Interpelacja nr 18479

Podsekretarz stanu Izabela Ziętka, 06.08.2026

Odpowiedź na interpelację nr 18479

w sprawie kadr, wyposażenia, podstaw programowych i trwałości branżowych centrów umiejętności

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka

Warszawa, 06-08-2026

Szanowny Panie Pośle,

odpowiadając na Pana interpelację z 15 lipca br. w sprawie kadr, wyposażenia, podstaw programowych i trwałości branżowych centrów umiejętności, przekazuję poniższe informacje.

Według informacji ze stron podmiotowych kuratorów oświaty na 20 lipca 2026 r., aktualnie wykazane są łącznie 664 oferty pracy (535 w przeliczeniu na pełne etaty) dla nauczycieli teoretycznych oraz praktycznych przedmiotów zawodowych w szkołach prowadzonych przez JST oraz ministrów.

Poniższa tabela przedstawia 5 województw z najwyższą liczbą ofert pracy dla nauczycieli przedmiotów zawodowych:

Województwo | Liczba ofert | Liczba etatów

MAZOWIECKIE | 118 | 107

MAŁOPOLSKIE | 98 | 80

LUBELSKIE | 67 | 46

DOLNOŚLĄSKIE | 53 | 43

WIELKOPOLSKIE | 48 | 37

Poniższa tabela przedstawia 10 branż z najwyższą liczbą ofert pracy:

Branża | Liczba ogłoszeń | Liczba etatów

Branża hotelarsko-gastronomiczno-turystyczna (HGT) | 76 | 64

Branża elektryczno-mechatroniczna (ELM) | 68 | 58

Branża elektroenergetyczna (ELE) | 59 | 53

Branża motoryzacyjna (MOT) | 53 | 44

Branża opieki zdrowotnej (MED) | 52 | 31

Branża budowlana (BUD) | 50 | 39

Branża mechaniczna (MEC) | 48 | 39

Branża rolno-hodowlana (ROL) | 47 | 39

Branża teleinformatyczna (INF) | 46 | 39

Branża spedycyjno-logistyczna (SPL) | 37 | 34

Dynamika ruchu kadrowego nauczycieli monitorowana jest na podstawie ogłoszeń o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli, o których zgodnie z przepisami art. 10 ust. 18 i 19 ustawy – Karta Nauczyciela dyrektorzy szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego są obowiązani informować kuratora oświaty i które są udostępniane na stronach internetowych kuratoriów oświaty. Należy podkreślić, że na zwiększoną aktualnie liczbę wykazanych wolnych miejsc pracy dla nauczycieli ma wpływ trwający obecnie tzw. ruch służbowy nauczycieli związany z nadchodzącym nowym rokiem szkolnym. Każdego roku w tym okresie rośnie liczba publikowanych ofert, ponieważ część nauczycieli zmienia miejsce zatrudnienia i trwają rotacje pomiędzy szkołami. Przedstawione powyżej dane dotyczące liczby ogłoszeń o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli nie obrazują zatem realnych braków kadrowych w szkołach. Liczba faktycznych niezapełnionych wakatów w roku szkolnym 2026/27 będzie znana dopiero we wrześniu, po rozpoczęciu nowego roku szkolnego.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że z inicjatywy MEN Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy podjął się realizacji projektu niekonkurencyjnego, współfinansowanego ze środków UE, pn. Monitoring i prognoza zapotrzebowania na nauczycieli i nauczycielki (projekt realizowany i finansowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027).

Celem projektu jest:

opracowanie narzędzia do prognozowania zapotrzebowania na nauczycielki i nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych i specjalizacji;

przeprowadzenie pogłębionej diagnozy formalnych i poza formalnych warunków pracy nauczycielek i nauczycieli w Polsce;

opracowanie i przetestowanie koncepcji funkcjonowania szkoły w sytuacji zmiany systemowej w zakresie warunków pracy nauczycielek i nauczycieli oraz organizacji pracy przedszkola, szkoły i innej placówki oświatowej.

