Interpelacja nr 19077

W związku z prowadzonymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości pracami nad nową regulacją dotyczącą kredytu konsumenckiego, implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 (CCD2) oraz zapowiadanymi zmianami w zakresie tzw. sankcji kredytu darmowego, do opinii publicznej docierają liczne informacje dotyczące planowanych kierunków reformy. Jednocześnie przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości wskazują na ryzyko znaczącego wzrostu liczby sporów sądowych oraz konieczność wypracowania nowych rozwiązań legislacyjnych i organizacyjnych. Z uwagi na wagę tej problematyki dla milionów konsumentów, sektora finansowego oraz funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad nowym projektem ustawy o kredycie konsumenckim prowadzone wspólnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Ministerstwo Finansów? Kiedy zostaną przedstawione założenia do projektu ustawy oraz kiedy jest planowane skierowanie projektu do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych oraz kiedy jest przewidywane jego wniesienie do Sejmu, tak aby możliwe było dochowanie nieprzekraczalnego terminu transpozycji dyrektywy CCD2 przypadającego na 20 listopada 2026 r.?

Czy w związku z przejęciem prac nad implementacją nowej dyrektywy o kredycie konsumenckim Ministerstwo Sprawiedliwości będzie wnioskowało w Komisji Europejskiej o wydłużenie terminu na implementację?

Jakie konkretne rozwiązania dotyczące konstrukcji sankcji kredytu darmowego – w tym katalogu naruszeń uprawniających do jej zastosowania oraz ewentualnego mechanizmu miarkowania lub proporcjonalności sankcji – Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza zaproponować w nowym projekcie i czy będą one węższe, czy szersze od rozwiązań:
a) obowiązujących obecnie na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 r.,
b) przewidzianych w projekcie przygotowanym uprzednio przez prezesa UOKiK?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości podtrzymuje przedstawioną w toku poprzednich konsultacji ocenę, że przyjęcie rozszerzonego katalogu spraw kwalifikujących się do sankcji kredytu darmowego może doprowadzić do skali sporów porównywalnej ze sprawami frankowymi, a jeśli tak – jakie konkretne mechanizmy proceduralne lub ustrojowe ministerstwo zamierza zaproponować, aby zapobiec powtórzeniu się kilkuletniego przeciążenia wymiaru sprawiedliwości obserwowanego w sprawach frankowych?

Na jakich konkretnych danych, prognozach wpływu spraw lub analizach obciążenia wydziałów cywilnych Ministerstwo Sprawiedliwości oparło publicznie prezentowaną tezę, że rozszerzenie katalogu spraw kwalifikujących się do sankcji kredytu darmowego może doprowadzić do zapaści wymiaru sprawiedliwości porównywalnej ze sprawami frankowymi? Czy ta teza ma podstawę w odrębnym, udokumentowanym opracowaniu analitycznym, a jeśli tak – prosimy o jego przedstawienie; jeśli nie – czy stanowi wyłącznie ocenę o charakterze politycznym?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło lub zleciło aktualną analizę obciążenia sądów powszechnych sprawami z rynku kredytowo-pożyczkowego w scenariuszu rozszerzenia katalogu spraw kwalifikujących się do sankcji kredytu darmowego, w tym o naruszenia popełnione na etapie oceny zdolności kredytowej, i jakie są jej wyniki oraz szacowana prognoza liczby nowych spraw w latach 2026–2028?

Ilu obecnie czynnych sędziów i asesorów sądowych orzeka w wydziałach cywilnych sądów rejonowych i okręgowych rozpoznających sprawy o sankcję kredytu darmowego oraz czy ministerstwo planuje zwiększenie obsady kadrowej, utworzenie wyspecjalizowanych wydziałów lub referatów bądź inne działania organizacyjne mające zapobiec przeciążeniu sądów tego rodzaju sprawami?

Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego w Sopocie (1–3 czerwca 2026 r.) minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wskazywał, że problem sankcji kredytu darmowego może w istocie dotyczyć nawet 55 mln umów kredytowych. Jakie dane, analizy lub źródła legły u podstaw tego szacunku? Jaką metodologię zastosowano przy jego wyliczeniu oraz czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje pełną, udokumentowaną analizą skali problemu, którą mogłoby przedstawić Sejmowi?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi lub zamierza uruchomić systematyczną ewidencję spraw sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego – analogiczną do ewidencji prowadzonej dla spraw o kredyty indeksowane lub denominowane do waluty obcej – obejmującą w szczególności liczbę spraw w toku i zakończonych, wartość przedmiotu sporu oraz wyniki rozstrzygnięć w podziale na sądy i instytucje finansowe? A jeśli tak, od kiedy taka ewidencja funkcjonuje lub jest planowana i czy jej dane będą publicznie dostępne?

