Interpelacja nr 19830

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 8 maja 2026 r. przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej podpisali umowę w ramach instrumentu SAFE (Security Action for Europe), na podstawie której Polska ma uzyskać finansowanie w wysokości około 43,7 mld euro, a pożyczka została zaciągnięta na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

W dniu 29 maja 2026 r. Polska otrzymała pierwszą płatność w wysokości 6 560 115 120,75 euro, stanowiącą 15% przyznanej alokacji. Jednocześnie w dniach 28-30 maja 2026 r. zawarto 62 umowy związane z realizacją przedsięwzięć finansowanych w ramach instrumentu SAFE o łącznej deklarowanej wartości ok. 120 mld zł.

Z uwagi na skalę i wieloletni charakter finansowania, maksymalny okres spłaty sięgający 45 lat oraz publiczne deklaracje dotyczące znaczących oszczędności dla finansów publicznych wynikających z wykorzystania instrumentu SAFE, zasadne jest przedstawienie opinii publicznej precyzyjnych informacji dotyczących warunków finansowych pożyczki, jej całkowitego kosztu, ryzyka walutowego, harmonogramu spłaty oraz sposobu ujęcia zobowiązania w statystykach długu publicznego.

Dodatkowego wyjaśnienia wymaga podstawa prawna zawarcia umowy po odmowie podpisania przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE.

Wyjaśnienia wymaga również zakres dokumentacji dotyczącej realizacji instrumentu SAFE, w tym treść porozumień operacyjnych przewidzianych w art. 10 rozporządzenia Rady (UE) 2025/1106.

W związku z powyższym wnosimy o udostępnienie umowy pożyczki w ramach programu SAFE wraz ze wszystkimi załącznikami oraz porozumień operacyjnych zawartych w związku z realizacją tego instrumentu, a także o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Kto podpisał umowę pożyczki SAFE po stronie polskiej, w imieniu jakiego podmiotu oraz na podstawie jakiego konkretnego umocowania i jakich przepisów prawa?

2. Kto jest formalną stroną umowy SAFE po stronie Unii Europejskiej?

3. Czy jakakolwiek część umowy SAFE została objęta ograniczeniem dostępu do informacji publicznej, a jeżeli tak, to jaka jest podstawa prawna i faktyczne uzasadnienie tego ograniczenia? W przypadku wprowadzenia takiego ograniczenia, kto podjął taką decyzję i jaki jest zakres informacji objętych ewentualnym ograniczeniem dostępu do treści umowy SAFE?

4. Które organy, instytucje państwowe oraz inne podmioty dysponują pełną treścią podpisanej umowy pożyczki SAFE wraz ze wszystkimi załącznikami i dokumentami stanowiącymi jej integralną część?

5. Jaka jest dokładna wartość zobowiązania Polski wynikającego z umowy pożyczki SAFE wyrażona w euro?

6. Na jaki okres została zawarta umowa pożyczki SAFE, od jakiego zdarzenia lub daty okres ten jest liczony oraz czy okres spłaty jest ustalany odrębnie dla każdej wypłaty środków?

7. Jaka jest maksymalna kwota pożyczki udzielonej stronie polskiej na podstawie zawartej umowy, wyrażona w euro, oraz jaka kwota zobowiązania została faktycznie zaciągnięta według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi?

8. Jaki kurs lub jakie kursy EUR/PLN, z jakich dni i według jakiego źródła przyjęto do przeliczenia maksymalnej kwoty pożyczki oraz poszczególnych wypłat środków SAFE na złote?

9. Jaki dokładny mechanizm lub wzór służy do obliczania i przypisywania stronie polskiej kosztu finansowania pożyczki SAFE?

10. Jaki jest ostateczny termin spłaty całego zobowiązania wynikającego z umowy SAFE oraz czy termin ten może być różny dla poszczególnych wypłat środków?

