Interpelacja nr 20023

Racibórz, dnia 21 września 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pana Ministra w sprawie potrzeby uproszczenia zasad ewidencjonowania okazjonalnej sprzedaży prowadzonej przez ochotnicze straże pożarne oraz inne lokalne organizacje społeczne podczas wydarzeń organizowanych dla mieszkańców.

Do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele ochotniczych straży pożarnych, a także kół gospodyń wiejskich, ludowych klubów sportowych i rad sołeckich z prośbą o interwencję poselską dotyczącą obowiązków związanych ze sprzedażą prowadzoną podczas organizowanych przez nich wydarzeń lokalnych.

Dożynki, festyny sołeckie, zawody strażackie, dni miejscowości czy inne imprezy integrujące mieszkańców są najczęściej przygotowywane społecznie, a ich organizacja wiąże się z coraz większymi kosztami. Jednocześnie te wydarzenia są dla OSP i innych organizacji jedną z możliwości pozyskania środków na dalszą działalność.

Podczas takich imprez sprzedawane są m.in. słodycze, napoje, produkty z grilla oraz inne artykuły spożywcze. W przypadku sprzedaży napojów alkoholowych organizatorzy występują o wymagane prawem jednorazowe zezwolenie na ich sprzedaż. Problemem pozostają jednak obowiązki związane z ewidencjonowaniem sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Obowiązujące przepisy przewidują już szczególne rozwiązania dla niektórych organizacji społecznych, w tym kół gospodyń wiejskich prowadzących uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów. Jednocześnie z możliwości korzystania ze zwolnień wyłączono określone rodzaje sprzedaży, w tym sprzedaż napojów alkoholowych powyżej określonej zawartości alkoholu.

Ochotnicze straże pożarne nie dysponują analogicznym szczególnym rozwiązaniem odpowiadającym specyfice ich okazjonalnej działalności podczas lokalnych wydarzeń. Tymczasem w przeciwieństwie do podmiotów prowadzących regularną działalność handlową sprzedaż podczas jednego czy dwóch festynów w roku nie jest dla OSP zasadniczym przedmiotem działalności. Służy przede wszystkim pozyskaniu środków na działalność statutową.

Strażacy ochotnicy, którzy zwrócili się do mnie w tej sprawie, proponują stworzenie prostego rozwiązania pozwalającego OSP oraz ewentualnie innym wskazanym w przepisach lokalnym organizacjom społecznym na prowadzenie takiej sprzedaży podczas jednego lub dwóch wydarzeń w roku bez konieczności używania kasy fiskalnej. Sprzedaż byłaby rozliczana na podstawie protokołu sporządzanego po zakończeniu wydarzenia lub innej uproszczonej ewidencji określającej wysokość uzyskanego przychodu i dochodu. Jednocześnie te środki musiałyby zostać przeznaczone na działalność statutową organizacji.

Rozwiązanie takie nie oznaczałoby zatem braku kontroli nad uzyskiwanymi środkami, lecz zastąpienie obowiązku stosowania kasy rejestrującej prostszą formą ewidencji, odpowiadającą społecznej i okazjonalnej naturze takiej sprzedaży.

Kwestia ta jest szczególnie istotna dla ochotniczych straży pożarnych, które regularnie ubiegają się o środki zewnętrzne na zakup wyposażenia i sprzętu ratowniczego, a w części programów są zobowiązane do zapewnienia wkładu własnego. Trudno oczekiwać, aby środki na wkład własny do projektów służących zakupowi sprzętu ratowniczego strażacy pozyskiwali wyłącznie ze składek swoich członków lub pomocy samorządu, skoro możliwość organizacji jednego czy dwóch lokalnych wydarzeń w roku może stanowić transparentne źródło takich środków. Zakupiony dzięki nim sprzęt służy przecież bezpośrednio bezpieczeństwu mieszkańców.