Jak Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia wpływ wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. (C-744/24) oraz opinii rzecznika generalnego TSUE z 11 czerwca 2026 r. w sprawie C-831/24 (Machski) na kształt projektowanych przepisów oraz na prognozowaną skalę przyszłych sporów sądowych o sankcję kredytu darmowego? Jakie stanowisko zostało przedstawione w tych sprawach przez Ministerstwo Sprawiedliwości?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości, po wydaniu wyroku TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24, przekazało sądom powszechnym w jakiejkolwiek formie (opinii prawnej, wytycznych, stanowiska, korespondencji do prezesów sądów) wskazanie co do kierunku wykładni tego orzeczenia w sprawach o sankcję kredytu darmowego? Jeśli tak, prosimy o wskazanie treści, formy, daty i adresatów takiego przekazu.

Czy i w jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza uwzględnić w harmonogramie prac legislacyjnych oczekiwane rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-324/26 (pytania Sądu Rejonowego w Grudziądzu) i C-473/25 (pytania sądu w Krakowie), skoro terminy wydania tych orzeczeń pozostają nieznane, a mogą one istotnie wpłynąć na docelowy kształt przepisów o sankcji kredytu darmowego?

Czy zapowiadana przez ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka specustawa dotycząca sankcji kredytu darmowego ma być rozwiązaniem systemowym niezależnym od implementacji CCD2? Jaki będzie zakres przedmiotowy wskazanej regulacji, tj. wyłącznie materialnoprawny np. modyfikacja samej konstrukcji sankcji, przedstawienie konkretnych ścieżek postępowania? Czy oprócz rozwiązań materialnoprawnych ustawa będzie przewidywała rozwiązania procesowe mające na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowań sądowych w sprawach o sankcję kredytu darmowego, o których wspominał minister Waldemar Żurek podczas spotkania z prezesami sądów apelacyjnych 28 maja 2026 r., a jeśli tak, na czym miałyby polegać przewidziane w niej rozwiązania – w tym czy zakłada ona pełną cyfryzację tych postępowań (elektroniczne wnoszenie pism procesowych, wykorzystanie systemów opartych na sztucznej inteligencji wspomagających sędziów w sporządzaniu uzasadnień) – oraz jaki jest planowany harmonogram prac nad taką regulacją?

Czy nowa regulacja tzw. specustawa do sankcji kredytu darmowego znajdzie zastosowanie do umów zawartych przed jej wejściem w życie, czy wyłącznie do umów zawieranych po tej dacie? Jeśli przewidziano przepisy przejściowe, jaki jest ich projektowany kształt?

Kto został lub zostanie zaproszony do zapowiedzianego przez ministra sprawiedliwości „okrągłego stołu“ w sprawie sankcji kredytu darmowego? Czy oprócz przedstawicieli sektora bankowego, KNF i KSF przewidziano udział organizacji konsumenckich i strony społecznej? Jaki jest planowany termin pierwszego posiedzenia?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło lub zleciło aktualną analizę rozstrzygnięć sądów krajowych w sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego, wraz z przeglądem uzasadnień sędziowskich, w celu wyselekcjonowania najbardziej problematycznych i skrajnie różnie interpretowanych zagadnień mających bezpośredni wpływ na treść wyroków w tych sprawach (m.in. termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego, interpretacja pojęcia „naruszenia“ prowadzącego do sankcji, miarkowanie sankcji) oraz czy jest planowane ich ustawowe uregulowanie w celu ujednolicenia orzecznictwa?

Zgodnie z dyrektywą 2023/2225 państwa członkowskie powinny podjąć niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania sankcji krajowych, które muszą być jednocześnie skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Na bazie obecnych przepisów sankcyjnych, które również powinny spełniać analogiczne założenia, powstały trudności dla konsumentów w skutecznym zastosowaniu sankcji, a biorąc pod uwagę wielomilionową ilość wadliwych umów w obrocie (naliczanie odsetek od kwot niewypłaconych) ciężko uznać, że zastosowany model sankcji spełnił funkcję odstraszającą wobec kredytodawców. Czy i w jaki sposób Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza usprawnić skuteczność ustawowych sankcji oraz ukształtować je w sposób zniechęcający kredytodawców do wprowadzania w umowach zapisów dezinformujących konsumentów?