Interpelacja nr 19668

Szanowny Panie Ministrze,

Rada Ministrów 31 grudnia 2024 r. przyjęła Program Wieloletni Centralnego Portu Komunikacyjnego na lata 2024-2032. Dokument określa ramy czasowe i finansowe realizacji inwestycji oraz przewiduje łączne wydatki w wysokości 131,7 mld zł. Według informacji przedstawionych w Sejmie około 76,8 mld zł z tej kwoty przypada na część kolejową programu. Finansowanie całego przedsięwzięcia ma pochodzić m.in. ze środków Skarbu Państwa, funduszy Unii Europejskiej oraz finansowania zewnętrznego.

Obowiązujący harmonogram zakłada oddanie do użytkowania do końca 2032 r. odcinka kolei dużych prędkości Warszawa – CPK – Łódź, równolegle z uruchomieniem nowego lotniska. Pozostałe odcinki linii „Y“, prowadzące w kierunku Poznania i Wrocławia, mają zostać uruchomione do końca 2035 r. Terminy te są nadal przedstawiane w oficjalnych materiałach rządowych jako cele programu.

Z informacji medialnych wynika jednak, że spółka CPK sp. z o.o. zdecydowała się rozłożyć w czasie część planowanych postępowań przetargowych. Przedstawiciel zarządu spółki wskazał jako jedną z przyczyn ryzyko jednoczesnego wystąpienia bardzo dużego zapotrzebowania na wykonawców, materiały i pracowników w związku z równoległymi inwestycjami realizowanymi przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA. Dotychczasowa roczna wartość robót kolejowych wynosiła około 10-13 mld zł, natomiast równoczesna realizacja kontraktów PLK SA i CPK sp. z o.o. mogłaby prowadzić do konieczności wykonywania robót o wartości około 30 mld zł rocznie. Są to szacunki przedstawiciela CPK sp. z o.o. przytoczone w materiale prasowym.

Drugim wskazanym powodem przesuwania części postępowań jest kwestia finansowania inwestycji kolejowych. Według publikacji medialnych inwestycje budowlane CPK nie uzyskały dotychczas zakładanego finansowania z programów perspektywy UE 2021-2027, a spółka zgłosiła ponad 100 projektów do potencjalnego finansowania w kolejnej perspektywie unijnej. CPK ma jednocześnie poszukiwać finansowania pomostowego, które pozwoliłoby zawierać kontrakty przed ostatecznym uzyskaniem środków europejskich.

Równolegle prowadzone są prace nad zmianą zasad funkcjonowania Funduszu Kolejowego. Według rządowego wykazu prac legislacyjnych projekt ma służyć stworzeniu stabilniejszych, wieloletnich ram finansowania inwestycji kolejowych, ograniczeniu przerw inwestycyjnych oraz kumulacji wydatków w krótkich okresach. Aktualna wersja projektu została opublikowana 17 sierpnia 2026 r.

Zmiana harmonogramu postępowań może być uzasadniona potrzebą ograniczenia nadmiernej kumulacji zamówień i wzrostu kosztów, jednak powinna pozostawać skoordynowana z terminami wynikającymi z programu Wieloletniego CPK. W szczególności konieczne jest ustalenie, czy przesuwanie postępowań nie zmniejsza rezerwy czasowej niezbędnej do zakończenia odcinka Warszawa – CPK – Łódź w 2032 r. oraz kolejnych fragmentów linii „Y“ do końca 2035 r.

Wątpliwości może ponadto budzić analizowana możliwość ograniczenia infrastruktury stacji kolejowej przy lotnisku z sześciu do czterech peronów. Według przedstawiciela CPK sp. z o.o. decyzja nie została jeszcze podjęta i zależy od wyników analiz ruchowych oraz oceny wpływu ewentualnych zmian na harmonogram projektowania. Informacja ta wymaga oficjalnego przedstawienia wraz z analizą przepustowości węzła.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Które postępowania przetargowe w ramach programu CPK zostały w 2026 r. przesunięte względem wcześniej obowiązującego harmonogramu? Proszę o wskazanie dla każdego z nich pierwotnego i aktualnego terminu wszczęcia oraz przyczyny zmiany terminu.

2. Jaka jest aktualna, według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi, łączna wartość postępowań ogłoszonych przez CPK sp. z o.o. w 2026 r. oraz jaka wartość postępowań ma zostać jeszcze ogłoszona do końca 2026 r.?

3. Jaka część nakładów przewidzianych na kolejową część programu CPK posiada obecnie zapewnione źródło finansowania, a jaka część pozostaje uzależniona od pozyskania środków UE lub innych źródeł zewnętrznych?

4. Czy Ministerstwo Infrastruktury oraz spółka CPK sp. z o.o. opracowały wspólny z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi SA harmonogram największych postępowań kolejowych na lata 2026-2035 w celu uniknięcia nadmiernej kumulacji zamówień? Jeżeli tak, proszę wskazać, kiedy dokument został przyjęty, jakie okresy największej kumulacji inwestycji zidentyfikowano oraz jakie działania zaradcze przewidziano.

5. Jakie instrumenty finansowania pomostowego są obecnie przygotowywane na potrzeby inwestycji CPK do czasu uzyskania ewentualnego refinansowania ze środków Unii Europejskiej?

6. Ile projektów CPK zostało zgłoszonych do finansowania ze środków obecnej oraz przyszłej perspektywy finansowej UE, jaka jest ich łączna wartość oraz jaka kwota dofinansowania została lub ma zostać zawnioskowana? Proszę także wskazać, które projekty dotyczą odcinka Warszawa – CPK – Łódź, a które odcinków prowadzących do Poznania i Wrocławia.

7. Czy po zmianie harmonogramu części przetargów Ministerstwo Infrastruktury nadal ocenia jako niezagrożone uruchomienie lotniska i linii KDP Warszawa – CPK – Łódź do końca 2032 r. oraz odcinków do Poznania i Wrocławia do końca 2035 r.? Proszę o wskazanie aktualnego poziomu rezerwy czasowej dla najważniejszych etapów inwestycji oraz krytycznych kamieni milowych, których niedotrzymanie może zagrozić tym terminom.

8. Jakie kryteria zastosowano przy określaniu przez CPK tzw. niezbędnego minimum inwestycji, które mają zostać wykonane niezależnie od dostępności dodatkowego finansowania? Proszę o przedstawienie wykazu inwestycji zakwalifikowanych do tej kategorii oraz zadań, których realizacja może zostać przesunięta w przypadku braku środków.

9. Na jakim etapie znajdują się prace nad zmianą systemu finansowania inwestycji kolejowych z wykorzystaniem Funduszu Kolejowego i czy projektowane rozwiązania mają umożliwiać finansowanie lub prefinansowanie inwestycji kolejowych realizowanych przez CPK? Jeżeli tak, od kiedy mechanizm ten ma być dostępny i jaka skala finansowania programu CPK jest przewidywana.

10. Czy CPK zamierza ograniczyć planowaną liczbę peronów stacji kolejowej przy nowym lotnisku z sześciu do czterech? Jeżeli decyzja nie została jeszcze podjęta, proszę wskazać termin jej podjęcia oraz przedstawić podstawowe założenia analiz przepustowości, prognozowaną liczbę pociągów obsługiwanych na dobę i ocenę wpływu ewentualnego ograniczenia infrastruktury na możliwość jej dalszej rozbudowy oraz odporność całego systemu kolejowego.

Z poważaniem