Potrzeba uporządkowania tych regulacji stała się szczególnie widoczna również w kontekście kontroli prowadzonych podczas lokalnych wydarzeń, w tym dożynek. Nie kwestionując prawa i obowiązku organów Krajowej Administracji Skarbowej do kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów, należy zwrócić uwagę na ich wpływ na organizacje społeczne. Ryzyko mandatów oraz skomplikowane obowiązki formalne mogą skutecznie zniechęcać społeczników do organizowania kolejnych wydarzeń.

Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której organizacja dożynek, zawodów strażackich czy festynu, z którego dochód przeznaczany jest na zakup wyposażenia OSP, działalność klubu sportowego lub inne potrzeby lokalnej społeczności, staje się dla społecznych organizatorów źródłem niepewności co do obowiązków podatkowych i ryzyka sankcji.

Warto podkreślić, że problem obowiązku stosowania kas rejestrujących podczas festynów organizowanych przez OSP był już sygnalizowany ministrowi finansów, m.in. w interpelacji poselskiej nr 41868 z 2023 r. Skoro problem nadal jest zgłaszany przez środowisko ochotniczych straży pożarnych, zasadne wydaje się ponowne przeanalizowanie obowiązujących rozwiązań, tym razem również pod kątem stworzenia ściśle określonego mechanizmu uproszczonego rozliczania okazjonalnej sprzedaży.

Należy przy tym znaleźć rozwiązanie, które zapewni transparentność uzyskiwanych przychodów i możliwość ich kontroli, ale jednocześnie nie będzie nakładało nieproporcjonalnych obowiązków na osoby społecznie organizujące wydarzenia służące mieszkańcom.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Finansów rozważy wprowadzenie szczególnego zwolnienia z obowiązku stosowania kas rejestrujących dla okazjonalnej sprzedaży prowadzonej przez OSP oraz inne lokalne organizacje społeczne podczas dożynek, festynów, zawodów strażackich i podobnych wydarzeń?

Czy jest możliwe stworzenie rozwiązania pozwalającego na korzystanie z takiego zwolnienia podczas ograniczonej liczby wydarzeń, np. jednego lub dwóch w roku, przy jednoczesnym obowiązku sporządzenia protokołu finansowego lub prowadzenia innej uproszczonej ewidencji sprzedaży?

Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie dla OSP rozwiązania analogicznego lub zbliżonego do szczególnych zasad przewidzianych dla kół gospodyń wiejskich, z zastrzeżeniem przeznaczenia uzyskanego dochodu wyłącznie na działalność statutową?

Czy w ramach takiego rozwiązania byłoby możliwe objęcie szczególnymi zasadami również sprzedaży piwa o niskiej zawartości alkoholu podczas lokalnych wydarzeń, pod warunkiem uzyskania wymaganego prawem jednorazowego zezwolenia na sprzedaż alkoholu, ograniczenia liczby takich wydarzeń oraz pełnego udokumentowania uzyskanego przychodu?

Czy ministerstwo przeanalizuje wpływ obecnych obowiązków związanych z kasami rejestrującymi oraz kontroli prowadzonych podczas lokalnych wydarzeń na gotowość OSP, KGW, LKS i innych organizacji społecznych do organizowania dożynek, festynów i innych przedsięwzięć służących mieszkańcom?

Czy ministerstwo planuje przygotowanie jednoznacznych i przystępnych zasad dotyczących okazjonalnej sprzedaży prowadzonej przez OSP i inne organizacje społeczne podczas lokalnych wydarzeń, tak aby organizatorzy mieli pewność, w jakich przypadkach wymagane jest stosowanie kasy rejestrującej i jakie obowiązki muszą spełnić?

W mojej ocenie problem wymaga rozwiązania systemowego. Lokalne festyny, dożynki i zawody strażackie nie tylko podtrzymują tradycję i integrują mieszkańców, ale pozwalają również organizacjom społecznym pozyskiwać środki na działalność prowadzoną na rzecz tych mieszkańców. Przepisy powinny zapewniać przejrzystość rozliczeń, ale jednocześnie uwzględniać społeczny, niekomercyjny i okazjonalny charakter takich przedsięwzięć.

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz