Interpelacja nr 19525

Szanowny Panie Ministrze,

podczas licznych spotkań z rolnikami, w szczególności w trakcie tegorocznych dożynek, coraz częściej spotykam się z głosami głębokiego niepokoju dotyczącego sytuacji ekonomicznej polskich gospodarstw rolnych.

Rolnicy zwracają uwagę przede wszystkim na pogarszającą się opłacalność produkcji, wysokie koszty prowadzenia gospodarstw, niepewność związaną z cenami skupu oraz trudności w planowaniu kolejnych inwestycji i następnych cykli produkcyjnych.

Polski rolnik nie może pracować przez cały rok ze świadomością, że po zakończeniu zbiorów lub cyklu hodowlanego uzyskany dochód może nie wystarczyć nawet na pokrycie poniesionych nakładów.

Problem ten dotyczy zarówno producentów zbóż, jak również gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą, mleczną, sadowniczą czy warzywniczą.

Obecnie funkcjonują systemy płatności bezpośrednich oraz inne instrumenty wynikające przede wszystkim ze Wspólnej Polityki Rolnej. Nie oznacza to jednak, że państwo powinno ograniczać swoją aktywność wyłącznie do realizacji istniejących mechanizmów.

W sytuacji, gdy zagrożona jest opłacalność produkcji rolnej, konieczne jest uruchomienie dodatkowego, krajowego wsparcia skierowanego bezpośrednio do polskich gospodarstw.

Polska wieś potrzebuje dzisiaj nie kolejnych zapowiedzi, lecz konkretnych działań.

W poprzednich latach, w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości, w sytuacjach kryzysowych były uruchamiane dodatkowe instrumenty pomocy dla gospodarstw rolnych, w tym dopłaty i rekompensaty związane m.in. ze wzrostem kosztów produkcji oraz trudną sytuacją na poszczególnych rynkach rolnych.

Uważam, że również obecny rząd powinien zdecydowanie sięgnąć po takie rozwiązania.

Rolnik nie oczekuje przywilejów. Oczekuje, że jego ciężka praca będzie opłacalna, a państwo w sytuacji kryzysowej nie pozostawi go samego.

Szczególnego wsparcia wymagają rodzinne gospodarstwa rolne. To właśnie one od pokoleń stanowią fundament polskiej wsi i gwarantują bezpieczeństwo żywnościowe naszego kraju. Ich upadek będzie procesem, który w przyszłości niezwykle trudno będzie odwrócić.

Dlatego konieczne jest uruchomienie dodatkowego programu wsparcia finansowego, który realnie odciąży gospodarstwa ponoszące wysokie koszty produkcji. Należy również wprowadzić mechanizmy pomocy dla producentów, którzy w wyniku sytuacji rynkowej są zmuszeni sprzedawać swoje produkty po cenach niezapewniających odpowiedniego poziomu opłacalności.

Państwo powinno również zdecydowanie skuteczniej chronić polski rynek rolny przed nieuczciwą konkurencją oraz zapewnić, aby polski producent żywności nie znajdował się na najsłabszej pozycji wobec pośredników, przetwórców i wielkich sieci handlowych.

Bez silnego rolnictwa nie będzie silnej Polski. Utrzymanie opłacalności polskich gospodarstw jest nie tylko problemem ekonomicznym rolników, ale kwestią bezpieczeństwa żywnościowego całego państwa.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje w 2026 roku uruchomienie dodatkowych krajowych dopłat lub rekompensat dla polskich rolników, niezależnych od standardowych płatności bezpośrednich wynikających ze Wspólnej Polityki Rolnej?

Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu dodatkowego wsparcia dla gospodarstw, w których aktualne warunki rynkowe powodują, że produkcja rolna staje się nieopłacalna lub odbywa się poniżej kosztów jej wytworzenia?

Czy ministerstwo przeprowadziło analizę rzeczywistych kosztów produkcji podstawowych produktów rolnych w 2026 roku oraz ich relacji do cen uzyskiwanych przez rolników?

Czy rząd rozważa uruchomienie dodatkowych dopłat do zakupu nawozów, paliwa rolniczego, materiału siewnego, pasz lub innych podstawowych środków produkcji rolnej?

Czy jest planowane zwiększenie lub wprowadzenie dodatkowego wsparcia skierowanego w szczególności do małych i średnich rodzinnych gospodarstw rolnych?

Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu ochrony polskich producentów przed nadmiernym napływem produktów rolno-spożywczych z zagranicy, które mogą być produkowane według standardów innych niż obowiązujące polskich rolników?

Jakie działania podejmuje rząd w celu ograniczenia dysproporcji między ceną otrzymywaną przez rolnika za wyprodukowaną żywność a ceną, którą za ten sam produkt płaci ostatecznie konsument?

Czy ministerstwo rozważa stworzenie systemowego mechanizmu interwencji państwa uruchamianego w sytuacji, gdy ceny skupu określonych produktów rolnych przez dłuższy okres nie zapewniają gospodarstwom opłacalności produkcji?

Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotuje kompleksowy program poprawy opłacalności polskiego rolnictwa, obejmujący nie tylko dopłaty, ale również ochronę rynku, ograniczenie kosztów produkcji, poprawę pozycji rolnika w łańcuchu dostaw oraz zwiększenie udziału producenta rolnego w końcowej cenie żywności?

Polscy rolnicy mają prawo oczekiwać od państwa konkretnych decyzji. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której ciężka, całoroczna praca na roli przestanie gwarantować możliwość godnego utrzymania rodziny i dalszego prowadzenia gospodarstwa.

Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oczekuję od rządu przedstawienia konkretnych rozwiązań, które pozwolą poprawić sytuację ekonomiczną polskich rolników i przywrócić poczucie bezpieczeństwa na polskiej wsi.