Interpelacja nr 19153

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie pogarszającej się sytuacji materialnej studentów oraz braku realizacji zapowiadanych przez obecną koalicję rządzącą działań mających poprawić warunki studiowania.

Do mojego biura poselskiego zwróciła się mieszkanka mojego okręgu wyborczego, wskazując na problem utraty prawa do ustawowej ulgi studenckiej po ukończeniu 26. roku życia. Problem ten dotyka coraz większej grupy osób, ponieważ zmienia się struktura wiekowa studentów. Coraz więcej młodych Polaków podejmuje studia po kilku latach pracy zawodowej, zdobywa kolejne kwalifikacje lub rozpoczyna studia magisterskie w późniejszym wieku.

Jednocześnie studenci znajdują się dziś w znacznie trudniejszej sytuacji ekonomicznej niż jeszcze kilka lat temu. Rosnące ceny najmu mieszkań, wysokie koszty utrzymania oraz inflacja sprawiają, że wielu studentów zmuszonych jest codziennie dojeżdżać na uczelnie z miejscowości oddalonych nawet o kilkadziesiąt kilometrów. Po ukończeniu 26. roku życia tracą oni jednak prawo do ustawowej ulgi, mimo że nadal posiadają status studenta i często nie osiągają dochodów pozwalających na samodzielne utrzymanie.

Szczególne zdziwienie budzi fakt, że problem ten pozostaje nierozwiązany pomimo licznych deklaracji składanych przez obecną koalicję przed wyborami parlamentarnymi. Zapowiadano bowiem zdecydowane wsparcie dla studentów, w tym m.in. program „Akademik za złotówkę”, którego do dziś nie wprowadzono, oraz stypendium socjalne w wysokości 1000 zł dla potrzebujących studentów, które również nie zostało zrealizowane. Zamiast realnego odciążenia młodych ludzi obserwujemy wzrost kosztów studiowania oraz brak nowych instrumentów wsparcia.

W efekcie studenci słyszą od rządu kolejne zapowiedzi, podczas gdy rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Koszty wynajmu mieszkań w największych ośrodkach akademickich nadal należą do najwyższych w historii, liczba miejsc w domach studenckich pozostaje niewystarczająca, a osoby zmuszone do codziennych dojazdów po ukończeniu 26. roku życia ponoszą pełne koszty transportu publicznego.

Warto również zauważyć, że w politykach Unii Europejskiej oraz wielu programach krajowych osoby do 30. roku życia nadal traktowane są jako osoby młode i mogą korzystać z dedykowanych instrumentów wsparcia. Tym bardziej niezrozumiałe jest utrzymywanie granicy 26 lat w przypadku ustawowych ulg studenckich.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi analizy dotyczące liczby studentów, którzy ukończyli 26. rok życia i utracili prawo do ustawowej ulgi na przejazdy?

2. Ilu studentów w Polsce ma obecnie więcej niż 26 lat?

3. Czy ministerstwo analizowało skutki finansowe ponoszone przez studentów powyżej 26. roku życia w związku z utratą prawa do ulg na przejazdy?

4. Czy ministerstwo wystąpiło do ministra infrastruktury z propozycją zmiany przepisów umożliwiających korzystanie z ustawowej ulgi wszystkim studentom, niezależnie od wieku, bądź przynajmniej do ukończenia 30. roku życia?

5. Czy rząd planuje przedłożyć projekt ustawy podnoszącej granicę wieku uprawniającą do korzystania z ulg studenckich?

6. Na jakim etapie znajduje się realizacja zapowiadanego programu „Akademik za złotówkę”? Ile takich miejsc zostało dotychczas utworzonych?

7. Na jakim etapie znajduje się realizacja zapowiedzi dotyczącej stypendium w wysokości 1000 zł dla potrzebujących studentów?

8. Jakie nowe rozwiązania wspierające studentów zostały wdrożone od początku obecnej kadencji Sejmu RP, które w sposób realny obniżyły koszty studiowania?

9. Czy ministerstwo uważa za sprawiedliwe, że dwie osoby studiujące na tym samym roku i tym samym kierunku są odmiennie traktowane wyłącznie ze względu na przekroczenie granicy 26. roku życia?

Młodzi ludzie oczekują od państwa nie kolejnych zapowiedzi, lecz konkretnych działań. Jeżeli rząd deklarował poprawę warunków studiowania i zwiększenie dostępności szkolnictwa wyższego, powinno to znajdować odzwierciedlenie w rzeczywistych rozwiązaniach legislacyjnych. Tymczasem wiele głośno zapowiadanych inicjatyw pozostaje niezrealizowanych, a studenci nadal ponoszą coraz wyższe koszty edukacji.

Podniesienie wieku uprawniającego do korzystania z ustawowych ulg na przejazdy byłoby rozwiązaniem prostym, stosunkowo niewielkim kosztowo dla budżetu państwa, a jednocześnie realnie odczuwalnym dla tysięcy studentów. Dlatego oczekuję przedstawienia stanowiska rządu oraz informacji, czy obecna koalicja zamierza wreszcie przejść od wyborczych deklaracji do konkretnych działań.

Z poważaniem

Władysław Kurowski