Interpelacja nr 19644

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie rozliczenia Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych oraz stanu realizacji zapowiedzi budowy i modernizacji 262 przystanków kolejowych do 2032 roku, przedstawionej Sejmowi w odpowiedziach Ministerstwa Infrastruktury z 2025 roku.

W dniu 24 lipca 2025 r., pismem znak DTK-5-1.054.123.2025, oraz w dniu 11 września 2025 r., pismem znak DTK-5-1.054.142.2025, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pan Piotr Malepszak udzielił odpowiedzi na interpelację nr 10333 oraz na interpelację ponowną nr 10333p. Minął rok. Część zapowiedzi resortu da się dziś rozliczyć, część pytań pozostała bez odpowiedzi, a w międzyczasie zmieniły się okoliczności faktyczne, o których Sejm nie został poinformowany.

Dla porządku przypominam architekturę finansową programu, ustaloną na podstawie sprawozdania za rok 2024, przyjętego uchwałą nr 105 Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2025 r. Źródłem finansowania nie były ani bieżące środki budżetu państwa, ani środki Unii Europejskiej – w sprawozdaniu wprost stwierdzono brak zaangażowania środków unijnych – lecz dokapitalizowanie PKP Polskich Linii Kolejowych SA przez Skarb Państwa kwotą 1 000,00 mln zł, dokonane w grudniu 2020 r. na podstawie art. 33zb ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, powiększone o odsetki od tej kwoty w wysokości 127,19 mln zł. Łączna wartość programu wyniosła zatem 1 127,19 mln zł, z podziałem na ok. 987,73 mln zł na zadania przystankowe z listy podstawowej, ok. 89,26 mln zł na zadania parkingowe i ok. 50,19 mln zł rezerwy. Ma to znaczenie zasadnicze: przenosząc zadania przystankowe do Krajowego Programu Kolejowego, współfinansowanego ze środków FEnIKS, FEPW, instrumentu CEF i programów regionalnych, resort poddał je reżimowi kwalifikowalności wydatków i logice projektów liniowych, którym program przystankowy – finansowany wyłącznie krajowo – nie podlegał.

Znany jest również stan programu na koniec 2024 roku. Lista podstawowa obejmowała po aktualizacji 213 lokalizacji o łącznym szacunkowym koszcie 987,73 mln zł, lista rezerwowa – 101 lokalizacji o koszcie 367,71 mln zł, przy czym resort przesądził, że nowe zadania z listy rezerwowej nie będą już przesuwane na listę podstawową. Zrealizowano 150 zadań przystankowych, a 55 pozostawało w realizacji. Wśród zadań parkingowych – których, jak stwierdza samo sprawozdanie, Program nie ujął na żadnej liście – zrealizowano 24 o wartości 8,84 mln zł, a 85 pozostawało w realizacji. Wskaźniki celu głównego wykazywały 137 miejscowości objętych wsparciem i 116 gmin, w których usprawniono dostęp do kolei, a wskaźniki celów szczegółowych – 66 wybudowanych i 84 zmodernizowane przystanki. Danych za lata 2025 i 2026 Sejm nie otrzymał.

Program nie zakończył się także z końcem 2025 roku. Sprawozdanie za 2024 rok zapowiedziało przyjęcie odrębnej uchwały zmieniającej uchwałę nr 63/2021, wydłużającej okres realizacji, i wskazało cztery zadania, których wydatki wykroczą poza rok 2025 – Nakło nad Notecią Zachodnie, Radom Południowy, Brodnica Południowa oraz Olza – a także 42 zadania obarczone ryzykiem przesunięcia wydatków. W październiku 2025 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano projekt takiej uchwały wraz z przesunięciem 27,56 mln zł z roku 2025 na 2026. Dziś Ministerstwo Infrastruktury i PKP PLK SA posługują się nazwą „Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2026”, jednak numer i data uchwały, która tę zmianę wprowadziła, nie zostały – inaczej niż w przypadku programu Kolej+ – podane w publicznie dostępnym wykazie dokumentów programowych resortu.

