmujące wspólny udział w przetargu PKP Intercity SA na pociągi dużych prędkości oraz wspólną ofertę pociągów piętrowych[4]. 25 czerwca 2026 r. konsorcjum Hitachi Rail STS S.p.A. i Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz SA złożyło w tym postępowaniu wniosek o dopuszczenie do udziału, a 21 sierpnia 2026 r. PKP Intercity poinformowało o zakwalifikowaniu wszystkich wykonawców do dialogu konkurencyjnego[5]. Zaznaczam, że postępowanie to prowadzi PKP Intercity SA, a nie CPK. Hitachi Rail jest jednak naturalnym potencjalnym oferentem w zapowiadanych postępowaniach taborowych Port Polska.KDP, a Polregio wskazywano publicznie jako jednego z przyszłych użytkowników taboru tej spółki[6].

W odpowiedzi na zapytanie nr 3451, udzielonej 10 lipca 2026 r. (znak BPCPK–2.054.16.2026) przez pełnomocnika rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego, stwierdzono, że stowarzyszenie „nie prowadzi działalności gospodarczej”, a konflikt interesów „nie zachodzi”. Podstawą tych ustaleń były wyjaśnienia samego zainteresowanego oraz statut. Odpowiedź nie zawiera odpowiedzi na osiem z jedenastu pytań, w tym na pytanie, czy resort rozważa wystąpienie do CBA, i nie wspomina o Hitachi Rail ani o spółce Port Polska.KDP. Nie przesądzam o faktycznym udziale autora odpowiedzi w konferencji stowarzyszenia. Uważam jednak, że skoro figurował w jej programie, a ocenę sformułował organ wykonujący prawa z udziałów Skarbu Państwa w CPK, sprawa wymaga weryfikacji przez podmiot niezależny od nadzoru właścicielskiego.

II. Właściwość służb specjalnych

Do zadań CBA należą m.in. ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 499, z późn. zm.), ujawnianie przypadków nieprzestrzegania procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie m.in. udzielania zamówień publicznych, kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych osób pełniących funkcje publiczne oraz działalność analityczna (art. 2 ust. 1 pkt 2, 4, 5 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym)[7]. Wobec zawetowania w maju 2026 r. ustawy o likwidacji CBA zadania te pozostają w kompetencji biura.

Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1209) zwykłe postępowanie sprawdzające przeprowadza pełnomocnik ochrony na pisemne polecenie kierownika jednostki organizacyjnej, a poszerzone postępowanie sprawdzające - ABW albo SKW. Do zadań Pana Ministra należy m.in. kontrola prawidłowości realizacji postępowań sprawdzających[8]. Nie posiadam wiedzy, czy członkowie zarządu CPK mają dostęp do informacji niejawnych. Pytam o to, ponieważ program Port Polska ma znaczenie strategiczne, a okoliczności opisane powyżej - funkcja we władzach organizacji, której członkami i partnerami są m.in. potencjalni kontrahenci spółki - mogą mieć znaczenie dla oceny w postępowaniu sprawdzającym lub kontrolnym postępowaniu sprawdzającym.

Nie formułuję w niniejszej interpelacji zarzutów wobec żadnej osoby. Wskazuję natomiast, że ocena, czy kierowanie stowarzyszeniem oferującym odpłatne usługi konferencyjne i reklamowe z fakturami mieści się w zakazie z art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., nie powinna opierać się wyłącznie na wyjaśnieniach osoby, której dotyczy, i na treści statutu.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Czy informacje zawarte w zapytaniu nr 3451 i w odpowiedzi z 10 lipca 2026 r. były przedmiotem analizy Centralnego Biura Antykorupcyjnego lub zostały mu przekazane przez jakikolwiek organ - w zakresie, w jakim udzielenie tej informacji nie narusza przepisów o ochronie informacji niejawnych?

Czy oświadczenia majątkowe członków zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. złożone w latach 2024-2026, w tym Pana Piotra Rachwalskiego, były przedmiotem kontroli CBA w trybie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o CBA? Jeśli nie, czy Pan Minister rozważy zwrócenie się do szefa CBA o przeprowadzenie takiej kontroli, obejmującej także ujawnienie funkcji pełnionych w stowarzyszeniach?

Czy CBA prowadziło lub prowadzi czynności kontrolne dotyczące przestrzegania przez członków zarządu CPK ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w szczególności jej art. 4 pkt 6?

Jaką praktykę stosuje CBA przy ocenie, czy pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia pobierającego odpłatność za konferencje oraz sprzedającego pakiety sponsorskie i reklamowe stanowi „zarządzanie” działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 4 pkt 6 tej ustawy - niezależnie od tego, czy stowarzyszenie jest wpisane do rejestru przedsiębiorców?