Wszystkie 3 cele projektu są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Narzędzie do prognozowania dostarczy danych o przyszłych potrzebach kadrowych, diagnoza warunków pracy wyjaśni przyczyny niedoborów i odpływu z zawodu, a opracowana i przetestowana koncepcja funkcjonowania szkoły pozwoli przełożyć analizy na konkretne rozwiązania organizacyjne i praktyczne. Razem zostanie stworzony spójny i systemowy mechanizm, który pozwoli nie tylko monitorować sytuację kadrową w oświacie, ale także aktywnie wpływać na poprawę warunków pracy i rozwój zawodowy nauczycielek i nauczycieli. Okres realizacji projektu: 01.05.2026 r. – 31.10.2029 r.

Model prognostyczny będzie uwzględniał zarówno czynniki popytowe (np. potrzeby szkół, zmiany liczby uczniów), jak i czynniki podażowe (np. odejścia z zawodu, dostępność absolwentek i absolwentów, długość ścieżki wejścia do zawodu, lokalną dostępność kadr). Częścią modelu będzie moduł analizy scenariuszowej, rozumiany jako możliwość testowania wpływu zmiennych politycznych, legislacyjnych lub demograficznych na skalę przyszłych niedoborów kadrowych w różnych segmentach systemu edukacji. Zostanie wykonany dobór zmiennych najlepiej wyjaśniających popyt i podaż kadry edukacyjnej (przykładowo dane dotyczące liczby uczennic i uczniów, struktury oddziałów, struktury etatów, mobilności i rotacji kadry, wieku nauczycielek i nauczycieli, liczby absolwentek i absolwentów kierunków nauczycielskich itp.). Szczególną wartość modelu prognostycznego stanowi włączenie do analizy szkolnictwa branżowego i technicznego, gdzie dopasowanie kadry do potrzeb nowoczesnej gospodarki jest szczególnie skomplikowane.

Uprzejmie informuję, że „uproszczona” ścieżka uzyskiwania przygotowania pedagogicznego jest już możliwa i dotyczy nauczycieli praktycznej nauki zawodu. Zgodnie bowiem z przepisami § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r.[1] przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć:

przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w nowym standardzie kształcenia, potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych lub

przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych, lub

przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli, potwierdzone dyplomem ukończenia takiego zakładu, lub

przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia kursu kwalifikacyjnego, potwierdzone świadectwem ukończenia takiego kursu, lub

przygotowanie pedagogiczne nauczycieli praktycznej nauki zawodu obejmujące zajęcia z zakresu przygotowania pedagogicznego w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia:

studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych lub

kursu kwalifikacyjnego w zakresie przygotowania pedagogicznego dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu, potwierdzone świadectwem ukończenia takiego kursu.

Jak wynika z powyższych przepisów, nauczyciele praktycznej nauki zawodu mogą uzyskiwać przygotowanie pedagogiczne w niższym wymiarze godzin zajęć niż nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących, teoretycznych przedmiotów zawodowych, czy nauczyciele specjaliści, a ponadto wyłącznie dla nich dostępna jest ścieżka kształcenia w formie kursu kwalifikacyjnego (niedostępna dla nauczycieli innych przedmiotów i zajęć).

Kursy kwalifikacyjne prowadzą placówki doskonalenia nauczycieli, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe[2]. Zgodnie z ww. przepisami placówki doskonalenia nauczycieli posiadające akredytację mogą, za zgodą kuratora oświaty właściwego ze względu na siedzibę placówki, prowadzić m.in. kursy kwalifikacyjne, o których mowa w przepisach w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, w zakresie:

przygotowania pedagogicznego dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu,

pedagogiki specjalnej dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu.

Kursy kwalifikacyjne dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu organizowane są w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin.

Ponadto przepisy art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela[3] umożliwiają zatrudnienie nauczyciela nieposiadającego przygotowania pedagogicznego (pod określonymi w ustawie warunkami).

Osoby niebędące nauczycielami posiadające przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć, w myśl przepisu art. 15 ustawy – Prawo oświatowe, w uzasadnionych przypadkach, mogą zostać zatrudnione w szkole publicznej za zgodą kuratora oświaty. Przepis ten stosuje się również w przypadku zatrudnienia osoby posiadającej przygotowanie zawodowe uznane przez dyrektora szkoły lub placówki za odpowiednie do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego, z tym że zatrudnienie tej osoby następuje za zgodą organu prowadzącego. Zatrudnione do prowadzenia zajęć osoby niebędące nauczycielami, w obecnym stanie prawnym nie muszą legitymować się przygotowaniem pedagogicznym.

