Interpelacja nr 18813
Interpelacja w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki
Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 22.07.2026
Treść
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosiła się osoba zainteresowana sprawą postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego, która złożyła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o dostęp do informacji publicznej. Osoba ta zreferowała mi treść uzyskanych w ten sposób odpowiedzi, dotyczących korespondencji prowadzonej między ministerstwem a Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim w okresie od stycznia do czerwca 2026 r.
W związku z tą relacją zwracam się z interpelacją w sprawie utrzymującej się przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki oraz działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmowanych wobec tego problemu.
Według relacji tej osoby, w okresie od stycznia 2025 r. do czerwca 2026 r. do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego miało wpłynąć 33 414 wniosków o potwierdzenie oraz 11 661 wniosków o uznanie posiadania obywatelstwa polskiego, z czego zakończono postępowanie jedynie w 3 156 sprawach, a w 39 426 sprawach nie podjęto dotychczas żadnych czynności. Osoba ta poinformowała mnie również, że według stanu na luty 2026 r. czas oczekiwania na rozpoczęcie rozpatrywania wniosku wynosił w sprawach o potwierdzenie obywatelstwa 19 miesięcy, a w sprawach o uznanie za obywatela – 11 miesięcy, oraz że z informacji uzyskanych w czerwcu 2026 r. wynikało dalsze wydłużanie się zaległości.
Zgłaszająca się osoba wskazała ponadto na problemy kadrowe Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego – miały to potwierdzać dane o spadku liczby pracowników prowadzących postępowania obywatelskie z 10 do 8 osób oraz o wniosku urzędu z lutego 2024 r. o przyznanie środków na utworzenie 16 nowych etatów w służbie cywilnej, który miał pozostawać bez odpowiedzi ministerstwa od ponad dwóch lat. Zreferowała mi także, że w okresie od stycznia do czerwca 2026 r. do urzędu miało wpłynąć 3 816 ponagleń oraz że – jak wynikało z otrzymanej przez nią korespondencji – ci sami pracownicy, którzy rozpatrują wnioski obywatelskie, mają odpowiadać jednocześnie za przygotowywanie odpowiedzi na ponaglenia i obsługę postępowań sądowoadministracyjnych.
Powyższe informacje, jeśli się potwierdzą, wskazywałyby na poważny i pogłębiający się problem systemowy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy potwierdza Pan Minister przedstawione powyżej dane dotyczące liczby wniosków, czasu oczekiwania oraz stanu zatrudnienia w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim? Jeśli dane te odbiegają od stanu faktycznego, proszę o wskazanie aktualnych wartości.
Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec wniosku Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z lutego 2024 r. o przyznanie środków na utworzenie 16 nowych etatów w służbie cywilnej do obsługi postępowań obywatelskich? Z jakich powodów wniosek ten pozostaje bez odpowiedzi ministerstwa przez ponad dwa lata?
Czy ministerstwo planuje przyznanie Mazowieckiemu Urzędowi Wojewódzkiemu dodatkowych etatów lub środków finansowych umożliwiających zwiększenie liczby pracowników prowadzących postępowania o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego? Jeśli tak, w jakim terminie i w jakim zakresie?
Jakie wnioski ministerstwo wyciągnęło z danych przekazanych przez wszystkie 16 urzędów wojewódzkich w odpowiedzi na pismo z 9 stycznia 2026 r.? Czy skala problemu przewlekłości postępowań obywatelskich ma charakter ogólnokrajowy, czy dotyczy w szczególności Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego?
Jakie konkretne działania, poza wystąpieniem o wyjaśnienia z 17 czerwca 2026 r., ministerstwo podjęło lub zamierza podjąć w celu skrócenia czasu oczekiwania na rozpatrzenie wniosków o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego?
Czy ministerstwo dostrzega problem polegający na tym, że ci sami pracownicy Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego odpowiadają zarówno za rozpatrywanie wniosków, jak i za przygotowywanie odpowiedzi na ponaglenia oraz obsługę postępowań sądowoadministracyjnych, co dodatkowo ogranicza wydolność urzędu? Czy planowane są zmiany organizacyjne mające rozdzielić te zadania?
Jaka jest obecnie średnia liczba miesięcy oczekiwania na rozpoczęcie rozpatrywania wniosku o potwierdzenie oraz o uznanie posiadania obywatelstwa polskiego w skali całego kraju, w podziale na poszczególne urzędy wojewódzkie?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań ograniczających rotację kadr w komórkach zajmujących się postępowaniami obywatelskimi?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedzi
Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz, 19.08.2026
Odpowiedź na interpelację nr 18813
w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 19-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18813 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie przewlekłości postępowań o potwierdzenie i uznanie posiadania obywatelstwa polskiego prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że urzędy wojewódzkie od kilku lat zwracają uwagę na sytuację kadrową w Wydziałach Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, w szczególności na problem związany z odchodzeniem wykwalifikowanych pracowników z długoletnim doświadczeniem. Jednocześnie systematycznie wzrasta liczba składanych wniosków, zarówno w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, jak też o uznanie za obywatela polskiego. Powyższe czynniki znacząco wpływają na wydłużenie terminów zakończenia postępowań.