Warto to zestawić z losem drugiego programu dedykowanego walce z wykluczeniem komunikacyjnym. Uchwałą nr 184 Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2025 r. Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+ został wydłużony i przemianowany na program „do 2032 roku”. Rząd potrafi zatem przedłużać odrębne programy wieloletnie adresowane do wykluczenia komunikacyjnego. W przypadku programu przystankowego wybrano rozwiązanie odwrotne: przedłużenie o rok wyłącznie po to, by dokończyć zadania już rozpoczęte.

Lista 262 zadań – mimo dwóch wniosków poselskich – nadal nie została udostępniona. W dniu 30 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałą nr 148/2025 sprawozdanie z wykonania Krajowego Programu Kolejowego za 2024 rok wraz z aktualizacją KPK do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032), a w maju 2026 r. w wykazie prac Rady Ministrów pojawił się projekt uchwały w sprawie sprawozdania za rok 2025, stanowiący – zgodnie z art. 38c ust. 8 ustawy o transporcie kolejowym – jednocześnie kolejną aktualizację KPK. Były to dwie okazje do ujawnienia listy. Nie zostały wykorzystane.

Odpowiedź resortu na pytanie o kryteria doboru lokalizacji dotyczyła natomiast innego przedmiotu niż pytanie. Zapytano o kryteria doboru 262 zadań zapowiedzianych na lata 2024–2032; resort opisał kryteria stosowane przez PKP PLK SA w ramach jednego, odrębnego projektu multilokalizacyjnego pn. „Przebudowa infrastruktury obsługi podróżnych na stacjach i przystankach”. Kryteria doboru zadań realizowanych jako elementy projektów liniowych nie zostały podane ani wtedy, ani później.

Osobnej uwagi wymaga argumentacja resortu oparta na niskiej frekwencji na części zrealizowanych przystanków. To samo sprawozdanie za 2024 rok odnotowuje bowiem, że cztery przystanki wybudowane w Katowicach na linii kolejowej nr 142 – Kostuchna, Murcki, Ochojec i Podlesie Dąbrowa – są od listopada 2023 r. oddane do eksploatacji, lecz nie są użytkowane, ponieważ na tej linii nie kursują pociągi pasażerskie, a ich udostępnienie nastąpi dopiero po zakończeniu projektu realizowanego w ramach programu Kolej+. Mimo to dla celów sprawozdawczych przyjęto, że były one gotowe na przyjęcie pasażerów od dnia 1 stycznia 2024 r. Zerowa wymiana pasażerska w takich lokalizacjach nie dowodzi błędnego doboru inwestycji, lecz braku skoordynowania infrastruktury z ofertą przewozową – a tego problemu przeniesienie zadań do Krajowego Programu Kolejowego samo z siebie nie rozwiązuje.

Podkreślam, że nie kwestionuję zasady, by inwestycje przystankowe były planowane racjonalnie i łączone z projektami liniowymi tam, gdzie jest to efektywne. Kwestionuję brak jawności. Przy programie rządowym istniały publiczna lista zadań z podziałem na województwa, lista rezerwowa, zatwierdzany przez ministra Szczegółowy Plan Realizacji, roczne sprawozdania przyjmowane przez Radę Ministrów oraz określony budżet. Po jego zamknięciu żadne z tych narzędzi nie ma odpowiednika, a zapowiedź 262 przystanków do 2032 roku pozostaje od ponad roku liczbą bez listy, bez kryteriów, bez harmonogramu i bez wyodrębnionego budżetu.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

I. Rozliczenie rządowego programu przystankowego

1. Stan realizacji po 2024 r.

Ile z 213 zadań przystankowych ujętych na liście podstawowej zostało zrealizowanych i oddanych do użytku według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi – wobec 150 zadań zrealizowanych do końca 2024 roku? Ile pozostaje w realizacji, a ile nie zostało rozpoczętych? Analogicznie proszę o dane dla zadań parkingowych, wobec 24 zrealizowanych do końca 2024 roku. Proszę o podział na województwa oraz o aktualne wartości wskaźników programu – liczby miejscowości, gmin oraz przystanków wybudowanych i zmodernizowanych.

2. Uchwała wydłużająca okres realizacji

Proszę o wskazanie numeru i daty uchwały Rady Ministrów zmieniającej uchwałę nr 63/2021, która wydłużyła okres realizacji programu do 2026 roku, oraz miejsca jej publikacji. Jaka kwota została ostatecznie przesunięta z roku 2025 na 2026 – czy były to zapowiadane 27,56 mln zł? Jaki jest obecny status czterech zadań wskazanych imiennie w sprawozdaniu za 2024 rok oraz 42 zadań uznanych wtedy za obarczone ryzykiem?

3. Wykonanie finansowe i los środków niewykorzystanych

Jaką część kwoty 1 127,19 mln zł faktycznie wydatkowano do dnia udzielenia odpowiedzi, w podziale na zadania przystankowe i parkingowe? W jakim zakresie wykorzystano rezerwę w wysokości ok. 50,19 mln zł i na jakie cele? Co stanie się ze środkami niewykorzystanymi po zamknięciu programu – czy pozostaną w PKP PLK SA z przeznaczeniem na punktową infrastrukturę pasażerską, czy zostaną przeznaczone na inne cele, a jeśli tak, to na jakie i na podstawie jakiej decyzji?

4. Sprawozdanie za rok 2025

Czy sprawozdanie z wykonania planu realizacji programu za rok 2025 zostało złożone Radzie Ministrów w ustawowym terminie do dnia 31 maja 2026 r., wynikającym z art. 38c ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, i czy zostało przyjęte? Proszę o wskazanie numeru i daty uchwały oraz adresu publikacji, a jeżeli termin nie został dochowany – o wskazanie przyczyn. Czy przewidziane jest sprawozdanie końcowe podsumowujące cały okres realizacji programu i kiedy program zakończy się definitywnie?

5. Przyszłość składnika parkingowego

Zadania parkingowe o łącznej wartości ok. 89,26 mln zł nie były ujęte na żadnej liście programu i realizowano je na podstawie umów z właścicielami lub użytkownikami wieczystymi gruntów. Czy po zamknięciu programu istnieje jakiekolwiek źródło finansowania budowy nowych parkingów przydworcowych przez zarządcę infrastruktury? Czy w Krajowym Programie Kolejowym przewidziano zadania parkingowe, a jeśli nie – który podmiot ma odpowiadać za tę część infrastruktury dostępu do kolei i z jakich środków?

II. Zapowiedź 262 zadań przystankowych

6. Lista lokalizacji – wniosek ponowiony

Proszę o przedstawienie listy 262 zadań polegających na budowie lub modernizacji infrastruktury pasażerskiej, zaplanowanych w Krajowym Programie Kolejowym na lata 2024–2032, w podziale na województwa i linie kolejowe, ze wskazaniem, które dotyczą nowych lokalizacji, a które modernizacji istniejących. Jeżeli resort odmawia udostępnienia tej listy – proszę o wskazanie podstawy prawnej odmowy oraz o informację, czy lista istnieje w formie utrwalonego dokumentu w Ministerstwie Infrastruktury lub w PKP PLK SA.

7. Aktualność liczby 262

Czy po aktualizacji Krajowego Programu Kolejowego dokonanej uchwałą nr 148/2025 Rady Ministrów z dnia 30 października 2025 r. oraz po sprawozdaniu za rok 2025 liczba 262 zadań pozostaje aktualna? Ile z nich zakończono, ile jest w realizacji, ile w fazie przygotowawczej, a ile usunięto lub przesunięto poza rok 2032?

