Interpelacja nr 19919

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie działań podejmowanych przez Telewizję Polską wobec osób prowadzących internetowe kanały poświęcone archiwalnym materiałom telewizyjnym oraz potrzeby stworzenia systemowych rozwiązań w zakresie ochrony i udostępniania dziedzictwa audiowizualnego.

Do mojego biura poselskiego zgłaszają się pasjonaci historii polskiej telewizji, którzy od wielu lat zajmują się odnajdywaniem, digitalizacją oraz zabezpieczaniem archiwalnych nagrań zapisanych na prywatnych kasetach VHS, Betamax i innych nośnikach. Materiały te są często jedynymi zachowanymi kopiami programów emitowanych w przeszłości, a ich publikacja ma charakter edukacyjny, historyczny i dokumentacyjny. Osoby prowadzące tego rodzaju działalność podkreślają, że nie czerpią z niej korzyści majątkowych, a ich celem jest zachowanie dla przyszłych pokoleń fragmentów polskiego dorobku medialnego.

Z przekazywanych informacji wynika jednak, że Telewizja Polska podejmuje działania skutkujące usuwaniem takich materiałów z platform internetowych oraz blokowaniem kanałów prowadzonych przez społecznych archiwistów. Jednocześnie zwracana jest uwaga na brak powszechnie dostępnej platformy, na której obywatele mogliby legalnie korzystać z archiwalnych programów Telewizji Polskiej. W wielu krajach europejskich publiczni nadawcy udostępniają znaczną część swoich archiwów w formie cyfrowej, traktując je jako element narodowego dziedzictwa kulturowego.

W ocenie wielu środowisk działania polegające wyłącznie na egzekwowaniu praw autorskich, bez jednoczesnego zapewnienia obywatelom dostępu do historycznych materiałów oraz bez podjęcia dialogu z osobami zajmującymi się ich ochroną, mogą prowadzić do bezpowrotnej utraty części polskiego dziedzictwa audiowizualnego.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego posiada informacje dotyczące działań Telewizji Polskiej polegających na zgłaszaniu do usunięcia archiwalnych materiałów publikowanych przez osoby prywatne?

2. Czy ministerstwo analizowało wpływ takich działań na ochronę i zachowanie polskiego dziedzictwa audiowizualnego?

3. Czy planowane jest stworzenie ogólnodostępnej platformy umożliwiającej legalny dostęp do archiwalnych materiałów Telewizji Polskiej, wzorowanej na rozwiązaniach funkcjonujących u publicznych nadawców w innych państwach europejskich?

4. Czy prowadzone są prace nad wypracowaniem modelu współpracy pomiędzy Telewizją Polską a społecznymi archiwistami, którzy posiadają unikatowe materiały archiwalne niedostępne w zasobach nadawcy publicznego?

Piotr Kowal

Poseł na Sejm RP