11. Czy umowa SAFE przewiduje okres karencji w spłacie kapitału i czy okres karencji jest ustalany odrębnie dla każdej wypłaty środków? Ile lat wynosi okres karencji w spłacie kapitału oraz od jakiego zdarzenia lub daty jest on liczony?

12. W którym dniu rozpoczyna się i w którym dniu kończy się okres karencji w odniesieniu do każdej dokonanej dotychczas wypłaty środków przewidziany w umowie SAFE?

13. Jaki koszt finansowania pożyczki SAFE obowiązywał lub został przypisany stronie polskiej w dniu dokonania pierwszej wypłaty środków oraz według jakiego mechanizmu został ustalony?

14. Czy oprocentowanie pożyczki SAFE ma charakter stały, zmienny czy mieszany albo jest ustalany odrębnie dla poszczególnych wypłat lub okresów finansowania?

15. Jakie wskaźniki referencyjne, marże, koszty finansowania lub inne składniki wpływają na wysokość oprocentowania pożyczki SAFE?

16. Czy koszt finansowania przypisany stronie polskiej może ulec zmianie lub późniejszej korekcie po dokonaniu wypłaty środków?

17. W jakich okolicznościach i według jakiego mechanizmu koszt finansowania przypisany stronie polskiej może ulec zmianie lub korekcie po dokonaniu wypłaty środków?

18. Jakie dodatkowe koszty, opłaty lub inne świadczenia finansowe poza kosztem finansowania kapitału przewiduje umowa pożyczki SAFE, w szczególności z tytułu zarządzania płynnością, obsługi, czynności administracyjnych lub wcześniejszej spłaty?

19. Jaka jest łączna prognozowana kwota odsetek do zapłaty przez Polskę w całym okresie obowiązywania umowy SAFE według scenariusza bazowego przyjętego przez Ministerstwo Finansów?

20. Jaka jest prognozowana łączna kwota kosztów finansowania w scenariuszu niekorzystnym lub stresowym przyjętym przez Ministerstwo Finansów oraz jakie założenia przyjęto w tym scenariuszu?

21. Jaka jest prognozowana całkowita kwota do zwrotu przez Polskę wynikająca z umowy SAFE, obejmująca kapitał, odsetki, opłaty, prowizje i wszystkie pozostałe koszty?

22. Czy przed podpisaniem umowy SAFE sporządzono analizę całkowitego kosztu zobowiązania wynikającego z tej umowy obejmującą również ryzyko walutowe, koszty obsługi, koszty zarządzania płynnością oraz inne koszty dodatkowe? W jakim dniu sporządzono analizę całkowitego kosztu zobowiązania wynikającego z umowy SAFE i czy zostanie ona udostępniona opinii publicznej?

23. Czy przed podpisaniem umowy SAFE sporządzono model finansowy dotyczący realizacji tej umowy obejmujący scenariusz bazowy, scenariusz niekorzystny lub stresowy oraz analizę wpływu zmian kursu EUR/PLN na koszt zobowiązania? Czy zostanie on udostępniony opinii publicznej?

24. Czy przed podpisaniem umowy pożyczki SAFE sporządzono dokument zawierający prognozowaną nominalną wartość wszystkich płatności oraz wartość bieżącą kosztów zobowiązania w całym okresie jego obowiązywania? Czy zostanie on udostępniony opinii publicznej?

25. Czy sporządzono pełny harmonogram obsługi zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki SAFE, odrębnie dla poszczególnych wypłat oraz łącznie dla całego finansowania? Czy zostanie on udostępniony opinii publicznej?

26. Czy rząd przekaże harmonogram spłaty pożyczki SAFE w formie tabelarycznej, obejmującej dla każdego roku i każdej płatności: datę każdej płatności, saldo kapitału na początek okresu, kwotę nowych wypłat, wysokość spłaty kapitału, wysokość kosztów finansowania, koszty zarządzania płynnością, opłaty i pozostałe koszty oraz saldo zobowiązania po dokonaniu płatności?

