Interpelacja nr 19517

Warszawa, dnia 28.08.2026 r.

Obecny stan prawny wynikający z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 1998 r. nr 162 poz. 1118 z późn. zm.) prowadzi do naruszenia konstytucyjnych zasad równości obywateli wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Kobiety należące do OFE po osiągnięciu wieku 60 lat pobierają okresową emeryturę kapitałową, a po ukończeniu 65. roku życia – na mocy art. 26c wspomnianej ustawy – ich emerytura powszechna jest przeliczana na nowo. Przeliczenie to uwzględnia pełny, zwaloryzowany kapitał oraz korzystniejsze średnie dalsze trwanie życia dla wieku 65 lat, bez pomniejszania kapitału o kwoty wypłaconych wcześniej świadczeń.

W odmiennej i znacznie gorszej sytuacji znajdują się kobiety z tego samego przedziału wiekowego, które nigdy nie przystąpiły do OFE i pozostały wyłącznie w ZUS. Ich emerytura ustalona w wieku 60 lat ulega stopniowej konsumpcji, a po ukończeniu 65. roku życia nie przysługuje im prawo do analogicznego przeliczenia kapitału. W efekcie ich rówieśniczki z OFE otrzymują znaczne podwyżki świadczeń (często rzędu kilkuset złotych miesięcznie), podczas gdy kobiety bez OFE zostały uwięzione w tzw. emerytalnej pułapce.

Należy podkreślić kontekst historyczny tej decyzji:

W latach 1998-1999 wybór pozostania wyłącznie w ZUS był podyktowany oficjalnymi przekazami rządowymi, wskazującymi, że brak przystąpienia do OFE gwarantuje zachowanie prawa do wcześniejszej emerytury.

Kolejne nowelizacje (m.in. ustawa z 2008 r. o emeryturach kapitałowych oraz nowelizacja z 2012 r.) zniosły restrykcje wobec członkiń OFE, nie dając jednocześnie kobietom ubezpieczonym wyłącznie w ZUS jakiejkolwiek możliwości zmiany decyzji czy skorygowania swojego wyboru.

Państwo nie powinno karać obywateli za decyzje podjęte kilkadziesiąt lat temu na podstawie ówcześnie obowiązującego prawa, zwłaszcza gdy zasady systemu zostały później jednostronnie zmienione na korzyść tylko jednej grupy społecznej.

Pytania do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej:

Czy ministerstwo dostrzega problem dyskryminacji i nierównego traktowania kobiet niebędących członkiniami OFE przy ponownym przeliczaniu emerytur po osiągnięciu 65. roku życia?

Czy planowane są prace legislacyjne nad zmianą ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które umożliwią kobietom urodzonym w latach 1949-1968 niebędącym w OFE ponowne przeliczenie emerytury po 65. roku życia na zasadach analogicznych do art. 26c tej ustawy?

Jaka jest szacowana liczba kobiet w Polsce ubezpieczonych wyłącznie w ZUS, które po ukończeniu 65. roku życia nie miały możliwości przeliczenia świadczenia na zasadach przysługujących członkiniom OFE?

Z wyrazami szacunku

Ewa Malik
Poseł na Sejm RP