Interpelacja nr 19896

Panie Premierze,

w czerwcu 2026 r. opublikowano rządowy dokument dotyczący budowy i modernizacji linii kolejowych pod nazwą Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK), stanowiący plan rozwoju polskiej sieci kolejowej. W ramach ZSK zrezygnowano między innymi z zamiaru budowy linii kolejowej nr 84 na odcinku Radom–Kunów/Ostrowiec Świętokrzyski oraz nie ujęto pełnego korytarza Warszawa–Radom–Starachowice–Ostrowiec Świętokrzyski–Sandomierz–Tarnobrzeg–Rzeszów w standardzie korytarza bazowego.

Samorządy lokalne na terenie województw: świętokrzyskiego, podkarpackiego i mazowieckiego z zaniepokojeniem przyjęły informację o nieuwzględnieniu w opublikowanym projekcie Zintegrowanej Sieci Kolejowej pełnego korytarza Warszawa–Radom–Starachowice–Ostrowiec Świętokrzyski–Tarnobrzeg–Rzeszów w standardzie korytarza bazowego.

Korytarz Centralny stanowi geograficznie najkrótsze i najbardziej efektywne połączenie kolejowe między stolicą a Rzeszowem. Obecny czas przejazdu tą trasą przekracza 3 godziny 40 minut, natomiast docelowo, przy standardzie 200-250 km/h, może zostać skrócony do około 2 godzin 30 minut. Szacowany koszt utworzenia Korytarza Centralnego wynosi od 10 do 15 mld złotych, co stanowi zaledwie 2-3 % wartości całego projektu Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Realne możliwości finansowe państwa czynią tę inwestycję znacznie bardziej prawdopodobną do zrealizowania w perspektywie kilkunastu lat niż kosztowne warianty okrężne.

Znaczenie tej inwestycji dla Starachowic, Ostrowca Świętokrzyskiego i Sandomierza wykracza daleko poza sferę transportową i dotyka wszystkich kluczowych obszarów życia tych miast. Władze Starachowic apelowały, aby miasto było uwzględniane jako istotny ośrodek na linii kolejowej nr 84. Przedstawiciele miasta wielokrotnie uczestniczyli w spotkaniach dotyczących tej istotnej dla Starachowic linii kolejowej.

Starachowice są siedzibą Specjalnej Strefy Ekonomicznej obsługującej znaczną część południowo-wschodniej części kraju. Istnienie Zintegrowanej Sieci Kolejowej zakładającej realizację tysięcy kilometrów nowych linii kolejowych z prędkościami 200-350 km/h z pozostawieniem skomunikowania Starachowic na niedawno zmodernizowanej linii kolejowej nr 25 z prędkościami 110-120 km/h spowoduje w kolejnych dekadach marginalizację i wykluczenie komunikacyjne miasta.

Ostrowiec Świętokrzyski od dziesięcioleci pozostaje jednym z filarów przemysłu ciężkiego Polski południowo-wschodniej. Tradycje hutnicze miasta, kontynuowane obecnie przez działające tu zakłady, obejmują także produkcję na potrzeby sektora obronnego. Nowoczesne połączenie kolejowe zapewni transport towarów, dostęp do wykwalifikowanej kadry oraz warunki dla dalszych inwestycji, w tym inwestycji zagranicznych.

Zgodnie ze Strategią Rozwoju Kraju 2035 ośrodki subregionalne, takie jak Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski, powinny być szczególnie wspierane w ramach odbudowy ich funkcji społeczno-gospodarczych.

Wykluczenie tych miast z bazowej sieci kolejowej oznaczać będzie cofnięcie się w rozwoju gospodarczym, osłabienie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw oraz zmniejszenie atrakcyjności inwestycyjnej gmin. Taka sytuacja ograniczy mobilność zawodową i może przyspieszyć odpływ młodych ludzi do dużych miast, ograniczy dostęp do pracy, edukacji i ochrony zdrowia, doprowadzi do pogłębienia nierówności społecznych i uderzy najbardziej w ludzi najsłabszych, biednych, starszych i z niepełnosprawnościami.

Nowoczesne połączenie kolejowe jest zatem warunkiem rozwoju zapewniającym transport towarów, dostęp do wykwalifikowanej kadry oraz możliwości dla dalszych inwestycji. Istotne skrócenie czasu przejazdu do Warszawy otwiera przed mieszkańcami tych terenów realny dostęp do rynku pracy, ośrodków akademickich, placówek medycznych oraz usług publicznych oferowanych w największych miastach kraju. Jest to warunek zatrzymania młodych ludzi oraz odwrócenia niekorzystnych tendencji demograficznych, które od lat dotykają miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze. Bez sprawnej kolei Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice czy Sandomierz będą coraz bardziej oddalały się od centrów rozwoju.

Podkreślenia wymaga również fakt, że proponowany korytarz odpowiada konstytucyjnej zasadzie zrównoważonego rozwoju kraju. Zapewnia równy dostęp miast średnich do nowoczesnej infrastruktury i przeciwdziała procesom marginalizacji obszarów pomijanych dotąd w kluczowych inwestycjach transportowych.

Należy również zauważyć, że bezpieczeństwo państwa wymaga, aby główny szlak łączący ośrodki o strategicznym znaczeniu dla obronności, w tym Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienną, Mielec, Nową Dębę i Stalową Wolę, przebiegał w bezpiecznej odległości od wschodniej granicy kraju. Korytarz Centralny stanowi alternatywę wobec istniejących ciągów transportowych i wzmacnia odporność państwa oraz jego możliwości transportowe w sytuacjach nadzwyczajnych. Znaczenie tego argumentu jest tym większe, że Ostrowiec Świętokrzyski uczestniczy w łańcuchu produkcji dla sektora obronnego, a sprawny transport kolejowy stanowi element bezpieczeństwa państwa w regionie sąsiadującym z południowo-wschodnią granicą Rzeczypospolitej.

Szczególne znaczenie w kontekście przedmiotowego korytarza ma linia kolejowa nr 84, która była planowana jako część projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego, niestety w docelowym układzie Zintegrowanej Sieci Kolejowej nie przewidziano jej budowy na odcinku Radom–Iłża–Kunów–Ostrowiec Świętokrzyski. Jej realizacja stanowi kluczowy element skrócenia czasu podróży w ramach Korytarza Centralnego. Należy również zaznaczyć, że wyłoniony w 2025 roku wariant inwestorski tej linii omija Iłżę i praktycznie wyklucza Starachowice z jej obsługi, dlatego niezbędne jest ujęcie w planach inwestycyjnych budowy linii kolejowej nr 84 wraz z korektą jej przebiegu, przybliżającą trasę do tych miejscowości.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi:

Kiedy zapadnie decyzja włączająca bardzo ważny korytarz transportowy Warszawa–Radom–Starachowice–Ostrowiec Świętokrzyski–Sandomierz–Tarnobrzeg–Rzeszów jako bazowy element w planowanej Zintegrowanej Sieci Kolejowej z uwzględnieniem zmiany przebiegu linii kolejowej nr 84, jako korytarza bazowego pełniącego funkcję podstawowego ciągu obsługującego ruch między Warszawą a Rzeszowem?

Z poważaniem

Poseł Krzysztof Lipiec