27. W którym dniu przypada pierwsza płatność obciążająca stronę polską z tytułu umowy pożyczki SAFE i jakie składniki obejmuje ta płatność?

28. Jaka będzie wysokość pierwszej płatności wynikającej z umowy pożyczki SAFE według aktualnego harmonogramu lub prognozy?

29. Jaka część pierwszej płatności wynikającej z umowy SAFE będzie stanowiła spłatę kapitału w przypadku braku karencji?

30. Jaka część pierwszej płatności wynikającej z umowy pożyczki SAFE będzie stanowiła koszt finansowania oraz jakie składniki obejmuje ten koszt?

31. Jaka część pierwszej płatności będzie stanowiła zapłatę kosztów zarządzania płynnością, kosztów administracyjnych, kosztów obsługi, opłat lub innych prowizji lub pozostałych świadczeń finansowych?

32. W którym dniu przypada pierwsza rata kapitałowa wynikająca z umowy SAFE? Jaka będzie jej wysokość?

33. W którym dniu przypada ostatnia rata wynikająca z umowy SAFE? Jaka będzie jej wysokość?

34. Jaka będzie łączna wartość płatności wynikających z umowy SAFE w każdym roku od 2026 r. do 2030 r., z oddzielnym wskazaniem kapitału, kosztów finansowania, kosztów zarządzania płynnością, kosztów obsługi, opłat oraz innych świadczeń finansowych?

35. Jaka będzie łączna wartość płatności wynikających z umowy SAFE w pierwszych 5 latach obowiązywania umowy? Jaka będzie łączna wartość płatności wynikających z umowy SAFE w pierwszych 10 latach obowiązywania umowy?

36. Jaki jest szczegółowy mechanizm przepływu środków finansowych od Komisji Europejskiej do ich ostatecznego wykorzystania na zapłatę wynagrodzenia wykonawcom, ze wskazaniem wszystkich uczestniczących podmiotów oraz rodzajów rachunków, przez które przepływają środki?

37. Jakie organy, instytucje, fundusze lub inne podmioty uczestniczą w przepływie, zarządzaniu, ewidencjonowaniu i wydatkowaniu środków otrzymanych w ramach SAFE? Jaka jest rola każdego z podmiotów uczestniczących w przepływie środków finansowych w ramach SAFE?

38. Na jaki rachunek została przekazana pierwsza transza środków pochodzących z SAFE? Na jakie rachunki będą przekazywane kolejne transze środków pochodzących z SAFE?

39. Jaka instytucja zarządza środkami pochodzącymi z SAFE po ich przekazaniu stronie polskiej?

40. Czy środki pochodzące z SAFE trafiają:
a) bezpośrednio do budżetu państwa,

b) do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych,

c) do Banku Gospodarstwa Krajowego,

d) do innego podmiotu niż budżet państwa, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych lub Bank Gospodarstwa Krajowego?

41. Która instytucja jest formalnie zobowiązana do spłaty pożyczki SAFE?

42. Która instytucja będzie dokonywała faktycznych płatności rat kapitałowych wynikających z umowy SAFE?

43. Która instytucja będzie dokonywała faktycznych płatności odsetek wynikających z umowy SAFE?

44. Która instytucja będzie dokonywała faktycznych płatności opłat, prowizji i pozostałych kosztów wynikających z umowy SAFE?

45. Która instytucja będzie ponosiła odpowiedzialność za terminową obsługę zobowiązania wynikającego z umowy SAFE?

46. Z jakich konkretnych źródeł będą finansowane spłaty kapitału, koszty finansowania, koszty zarządzania płynnością, opłaty, koszty obsługi oraz pozostałe świadczenia wynikające z umowy pożyczki SAFE?

