Interpelacja nr 19217

Z dniem 1 sierpnia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadził zmiany organizacyjne, które w praktyce oznaczają znaczące pogorszenie dostępu mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego do postępowań prowadzonych przez komisje lekarskie ZUS.

Sprawy z terenu Oddziału ZUS w Toruniu, które dotychczas były rozpatrywane przez komisję lekarską w Bydgoszczy, zostały przeniesione do I Oddziału ZUS w Łodzi. Jednocześnie wszystkie nierozpatrzone do 31 lipca 2026 r. sprzeciwy, zarzuty wadliwości oraz sprawy prowadzone w ramach nadzoru nad orzecznictwem lekarskim zostały przekazane do nowych jednostek.

Decyzja ta budzi poważny sprzeciw mieszkańców regionu. Trudno bowiem uznać za działanie racjonalne przenoszenie postępowań dotyczących osób chorych, z niepełnosprawnościami oraz seniorów do miasta oddalonego o blisko 200 kilometrów od Torunia. Oznacza to konieczność wielogodzinnych podróży, dodatkowych kosztów oraz znacznego obciążenia osób, które ze względu na stan zdrowia często mają ograniczoną możliwość samodzielnego przemieszczania się.

Najbardziej poszkodowane są osoby z niepełnosprawnościami, osoby przewlekle chore oraz seniorzy. To właśnie oni najczęściej korzystają z systemu orzecznictwa lekarskiego ZUS i jednocześnie napotykają największe bariery transportowe. Dla wielu z nich wyjazd do Łodzi oznacza konieczność organizacji specjalistycznego transportu, opieki osoby towarzyszącej, a niejednokrotnie poniesienia kosztów noclegu. W praktyce państwo, zamiast ułatwiać dostęp do procedur administracyjnych, tworzy kolejne bariery dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji zdrowotnej.

Niezrozumiałe jest również, że decyzję o zmianie właściwości komisji podjęto bez przedstawienia opinii publicznej jakichkolwiek analiz dotyczących jej skutków społecznych. Powstaje zasadne pytanie, czy w ogóle przeprowadzono ocenę wpływu tej reorganizacji na sytuację mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego oraz czy wzięto pod uwagę fakt, że to właśnie osoby chore i z niepełnosprawnościami będą ponosiły największe konsekwencje tej decyzji.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że przy projektowaniu nowych rozwiązań zabrakło elementarnej wrażliwości społecznej. Reorganizacja administracji nie może odbywać się kosztem obywateli, zwłaszcza tych, którzy z uwagi na wiek lub stan zdrowia wymagają szczególnej ochrony i wsparcia ze strony państwa. Zamiast przybliżać usługi publiczne obywatelom, zdecydowano o ich oddaleniu, co stoi w sprzeczności z deklarowanym celem budowy dostępnej i przyjaznej administracji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

Kto podjął decyzję o przeniesieniu właściwości komisji lekarskiej dla mieszkańców Torunia i obszaru działania Oddziału ZUS w Toruniu do I Oddziału ZUS w Łodzi oraz jakie były rzeczywiste przesłanki tej decyzji?

Czy przed wprowadzeniem zmian sporządzono analizę skutków społecznych, ekonomicznych i komunikacyjnych dla mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.

Czy przeprowadzono konsultacje z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościami, środowiskami senioralnymi lub samorządami województwa kujawsko-pomorskiego? Jeżeli nie, z jakiego powodu z nich zrezygnowano?

Ilu ubezpieczonych z terenu Oddziału ZUS w Toruniu będzie rocznie objętych skutkami tej zmiany?

Ile nierozpatrzonych sprzeciwów, zarzutów wadliwości i innych postępowań przekazano do Łodzi?

Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby osoby z niepełnosprawnościami i seniorzy nie byli zmuszeni do wielogodzinnych podróży wyłącznie w celu uczestnictwa w postępowaniu przed komisją lekarską?

Czy ministerstwo rozważa przywrócenie właściwości komisji lekarskiej dla mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego na terenie tego województwa, tak aby zapewnić obywatelom rzeczywisty, a nie iluzoryczny dostęp do postępowania orzeczniczego?

Czy ministerstwo zagwarantuje zwrot pełnych kosztów dojazdu i innych wydatków ponoszonych przez osoby wezwane na badania do Łodzi?

Czy planowane są kolejne zmiany właściwości komisji lekarskich ZUS w innych regionach kraju i jakie kryteria decydują o takich działaniach?

Oczekuję wyjaśnienia, dlaczego decyzje o charakterze organizacyjnym zostały podjęte kosztem mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego oraz jakie działania zostaną podjęte w celu wyeliminowania skutków tej reorganizacji. Państwo powinno organizować system orzeczniczy w sposób uwzględniający potrzeby obywateli, a nie zmuszać osoby chore, starsze i z niepełnosprawnościami do pokonywania setek kilometrów tylko po to, by dochodzić swoich praw do świadczeń.