W 2023 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przeprowadziło kontrolę w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie w przedmiocie prawidłowości prowadzonych postępowań o uznanie za obywatela polskiego oraz o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, która wykazała nieprawidłowości związane z zatrudnieniem nieadekwatnej liczby pracowników do liczby realizowanych spraw. Nie budzi wątpliwości fakt, że pracownicy, w tym również o krótkim stażu pracy i niewielkim doświadczeniu, są obciążeni ponadnormatywną liczbą spraw, co znacząco przekłada się na terminowość prowadzonych postępowań.
Należy przy tym podkreślić, że kwestie kadrowe, szkoleń pracowników oraz organizacji pracy urzędów wojewódzkich pozostają w wyłącznej kompetencji dyrektorów generalnych tych urzędów.
Odnosząc się z kolei do kwestii przekazania środków na utworzenie nowych etatów w Wydziale Spraw Cudzoziemców Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego (WSC MUW) w Warszawie, uprzejmie informuję, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma prawnych możliwości przyznania środków na wynagrodzenia oraz na zwiększenie zatrudnienia w urzędzie wojewódzkim. Dysponentami środków budżetowych wojewodów są wojewodowie.
Reagując na sygnały napływające z WSC MUW w Warszawie odnoszące się do terminowej realizacji zadań w zakresie obywatelstwa polskiego, 24 kwietnia 2024 r. w MSWiA zorganizowano spotkanie w przedmiotowej sprawie, w czasie którego zobowiązano kierownictwo WSC MUW w Warszawie do podjęcia działań naprawczych. Podczas kolejnego spotkania, które odbyło się 30 sierpnia 2024 r. omówiono m.in. działania, jakie zostały podjęte przez urząd w przedmiotowym zakresie.
Należy zauważyć, że pomimo wdrażania działań naprawczych oraz wprowadzenia usprawnień organizacyjnych w WSC MUW w Warszawie nie zmniejszyły się zaległości w realizacji spraw. Aktualnie przewidywany termin zakończenia postępowań prowadzonych przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki wynosi około dwóch lat od daty złożenia wniosku.
W poniższej tabeli przedstawiono liczbę wniosków, które wpłynęły do Wojewody Mazowieckiego w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 15 czerwca 2026 r. z podziałem na półrocza:
Potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego | Uznanie za obywatela polskiego
I półrocze 2025 | 11 457 | 4 178
II półrocze 2025 | 13 206 | 4 657
I półrocze 2026 | stan na 16 maja – 8 751, na rejestrację oczekuje około 1,5 tys. wniosków | 2 826
RAZEM | 33 414 | 11 661
Poniżej przedstawiono dane za 2025 r. w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego.
Liczba wszczętych postępowań | Liczba zakończonych postępowań
Wojewoda Dolnośląski | 1 019 | 884
Wojewoda Kujawsko-Pomorski | 233 | 178
Wojewoda Lubelski | 218 | 206
Wojewoda Lubuski | 107 | 108
Wojewoda Łódzki | 231 | 212
Wojewoda Małopolski | 1 074 | 1 035
Wojewoda Mazowiecki | 24 592 | 16 270
Wojewoda Opolski | 382 | 305
Wojewoda Podkarpacki | 469 | 465
Wojewoda Podlaski | 282 | 260
Wojewoda Pomorski | 701 | 570
Wojewoda Śląski | 1 271 | 1 139
Wojewoda Świętokrzyski | 89 | 92
Wojewoda Warmińsko Mazurski | 279 | 268
Wojewoda Wielkopolski | 401 | 381
Wojewoda Zachodniopomorski | 357 | 370
Analizując powyższe dane, należy mieć na uwadze, że w liczbie zakończonych postępowań zawierają się również postępowania wszczęte w poprzednim okresie sprawozdawczym. Z kolei dane zawarte w kolumnie „liczba postępowań wszczętych” odnosi się także do postępowań zainicjowanych w końcowych miesiącach danego roku, w których ustawowy termin zakończenia upływa w kolejnym roku.
Jednocześnie informuję, że MSWiA nie posiada informacji na temat czasu trwania postępowań o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego oraz o uznanie za obywatela polskiego w poszczególnych urzędach wojewódzkich, w szczególności dotyczących okresu pomiędzy wpływem wniosku do urzędu a pierwszą czynnością podjętą w sprawie. Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z przepisem art. 10 ust. 3a ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim[1], w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, wojewoda jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku w terminie sześciu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. od dnia wpływu wniosku do urzędu wojewódzkiego. W przypadku braku możliwości rozpatrzenia sprawy w ww. terminie, wojewoda – w trybie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – informuje stronę o nowym terminie rozpatrzenia sprawy.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1611
Miasta w tym piśmie: Warszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 29.07.2026
- Wysłano do adresata
- minister spraw wewnętrznych i administracji: 29.07.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 03.10.2026 13:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu