Interpelacja nr 20015

Szanowny Panie Ministrze,

w sierpniowym numerze miesięcznika „Wojsko i Technika” nr 8/2026 opublikowany został artykuł Jerzego Lachmajera i Tomasza Wachowskiego pt. „Trotyl – niedoceniany skarb”, poświęcony znaczeniu produkcji trotylu dla bezpieczeństwa państwa i potencjału krajowego przemysłu obronnego.

Autorzy zwracają uwagę, że w obecnej sytuacji geopolitycznej zdolność do produkcji amunicji, w szczególności artyleryjskiej kalibru 155 mm, stanowi jeden z podstawowych elementów potencjału obronnego. Jednym z kluczowych surowców niezbędnych do jej wytwarzania pozostaje trotyl. Publikacja wskazuje, że jego znaczenie nie ogranicza się do amunicji artyleryjskiej – jest on wykorzystywany również m.in. w bombach lotniczych, minach, pociskach rakietowych, torpedach oraz jako składnik innych kompozycji materiałów wybuchowych.

Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że Polska posiada własne kompetencje technologiczne i przemysłowe w tym zakresie. Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA w Bydgoszczy należą do grona istotnych producentów trotylu na rynku międzynarodowym, a autorzy publikacji określają tę technologię i istniejące zdolności produkcyjne jako zasób mający krytyczne znaczenie dla zdolności obronnych Polski i NATO. Wskazują przy tym, że w realiach wojny wysokiej intensywności zdolność do samodzielnego wytwarzania materiałów wybuchowych staje się elementem suwerenności państwa porównywalnym z dostępem do innych kluczowych technologii wojskowych.

Problem ten ma wymiar szczególnie istotny wobec trwających inwestycji państwa w zwiększanie produkcji amunicji 155 mm. Ministerstwo Aktywów Państwowych informowało, że na zwiększenie zdolności produkcyjnych tego rodzaju amunicji przeznaczono ok. 2,4 mld zł, w tym środki dla Nitro-Chemu na rozbudowę infrastruktury i linii do elaboracji amunicji wielkokalibrowej. Oficjalne informacje MAP wskazują ponadto, że spółka podpisała umowę na projekt drugiej instalacji do produkcji trotylu, mającej zwiększyć jej możliwości.

W związku z powyższym zwracam się do Panów Ministrów z następującymi pytaniami:

1. Jakie są obecne roczne zdolności produkcyjne ZCh „Nitro-Chem” SA w zakresie trotylu oraz do jakiego poziomu mają one wzrosnąć po uruchomieniu planowanej drugiej instalacji produkcyjnej? Proszę również o wskazanie planowanego terminu zakończenia inwestycji i osiągnięcia przez nią pełnej zdolności produkcyjnej.

2. Czy MON lub MAP posiadają długoterminową strategię zabezpieczenia krajowych potrzeb w zakresie materiałów wybuchowych, obejmującą prognozowane zapotrzebowanie wynikające z produkcji amunicji 155 mm oraz innych rodzajów uzbrojenia?

3. Czy państwo utrzymuje strategiczne zapasy trotylu oraz kluczowych surowców i półproduktów potrzebnych do jego produkcji?

4. Jakie działania zostały podjęte w celu zapewnienia ciągłości produkcji trotylu w przypadku awarii, sabotażu lub militarnego uszkodzenia podstawowych instalacji produkcyjnych? Czy analizowana jest geograficzna dywersyfikacja krajowych zdolności wytwarzania materiałów wybuchowych lub utworzenie dodatkowych, niezależnych ciągów produkcyjnych?

5. W jaki sposób MON i MAP zabezpieczają pierwszeństwo dostaw trotylu na potrzeby krajowej produkcji amunicji i Sił Zbrojnych RP w sytuacji kryzysowej, przy równoczesnym znaczącym popycie eksportowym na produkty "Nitro-Chemu"?

6. Jakie dalsze inwestycje – poza obecnie realizowaną rozbudową "Nitro-Chemu" i zdolności elaboracji amunicji – są planowane w latach 2027-2030 w celu zwiększenia produkcji materiałów wysokoenergetycznych i uniezależnienia Polski od zagranicznych dostaw kluczowych komponentów amunicji oraz jaka wartość środków publicznych została lub zostanie przeznaczona na ten cel?

Z poważaniem