8. Harmonogram i powiązanie z projektami liniowymi

Proszę o przedstawienie harmonogramu realizacji tych zadań w układzie rocznym do 2032 roku, ze wskazaniem, ile z nich jest powiązanych z konkretnymi projektami liniowymi i którymi, ile realizowanych jest w ramach projektu multilokalizacyjnego, a ile jako zadania samodzielne.

9. Wyodrębnienie środków

Jaka kwota jest przypisana do tych 262 zadań – łącznie i w podziale na źródła finansowania: budżet państwa, FEnIKS 2021–2027, FEPW 2021–2027, instrument CEF oraz programy regionalne? Ile z tej kwoty zakontraktowano, a ile pozostaje do rozdysponowania w latach 2026–2032? Jeżeli środki na infrastrukturę pasażerską nie są w KPK wyodrębniane, w jaki sposób resort monitoruje wykonanie własnej zapowiedzi z czerwca 2025 roku?

10. Skutek zmiany źródła finansowania

Program przystankowy był finansowany wyłącznie środkami krajowymi, natomiast zadania przystankowe w Krajowym Programie Kolejowym są elementami projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Czy resort przeanalizował, w jakim stopniu zasady kwalifikowalności wydatków oraz wymogi analizy kosztów i korzyści w programach unijnych ograniczą możliwość realizacji przystanków w lokalizacjach o niskim, lecz społecznie uzasadnionym potencjale przewozowym? Czy przewidziano krajowy instrument uzupełniający dla takich przypadków?

III. Kryteria doboru lokalizacji i tryb zgłaszania

11. Kryteria dla zadań realizowanych w projektach liniowych

Jakie formalnie określone kryteria decydują o włączeniu nowej lokalizacji przystankowej do zakresu projektu liniowego? Czy istnieje dokument – wytyczne, instrukcja lub arkusz oceny – który te kryteria zawiera, kto go zatwierdził i czy jest publicznie dostępny? Kryteria wskazane w odpowiedzi z 11 września 2025 r. odnosiły się wyłącznie do projektu multilokalizacyjnego, a nie do całości zapowiedzianych 262 zadań.

12. Progi ilościowe

Czy stosowany jest próg minimalnej średniej dobowej wymiany pasażerskiej albo próg liczby mieszkańców w izochronie dojścia do przystanku, warunkujący uznanie nowej lokalizacji za zasadną? Jeśli tak – jakie są jego wartości i na jakiej podstawie je ustalono? Czy próg uwzględnia prognozę popytu po uruchomieniu przystanku, czy wyłącznie stan istniejący, który w miejscu bez przystanku z natury rzeczy wynosi zero?

13. Standard parametrów nowych peronów

Czy – w ślad za diagnozą o przewymiarowaniu części peronów – wprowadzono wiążący standard projektowania peronów na przystankach o ruchu regionalnym, określający w szczególności minimalną i maksymalną długość peronu w powiązaniu z długością taboru używanego przez organizatorów przewozów? Kto go wydał, kiedy i czy jest publicznie dostępny? Czy przyjęto wymóg organizacji robót bez zamykania sąsiednich torów na liniach magistralnych, o którym mówił przedstawiciel resortu na posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury w listopadzie 2024 roku?

14. Tryb zgłaszania propozycji przez samorządy

Czy istnieje wyodrębniona ścieżka, w której jednostka samorządu terytorialnego, organizator publicznego transportu zbiorowego lub przewoźnik może złożyć wniosek o rozważenie nowej lokalizacji przystanku, otrzymać pisemną odpowiedź i poznać uzasadnienie decyzji? Ile takich propozycji wpłynęło do PKP PLK SA lub do Ministerstwa Infrastruktury od 11 września 2025 r., ile rozpatrzono pozytywnie, ile negatywnie, ile pozostaje bez rozstrzygnięcia i jaki był średni czas rozpatrzenia? Jeżeli taka ewidencja nie jest prowadzona – w jaki sposób resort weryfikuje własne zapewnienie, że zainteresowane podmioty mogą zgłaszać propozycje?

IV. Obszary bez planowanych inwestycji liniowych

15. Mechanizm dla linii poza Krajowym Programem Kolejowym

W jaki sposób, po zamknięciu programu przystankowego, może powstać nowy przystanek na linii, dla której w Krajowym Programie Kolejowym nie zaplanowano żadnego projektu liniowego do 2032 roku? Proszę o wskazanie konkretnej ścieżki proceduralnej i źródła finansowania. Ile nowych przystanków powstało w takim trybie od początku 2026 roku?

16. Remonty bez części przystankowej

Czy resort dostrzega problem polegający na tym, że projekty remontowe i rewitalizacyjne o węższym zakresie – poprawiające stan techniczny linii bez budowy nowych punktów obsługi podróżnych – wyczerpują na wiele lat możliwość realizacji przystanku na danym odcinku, ponieważ kolejna interwencja na tej linii nie jest planowana? Jakie rozwiązanie systemowe resort proponuje w takich przypadkach?

17. Rola programu Kolej+ i reformy Funduszu Kolejowego

Skoro uchwałą nr 184 Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2025 r. program Kolej+ został wydłużony do 2032 roku – w jakim zakresie mogą być w nim realizowane samodzielne zadania przystankowe i czy planowany jest nabór uzupełniający? Czy zapowiedziana w czerwcu 2026 roku reforma Funduszu Kolejowego przewiduje wyodrębniony strumień środków na punktową infrastrukturę pasażerską, a jeśli tak – w jakiej wysokości i od którego roku?

V. Ewaluacja i koordynacja z ofertą przewozową

18. Przystanki bez ruchu pociągów

Czy cztery przystanki na linii kolejowej nr 142 w Katowicach – Kostuchna, Murcki, Ochojec i Podlesie Dąbrowa – obsługują już podróżnych, a jeżeli nie, na który rok przewidziane jest uruchomienie na tej linii ruchu pasażerskiego? Jak resort uzasadnia przyjęcie dla celów sprawozdawczych, że przystanki te były gotowe na przyjęcie pasażerów od 1 stycznia 2024 r., skoro nie kursowały tam pociągi? Czy istnieją inne przystanki zrealizowane w programie, na których do dziś nie zatrzymuje się żaden pociąg pasażerski? Proszę o ich wykaz.

19. Ocena efektywności i rola oferty przewozowej

Czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje całościową oceną efektywności społecznej i ekonomicznej przystanków zrealizowanych w programie, zapowiadaną przez przedstawiciela resortu jako możliwą po upływie około roku od ich oddania do użytku? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie wraz z opisem metodyki. Jak kształtuje się wymiana pasażerska według danych Urzędu Transportu Kolejowego za lata 2024 i 2025 na przystankach wskazanych w odpowiedzi z 11 września 2025 r. jako pozbawione wymiany pasażerskiej lub o wymianie znikomej? Czy resort zbadał, w jakim stopniu niska frekwencja wynika z lokalizacji przystanku, a w jakim z liczby zatrzymań zaoferowanych przez organizatorów przewozów, i czy podjął w tej sprawie rozmowy z samorządami województw?

Uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, popartych danymi liczbowymi oraz – tam, gdzie to możliwe – załączeniem stosownych dokumentów lub odnośników do ich publikacji. Proszę jednocześnie o dochowanie terminu określonego w art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Zwracam uwagę, że pytanie o listę lokalizacji składam po raz trzeci i że dotyczy ono wydatkowania środków publicznych, a jego nieudostępnienie uniemożliwia zarówno kontrolę parlamentarną, jak i planowanie własnych działań przez samorządy zainteresowane budową przystanków na swoim terenie.

Z wyrazami szacunku

Michał Moskal

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej