Interpelacja nr 19997

Szanowna Pani Minister!

Do mojego biura poselskiego zwróciły się osoby prowadzące warsztaty terapii zajęciowej, prosząc o interwencję w sprawie podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia stabilnego, adekwatnego do rzeczywistych kosztów i corocznie waloryzowanego finansowania WTZ, a także do przeprowadzenia koniecznych zmian w przepisach regulujących funkcjonowanie warsztatów.

Jak wskazują, obecny poziom finansowania nie odpowiada rzeczywistym kosztom funkcjonowania WTZ. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wysokość dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ jest określana w ramach mechanizmu przewidzianego w § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym. W 2026 r. kwota ta wynosi 38 496 zł rocznie na uczestnika, co daje jedynie 3 208 zł miesięcznie. Rozporządzenie nie przewiduje wzrostu tej kwoty w 2027 roku ani w latach kolejnych, co powoduje ogromny niepokój w środowisku.

Jednocześnie koszty prowadzenia warsztatów systematycznie rosną. Dotyczy to m.in. wynagrodzeń pracowników, energii, paliwa, transportu uczestników, materiałów do terapii, wyposażenia i jego napraw, kosztów administracyjnych oraz innych wydatków niezbędnych do prawidłowej realizacji indywidualnych programów rehabilitacji. W praktyce oznacza to, że warsztaty muszą realizować coraz większy zakres zadań przy finansowaniu, które nie nadąża za rzeczywistym wzrostem kosztów ich działalności.

Prowadzący WTZ oczekują wprowadzenia kroczącego mechanizmu zwiększania finansowania WTZ, prowadzącego docelowo do poziomu odpowiadającego 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku, a następnie zapewniającego automatyczną coroczną waloryzację tej kwoty. Nie chodzi przy tym wyłącznie o zwiększenie jednej pozycji w budżecie. Chodzi o stworzenie takiego systemu finansowania, który pozwoli warsztatom planować swoją działalność w perspektywie kilkuletniej, zapewnić stabilność zatrudnienia wykwalifikowanej kadry oraz utrzymać odpowiednią jakość rehabilitacji i terapii uczestników.

Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych wskazała już kierunek zmian, który odpowiada zakończonemu projektowi „Aktywni niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych“, opracowanemu w ramach dużego projektu – Aktywni Niepełnosprawni. W uchwale nr 13/2026 Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 31 maja 2026 r. w sprawie wprowadzenia ogólnopolskich standardów funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej oraz zapewnienia stabilnego i corocznie waloryzowanego finansowania warsztatów terapii zajęciowej wskazano potrzebę m.in.:

wprowadzenia ogólnopolskich standardów funkcjonowania WTZ;

określenia rzeczywistych kosztów funkcjonowania warsztatów;

podniesienia i urealnienia kosztu pobytu uczestnika;

wprowadzenia stałego mechanizmu waloryzacji finansowania;

uporządkowania zasad współpracy WTZ z instytucjami systemu wsparcia;

zmian w zasadach dotyczących wydatkowania środków i gospodarowania preliminarzem;

dostosowania przepisów dotyczących katalogu kosztów do rzeczywistych potrzeb warsztatów.

Środowisko WTZ nie przedstawia wyłącznie ogólnego postulatu zwiększenia środków. Istnieje już konkretny materiał wypracowany na poziomie Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych, który może stanowić podstawę do dalszych prac legislacyjnych.

Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o ustosunkowanie się do przedstawionej sprawy i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje podjąć działania zmierzające do zwiększenia i waloryzacji finansowania WTZ? Jeśli tak, jakie konkretnie i kiedy? Jeśli zaś nie, dlaczego?

2. Czy ministerstwo planuje rozpocząć prace nad wprowadzeniem mechanizmu kroczącego zwiększania finansowania WTZ, docelowo powiązanego z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę? Jeśli tak, kiedy? Jeśli nie, dlaczego?

3. Jak ministerstwo ustosunkuje się do przedstawionych wyżej rozwiązań zawartych w uchwale nr 13/2026 Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych?

4. Czy dostępny jest harmonogram prac nad zmianami dotyczącymi WTZ? Jeśli tak, uprzejmie proszę o jego przedstawienie.

Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos