Interpelacja nr 19429

Szanowna Pani Minister!

Jednym z coraz poważniejszych problemów społecznych w Polsce jest zapewnienie osobom starszym, które ze względu na wiek, stan zdrowia lub niepełnosprawność nie są w stanie samodzielnie funkcjonować, odpowiedniej całodobowej opieki. Polska, podobnie jak wiele innych państw europejskich, stoi przed wyzwaniem starzejącego się społeczeństwa. Jednocześnie dostępność miejsc w publicznych placówkach zapewniających całodobową opiekę jest niewystarczająca, a rodziny osób starszych często stają przed koniecznością korzystania z prywatnych placówek.

Koszt pobytu w prywatnych placówkach opieki całodobowej może wynosić obecnie około 7-8 tys. zł miesięcznie, a w wielu przypadkach sięga nawet 12-15 tys. zł miesięcznie. Dla przeciętnego polskiego emeryta, którego świadczenie często wynosi około kilku tysięcy złotych, są to kwoty całkowicie poza jego możliwościami finansowymi. W konsekwencji koszt opieki nad seniorem bardzo często zostaje przeniesiony na jego rodzinę. Rodziny zmuszone są niejednokrotnie do zaciągania kredytów, korzystania z oszczędności, sprzedaży majątku lub rezygnacji z własnych planów życiowych, aby zapewnić bliskiej osobie podstawową, całodobową opiekę.

Sytuacja ta rodzi również pytanie o sprawiedliwość i proporcje w systemie zabezpieczenia społecznego. Osoby uzależnione od alkoholu mają możliwość korzystania z finansowanego ze środków publicznych leczenia i terapii uzależnienia, a w określonych przypadkach również ze świadczeń rentowych, podczas gdy osoba starsza, która przez całe życie pracowała i odprowadzała składki może w przypadku utraty samodzielności zostać postawiona przed koniecznością finansowania bardzo kosztownej opieki z własnej emerytury i środków rodziny. Nie chodzi przy tym o kwestionowanie prawa osób uzależnionych do leczenia i pomocy państwa. Chodzi natomiast o zwrócenie uwagi na dysproporcję w dostępie do systemowego wsparcia osób starszych, które z przyczyn niezależnych od siebie wymagają całodobowej opieki.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Ile mamy w Polsce publicznych domów pomocy społecznej (DPS) zapewniających całodobową opiekę oraz ile miejsc oferują te placówki? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na poszczególne województwa.

Ile mamy w Polsce prywatnych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom starszym i niesamodzielnym, działających na podstawie obowiązujących przepisów oraz ile miejsc oferują te placówki? Proszę o przedstawienie danych z podziałem na poszczególne województwa.

Ile mamy w Polsce osób, które ze względu na swój stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność nie są w stanie samodzielnie egzystować i wymagają stałej lub całodobowej pomocy drugiej osoby? Proszę o przedstawienie danych za każdy rok od 2020 r. do ostatniego dostępnego roku, a także - jeżeli jest to możliwe - z podziałem na województwa.

Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań mających na celu zwiększenie dostępności instytucjonalnej całodobowej opieki nad osobami starszymi i niesamodzielnymi, tak aby jej koszt był możliwy do poniesienia przez przeciętnego polskiego emeryta? W szczególności proszę o informację, czy ministerstwo rozważa stworzenie systemu, w którym koszt pobytu w placówce zapewniającej całodobową opiekę byłby dostosowany do możliwości finansowych seniora, np. do poziomu około 3 000 zł miesięcznie, z jednoczesnym zwiększeniem udziału państwa lub samorządu w finansowaniu pozostałej części kosztów.

Z wyrazami szacunku

Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP