Interpelacja nr 19980

Szanowny Panie Ministrze,

Mazurska Służba Ratownicza (MSR) istnieje od 1978 roku i dziś skupia 140 ratowników wodnych, ratowników medycznych i lekarzy, którzy dyżurują przy jeziorze Śniardwy 24 godziny na dobę, 365 dni w roku.

MSR pokrywa swoim zasięgiem 40% powierzchni Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, a w 2025 roku ratownicy przeprowadzili 139 interwencji, udzielając pomocy 93 osobom. Jeszcze nie tak dawno brali udział w wielkiej akcji ratowniczej na jeziorze Seksty, kiedy to na skutek nagłego pogorszenia warunków atmosferycznych doszło do przewrócenia, a następnie zatonięcia czterech łodzi żaglowych. Z wody podjęto wtedy blisko 40 nastolatków, którzy podróżowali w ramach obozu żeglarskiego. 5 dni później MSR otrzymała wezwanie komornicze do opuszczenia bazy znajdującej się na terenie gminy Pisz.

W 1995 roku Agencja Własność Rolnej Skarbu Państwa przekazała MSR nieodpłatnie działkę nr 423/1 w Okartowie, w gminie Pisz. Dodano wtedy w § 7 aktu notarialnego zastrzeżenie, że grunt ma służyć prowadzeniu stacji ratownictwa wodnego. W 2021 roku wygasła umowa dzierżawy działki, na której znajduje się baza MSR, a nowej umowy nie zawarto. Wskazuje się, że z uwagi na jej walory krajobrazowe, działką zainteresował się prywatny inwestor. KOWR zaznaczył wtedy pisemnie, że jeśli gmina przeznaczy nieruchomość na inne cele niż wskazane w akcie notarialnym, będzie zobowiązana do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa jej pełnej wartości rynkowej.

Po kilku latach burmistrz Pisza pan Dariusz Kiński zadeklarował chęć współpracy i podpisania umowy dzierżawy, następnie jednak zrezygnował z tego i zażądał ustanowienia na działce MSR bezterminowej służebności gruntowej, bez gwarancji, że ratownicy będą mogli zostać choćby rok dłużej.

MSR wskazała, że wyszła z propozycją kompromisu w postaci wskazanej służebności za umowę dzierżawy na minimum 10 lat. Burmistrz niestety odmówił.

W kwietniu 2026 roku Rada Miejska w Piszu większością głosów uchyliła decyzję poprzedniej rady o sprzedaży działki i zaapelowała do burmistrza o wydzierżawienie jej MSR. Burmistrz zignorował jednak własną radę i sam skierował pismo do wojewody kwestionujące uchwałę. Od kilku miesięcy prowadzone jest postępowanie komornicze wobec MSR. Wojewoda spotkał się ze stronami sporu, jednak nie był w stanie przekonać burmistrza do ustępstw ani kompromisu.

Przeniesienie bazy to wielomiesięczny proces i ogromne koszty. Organizacja non profit, taka jak MSR, nie ma środków na taką realizację. Tymczasem gmina Pisz obciążyła MSR karą 32 000 rocznie za bezumowne korzystanie z działki.

18 września 2026 roku doszło do próby komorniczego zajęcia nieruchomości. Na szczęście po kilku godzinach negocjacji termin zajęcia przesunięty został o 2 tygodnie, by ratownicy mogli zabrać sprzęt i środki medyczne przechowywane w lodówkach, które w razie ich wyjęcia uległyby zniszczeniu.

MSR cały sprzęt będzie musiał zmieścić na dużo mniejszej działce będącej własnością stowarzyszenia. Działalność jednak będzie wtedy znacznie utrudniona ze względu na jej rozmiar i ograniczony dostęp do linii brzegowej.

W odpowiedzi na interpelację pani poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej z dnia 21.06.2026 roku (nr 17277) wskazano, na podstawie zapewnień burmistrza Pisza, że podjęte działania nie naruszają bezpieczeństwa korzystających z jeziora i nie paraliżują misji ratunkowej stowarzyszenia. Wskazać jednak należy, że najbliższa jednostka ratownictwa wodnego znajduje się prawie 30 km od stacji MSR, co w obliczu zagrożenia znacznie wydłuża czas reakcji służb ratunkowych. Ponadto nie dokonano weryfikacji słów burmistrza co do możliwości technicznych działki, na którą MSR miałaby się przenieść.

Podkreślić należy, że wspólnym priorytetem rządu, samorządu i stowarzyszenia powinno być zapewnienie bezpieczeństwa osobom korzystającym z uroków Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Każde działanie wydłużające obecny konflikt i odbierające podmiotowi realizującemu zadania systemu ratownictwa wodnego możliwości wykonywania tego zdania jest sprzeczne z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa obywateli przez gminę.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

Czy MSWiA planuje przeanalizować wpływ przeniesienia bazy MSR na czas reakcji służb ratunkowych i poziom bezpieczeństwa na jeziorze Śniardwy?

Jakie działania nadzorcze lub mediacyjne może podjąć MSWiA, aby zapobiec utrudnieniu działań ratowniczych na znacznej części obszaru Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich?

Mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, w jaki sposób MSWiA zamierza zabezpieczyć funkcjonowanie i bazy sprzętowe kluczowych podmiotów ratownictwa wodnego, takich jak MSR, przed działaniami mogącymi utrudniać ich działalność, tak aby w przypadku wystąpienia sytuacji niebezpiecznych, w tym klęsk żywiołowych, nie doszło do paraliżu działań ratunkowych?

Z wyrazami szacunku

Aleksandra Kot

Posłanka na Sejm RP