Czy program Port Polska, w tym planowane postępowania taborowe spółki Port Polska.KDP oraz postępowania komponentu kolejowego, są objęte osłoną antykorupcyjną służb specjalnych? Jeśli tak - od kiedy i przez którą służbę (w zakresie jawnym), a jeśli nie - czy Pan Minister rozważa objęcie nią tych postępowań przed ich ogłoszeniem zapowiadanym na koniec 2026 r.?

Czy osłoną antykorupcyjną objęte jest postępowanie PKP Intercity SA na dostawę pociągów dużych prędkości (20 pojazdów z opcją na 35 kolejnych wraz z 30-letnim utrzymaniem)?

Czy w spółce Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. przetwarzane są informacje niejawne i czy członkowie jej zarządu są obowiązani posiadać poświadczenia bezpieczeństwa? Jeśli tak - jakiego rodzaju postępowania sprawdzające (zwykłe czy poszerzone) przeprowadza się wobec członków zarządu i który organ je prowadzi?

Czy Pan Piotr Rachwalski ma dostęp do informacji niejawnych, a jeśli tak - do jakiej klauzuli, i czy przeprowadzono wobec niego postępowanie sprawdzające (kiedy, jakiego rodzaju i przez który organ)? Czy w toku tego postępowania ujawniono i oceniono pełnienie funkcji prezesa zarządu stowarzyszenia, objętej przez niego 6 czerwca 2025 r., oraz relacje stowarzyszenia z podmiotami rynku taboru kolejowego? Czy wobec okoliczności opisanych w niniejszej interpelacji Pan Minister rozważa kontrolę prawidłowości tego postępowania lub przeprowadzenie kontrolnego postępowania sprawdzającego?

Czy CBA w ramach działalności analitycznej badało zjawisko łączenia przez członków zarządów spółek Skarbu Państwa funkcji we władzach organizacji branżowych, zrzeszających potencjalnych wykonawców, dostawców lub kontrahentów tych spółek, i czy przekazywało w tym zakresie informacje prezesowi Rady Ministrów?

Czy w ocenie Pana Ministra wystarczające jest, aby organ wykonujący prawa z udziałów Skarbu Państwa rozstrzygał o braku konfliktu interesów na podstawie wyjaśnień samej zainteresowanej osoby, i czy rozważa Pan zarekomendowanie prezesowi Rady Ministrów standardu obowiązkowego zgłaszania oraz zgody rady nadzorczej na pełnienie takich funkcji przez członków zarządów spółek realizujących strategiczne programy inwestycyjne?

Ile kontroli oświadczeń majątkowych osób zasiadających w zarządach spółek z udziałem Skarbu Państwa przeprowadziło CBA w 2025 r. i w I półroczu 2026 r. oraz w ilu przypadkach stwierdzono nieprawidłowości (dane zbiorcze)?

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi w terminie określonym w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu. Mając świadomość ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie informacji niejawnych i o ochronie danych osobowych, proszę o udzielenie odpowiedzi w zakresie jawnym, a w pozostałym - o wskazanie trybu, w jakim informacje mogą zostać przekazane posłom.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

[1]Komunikat Port Polska z 2 czerwca 2026 r. „Powstała spółka taborowa Port Polska.KDP. Jeszcze w tym roku przetargi na zakup pociągów”, portpolska.pl.

[2]Krajowy Rejestr Sądowy, KRS 0001176568 — dane o składzie zarządu według serwisu rejestr.io.

[3]Zaproszenie z 17 marca 2026 r., program, karta zgłoszenia i pakiety partnerskie I Konferencji „Kolej na Kobiety” — materiały organizatora (Stowarzyszenie Transportu Publicznego). Organizator zastrzegł możliwość zmian w programie.

[4]Komunikat Hitachi z 16 czerwca 2026 r. „Hitachi and PESA Announce Strategic Partnership to Drive Growth in Poland’s Rail Market”, hitachi.com.

[5]NaKolei.pl, 25 czerwca 2026 r., „Cztery oferty na pociągi high speed PKP IC”; Raport Kolejowy, „Kolejny etap przetargu PKP Intercity na pociągi dużych prędkości”.

[6]TransInfo, 2 czerwca 2026 r., „Powstała spółka Port Polska.KDP. Będzie kupować pociągi rozpędzające się do 320 km/h”.

[7]Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 712 z późn. zm.).

[8]Zakres zadań Ministra – Członka Rady Ministrów, Koordynatora Służb Specjalnych w zakresie kontroli działalności służb specjalnych, Biuletyn Informacji Publicznej ABW (bip.abw.gov.pl).