Interpelacja nr 18964

Szanowny Panie Ministrze,

fotel Martin-Baker PL16D to zaawansowany fotel katapultowy używany m.in przez polskie Siły Powietrzne. W Polsce zamontowany jest w 16 dwumiejscowych samolotach M-346 Bielik, co daje łącznie 32 fotele katapultowe. Oprócz tego fotele Martin-Baker montowane są m.in. w statkach powietrznych PZL-130, FA-50, F-35 oraz AW-101. Zostaną też zastosowane w samolotach F-16 podczas modernizacji MLU, w której mają uczestniczyć Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 w Bydgoszczy.

Ze względów bezpieczeństwa i certyfikacji ich naprawa, przeglądy oraz serwisowanie wymagają kontaktu z autoryzowanym wsparciem technicznym producenta lub certyfikowanymi bazami wojskowymi. Polskie jednostki wojskowe posiadają kompetencje jedynie do wykonywania przeglądów.

Co 10 lat zachodzi konieczność remontu fotela Martin-Baker PL16D. Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 w Bydgoszczy stoją przed ogromna szansą pozyskania kontraktu na remont ww. foteli. W 2026 r. zachodzi konieczność remontu 8 sztuk fotela PL16D, w 2027 r. liczba foteli do remontu jest taka sama.

Aby WZL-2 pozyskały kontrakt, potrzebne jest szkolenie minimum 6 osób w siedzibie firmy Martin-Baker oraz zakup oprzyrządowania i chemii, smarów itd. u producenta. Koszt takiej operacji to 1,8 mln funtów. Czas oczekiwania na ww. składowe to ok. 50–60 tygodni od złożenia zamówienia.

Niestety Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 w Bydgoszczy ze względu na trudną sytuację finansową nie dysponują obecnie ww. kwotą. W styczniu zakład złożył wniosek o przyznanie pożyczki/finansowanie projektu, jednakże został on odrzucony na walnym zgromadzeniu.

W związku z odrzuceniem przyznania finansowania na styczniowym walnym zgromadzeniu przepadła możliwość naprawy foteli z 2026 r. oraz 2027 r. (powodem jest czas oczekiwania na materiały oraz konieczność szkolenia kadry).

Mechanicy z WZL-2 zapoznali się z budową fotela PL16D podczas wizyty w Dęblinie, a także podczas tygodniowej wizyty w Londynie w siedzibie Martin-Baker.

Jeśli WZL-2 nie pozyskają kontraktu na naprawę foteli, ścieżka będzie następująca: jednostki wyślą fotele PL16D do WZL-1, następnie WZL-1 wyślą je do firmy Leonardo, a ta do firmy SICAMB S.p.A. Jeżeli uda się pozyskać kontrakt, to jednostki wyślą fotele do firmy Megmar – przedstawiciela firmy Martin Baker w Polsce, a ta wyśle fotele do WZL-2. Martin Baker widzi w WZL-2 ogromny potencjał i zapowiedział współpracę w zakresie remontów innych modeli foteli. Koszt remontu jednego fotela PL16D to około 1 mln zł.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego WZL-2 nie uzyskały finansowania ww. projektu w ramach nadzoru właścicielskiego PGZ?

2. Czy zasadne jest, aby na remoncie skorzystały firmy z innych krajów, a nie polskie firmy?

3. Czy możliwe opóźnienia w związku z realizacją remontów foteli mogą wpłynąć na bezpieczeństwo kraju?