47. Czy spłata pożyczki SAFE będzie dokonywana bezpośrednio z budżetu państwa?

48. Czy spłata pożyczki SAFE będzie dokonywana za pośrednictwem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych?

49. Czy spłata pożyczki SAFE będzie dokonywana za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego?

50. Jaka jest szczegółowa podstawa prawna przyjętego mechanizmu spłaty pożyczki SAFE, ze wskazaniem konkretnych przepisów ustawowych regulujących kompetencje i obowiązki każdego z podmiotów uczestniczących w obsłudze zobowiązania?

51. Czy zobowiązanie wynikające z umowy pożyczki SAFE jest lub będzie w całości zaliczane do państwowego długu publicznego oraz uwzględniane w kwocie państwowego długu publicznego i jego relacji do produktu krajowego brutto, ogłaszanych na podstawie art. 38 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych? Jeżeli nie, jaka część tego zobowiązania nie jest lub nie będzie zaliczana do państwowego długu publicznego oraz jaka jest szczegółowa podstawa prawna takiego sposobu jego klasyfikacji?

52. Czy zobowiązanie wynikające z umowy SAFE jest zaliczane do długu sektora instytucji rządowych i samorządowych raportowanego według metodologii Unii Europejskiej?

53. O ile wzrośnie państwowy dług publiczny wyłącznie wskutek realizacji umowy pożyczki SAFE według stanu na dzień 31 grudnia każdego roku od 2026 r. do 2030 r.?

54. O ile wzrośnie dług sektora instytucji rządowych i samorządowych według metodologii Unii Europejskiej wyłącznie wskutek realizacji umowy SAFE według stanu na dzień 31 grudnia każdego roku od 2026 r. do 2030 r.?

55. Jaki będzie wzrost państwowego długu publicznego wynikający wyłącznie z realizacji umowy SAFE, wyrażony jako procent PKB, według stanu na dzień 31 grudnia każdego roku od 2026 r. do 2030 r.?

56. Jaki będzie wzrost długu sektora instytucji rządowych i samorządowych wynikający wyłącznie z realizacji umowy SAFE, wyrażony jako procent PKB, według stanu na dzień 31 grudnia każdego roku od 2026 r. do 2030 r.?

57. Jakie założenia dotyczące kursu EUR/PLN, inflacji, stóp procentowych i wzrostu PKB przyjęto przy szacowaniu wpływu SAFE na poziom długu publicznego?

58. Czy zobowiązania wynikające z SAFE będą wykazywane w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa, strategii zarządzania długiem sektora finansów publicznych, ustawach budżetowych oraz innych oficjalnych dokumentach planistycznych państwa?

59. W których konkretnych pozycjach dokumentów planistycznych państwa zostaną wykazane zobowiązania wynikające z SAFE?

60. Czy Ministerstwo Finansów sporządziło analizę porównawczą kosztów finansowania poprzez SAFE, emisję obligacji Skarbu Państwa oraz inne dostępne źródła finansowania? Jeżeli tak, to jakie są wyniki analizy porównawczej kosztów finansowania poprzez SAFE, emisję obligacji Skarbu Państwa oraz inne dostępne źródła finansowania?

61. Jaka jest kwotowa różnica kosztów pomiędzy finansowaniem poprzez SAFE a finansowaniem poprzez emisję obligacji Skarbu Państwa?

62. Jakie papiery dłużne zostały wyemitowane lub mają zostać wyemitowane przez Unię Europejską w celu finansowania środków przekazywanych Polsce w ramach SAFE?

63. Jaka była lub będzie wartość każdej emisji papierów dłużnych wykorzystywanych do finansowania SAFE?

64. Jaka była lub będzie rentowność każdej emisji papierów dłużnych wykorzystywanych do finansowania SAFE?

65. Jaki jest termin wykupu każdej emisji papierów dłużnych wykorzystywanych do finansowania SAFE?

66. Według jakiej metodyki i na podstawie jakich danych koszty finansowania pozyskiwanego przez Unię Europejską są przypisywane poszczególnym wypłatom środków SAFE dokonanym na rzecz Polski?

67. Jaka kwota z pierwszej transzy środków SAFE została przeznaczona lub przypisana do finansowania zobowiązań wynikających z zawartych umów, jaka kwota została faktycznie wydatkowana na realizację przedsięwzięć objętych instrumentem SAFE, w tym wypłacona wykonawcom, a jaka kwota pozostaje niewykorzystana według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?

68. Czy umowa SAFE przewiduje:

a) okoliczności skutkujące przyspieszeniem spłaty zobowiązania,

b) możliwość wcześniejszej spłaty całości zobowiązania przez Rzeczpospolitą Polską,

c) możliwość wcześniejszej spłaty części zobowiązania przez Rzeczpospolitą Polską?

69. Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby możliwa była wcześniejsza spłata całości albo części zobowiązania wynikającego z umowy SAFE?

70. Czy wcześniejsza spłata całości albo części zobowiązania wynikającego z umowy SAFE wiązałaby się z obowiązkiem poniesienia dodatkowych kosztów, opłat, prowizji, rekompensat lub innych świadczeń finansowych?

71. Jaka byłaby wysokość wszystkich kosztów związanych z wcześniejszą spłatą całości zobowiązania wynikającego z umowy SAFE według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?

72. Czy wcześniejsza spłata części zobowiązania wynikającego z umowy SAFE skutkowałaby proporcjonalnym obniżeniem przyszłych kosztów odsetkowych ponoszonych przez Rzeczpospolitą Polską?

73. Czy warunki wcześniejszej spłaty zobowiązania wynikającego z umowy SAFE są identyczne dla wszystkich państw członkowskich korzystających z tego instrumentu?

74. Czy jakikolwiek podmiot inny niż Rzeczpospolita Polska może żądać wcześniejszej spłaty zobowiązania wynikającego z umowy SAFE, zmiany harmonogramu jego spłaty, zmiany warunków finansowych albo ustanowienia dodatkowych zobowiązań finansowych po stronie Rzeczypospolitej Polskiej?

75. Czy umowa SAFE zakłada możliwość wydłużenia okresu spłaty pożyczki?

76. Czy umowa SAFE zakłada możliwość przerwy w spłacie kapitału wraz z odsetkami, jeżeli tak, to na jakich warunkach oraz w jakich okolicznościach?

77. Czy niewydatkowane środki pochodzące z SAFE są oprocentowane, lokowane lub w inny sposób zarządzane w celu uzyskania przychodów finansowych, a jeżeli tak, komu przypadają uzyskane odsetki lub inne przychody?

78. Czy zostały zawarte porozumienia operacyjne, o których mowa w art. 10 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2025/1106? Jeżeli tak, proszę o wskazanie daty ich zawarcia, stron tych porozumień oraz udostępnienie ich treści.

79. Czy umowa pożyczki SAFE, jej załączniki, porozumienia operacyjne, decyzja wykonawcza Rady dotycząca przyznania Polsce wsparcia, polski plan inwestycji w europejski przemysł obronny albo jakikolwiek inny dokument mający zastosowanie do tego finansowania - także poprzez odesłanie do innych przepisów, zasad lub dokumentów Unii Europejskiej - przewidują mechanizm umożliwiający Komisji Europejskiej, Radzie Unii Europejskiej lub innemu organowi albo instytucji Unii Europejskiej:

a) odmowę, opóźnienie, zmniejszenie, zawieszenie lub anulowanie wypłaty całości albo części pożyczki lub kolejnej transzy środków SAFE;

b) uzależnienie wypłaty środków od spełnienia przez Rzeczpospolitą Polską dodatkowych warunków;

c) zmianę harmonogramu wypłat lub warunków finansowania;

d) żądanie zwrotu środków już wypłaconych albo wcześniejszej spłaty całości lub części pożyczki z przyczyn innych niż brak postępu w realizacji zatwierdzonego planu inwestycji obronnych, niespełnienie zasad kwalifikowalności wydatków lub naruszenie obowiązków dotyczących kontroli, audytu i ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej?

Z poważaniem