Niezależnie od powyższego, uprzejmie informuję, że w ramach realizacji projektu pn. Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększenie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło działania zmierzające do wypracowania m.in. nowych rozwiązań prawnych wspierających zaangażowanie pracowników w proces kształcenia zawodowego. Działania te skupiają się przede wszystkim na przeglądzie dotychczasowych rozwiązań prawnych w zakresie delegowania pracowników i pracownic do pracy w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe oraz opracowaniu propozycji zmian legislacyjnych w zakresie pozyskiwania specjalistów i specjalistek z rynku pracy do szkolnictwa branżowego, w tym kwestii związanych z ich delegowaniem do pracy w szkole i warunkami ich zatrudnienia. Wypracowane założenia propozycji zmian w przepisach prawa będą stanowiły bazę do podjęcia prac legislacyjnych w zakresie dalszego włączania pracodawców w proces kształcenia zawodowego w szkołach i placówkach systemu oświaty. Zgodnie z założeniami projektu, propozycje rozwiązań w powyższym zakresie powinny zostać wypracowane do końca 2026 roku.

Nauczyciele teoretycznych przedmiotów zawodowych i nauczyciele praktycznej nauki zawodu, zatrudnieni w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe, placówkach kształcenia ustawicznego i centrach kształcenia zawodowego, są zobowiązani doskonalić umiejętności i kwalifikacje zawodowe potrzebne do wykonywania pracy przez uczestniczenie w szkoleniach branżowych realizowanych w trzyletnich cyklach, w łącznym wymiarze 40 godzin w cyklu. Bezpłatne szkolenia branżowe mogą być realizowane odpowiednio w branżowych centrach umiejętności, u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych, których działalność jest związana z nauczanym zawodem. Ponadto spełnieniem obowiązku uczestniczenia w szkoleniach branżowych jest udział nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz nauczycieli praktycznej nauki zawodu w formach doskonalenia zawodowego realizowanych u pracodawców w ramach regionalnych programów operacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198, z późn. zm.).

Nauczyciele odbywają szkolenia branżowe w celu:

aktualizowania wiedzy zawodowej i specjalistycznej w zakresie nowych technologii stosowanych w branży związanej z nauczanym zawodem, sprzętu technicznego, w tym maszyn, urządzeń i narzędzi, a także materiałów stosowanych w procesach produkcyjnych lub usługowych oraz specyfiki pracy w danej branży związanej z nauczanym zawodem;

nabycia nowych umiejętności związanych z nauczanym zawodem;

poznawania systemu zapewnienia jakości produkcji lub usług, a także bezpieczeństwa i higieny pracy u pracodawców związanych z nauczanym zawodem;

doskonalenia umiejętności interpersonalnych w bezpośrednim kontakcie z osobami zatrudnionymi u pracodawców lub w indywidualnym gospodarstwie rolnym;

doskonalenia umiejętności zastosowania posiadanej wiedzy zawodowej i specjalistycznej w praktyce;

rozpoznawania potrzeb i możliwości zatrudnienia absolwentów na regionalnym lub lokalnym rynku pracy;

nawiązywania kontaktów zawodowych umożliwiających rozwijanie i doskonalenie współpracy z pracodawcami lub osobami prowadzącymi indywidualne gospodarstwa rolne w procesie kształcenia zawodowego.

Nauczyciel odbywa szkolenia branżowe w ramach zajęć i czynności związanych z przygotowaniem do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym. Jeżeli organizacja szkolenia branżowego tego wymaga, dyrektor szkoły zwalnia nauczyciela odbywającego szkolenie branżowe z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, aby punktualnie przybył na szkolenie oraz na czas jego trwania.

Koszty szkoleń branżowych mogą być finansowane:

przez przedsiębiorców lub osoby prowadzące gospodarstwa rolne, przyjmujących nauczycieli na szkolenie lub

ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego na zasadach dotyczących kursów lub

ze środków wyodrębnionych w budżetach organów prowadzących szkoły na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli, z uwzględnieniem szkoleń branżowych lub

ze środków pochodzących z programów edukacyjnych Unii Europejskiej – np. Program Erasmus+.

Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są aktualizowane stosownie do zachodzących zmian technologicznych na rynku pracy oraz zmian przepisów prawa regulujących wykonywanie poszczególnych zawodów. Aktualizacja odbywa się na bieżąco, na wnioski właściwych ministrów, z uwzględnieniem postulatów organizacji pracodawców reprezentujących poszczególne branże. Jej celem jest zapewnienie zgodności kształcenia zawodowego z aktualnymi i przyszłymi potrzebami rynku pracy.

Niezależnie od bieżących aktualizacji, w ostatnich dwóch latach Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło szeroko zakrojone działania mające na celu dostosowanie kształcenia zawodowego do wyzwań związanych m.in. z automatyzacją procesów przemysłowych, transformacją cyfrową, transformacją energetyczną oraz rozwojem zielonej gospodarki.

Prace związane z kompleksowym przeglądem i modyfikacją podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego realizowane są obecnie w ramach projektu Ministerstwa Edukacji Narodowej pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej.

Proces przeglądu i aktualizacji podstaw programowych poprzedzają konsultacje prowadzone z przedstawicielami organizacji branżowych właściwych dla poszczególnych dziedzin i zawodów. W ich trakcie analizowane są m.in. potrzeby rynku pracy oraz proponowane zmiany w zakresie kwalifikacji, efektów kształcenia i treści nauczania. Następnie, w uzgodnieniu z właściwymi ministrami, podstawy programowe są modyfikowane we współpracy z przedstawicielami branż, a w razie potrzeby do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego wprowadzane są nowe zawody odpowiadające na zmieniające się potrzeby gospodarki.

W procesie przeglądu i modyfikacji podstaw programowych zawodów ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego[4] uczestniczą zarówno nauczyciele kształcenia zawodowego posiadający wykształcenie wyższe właściwe dla danego zawodu oraz co najmniej pięcioletnie doświadczenie w nauczaniu przedmiotów zawodowych w danym zawodzie, jak i przedstawiciele pracodawców - praktycy rynku pracy, posiadający odpowiednie kwalifikacje i co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe. Przy opracowywaniu podstaw programowych dla nowych zawodów główną rolę odgrywają specjaliści reprezentujący daną branżę oraz nauczyciele akademiccy.

Ministerstwo Edukacji Narodowej do roku 2024 wspierało działania samorządów terytorialnych przeznaczając środki finansowe z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na wydatki bieżące, w tym m.in. na dofinansowanie doposażenia pomieszczeń dla szkół rozpoczynających kształcenie w nowych zawodach oraz dofinansowanie doposażenia szkół i placówek oświatowych w zakresie pomieszczeń do nauki w nowo wybudowanych budynkach, nowych pomieszczeń do nauki pozyskanych w wyniku adaptacji.

Od roku 2025 jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Środki z rezerwy mogą być przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania bieżące lub inwestycyjne m.in. w obszarze oświaty[5].

O wysokości środków z rezerwy przeznaczonych na poszczególne obszary od roku 2025 decyduje w dużym stopniu reprezentacja jednostek samorządu terytorialnego (JST), która w terminie do 31 marca roku budżetowego może wskazać obszary i przypadki, według których rozdzielane będą środki stanowiące 80% całej rezerwy. MEN rekomenduje dodanie do kryteriów na rok 2026 dofinansowanie doposażenia pomieszczeń dla szkół rozpoczynających kształcenie w nowych zawodach oraz na doposażenie szkół i placówek oświatowych w zakresie pomieszczeń do nauki w nowo wybudowanych budynkach, a także nowych pomieszczeń pozyskanych w wyniku adaptacji. Kryteria zostaną opublikowane niebawem po uzgodnieniu ze stroną samorządową.

Zgodnie z ustawą Prawo oświatowe[6], to organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy m.in. wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

Minister Edukacji, w celu poprawy praktycznych umiejętności uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, podejmuje działania systemowe, m.in. poprzez wdrożenie branżowych centrów umiejętności (BCU), których działalność jest ukierunkowana bezpośrednio na rozwój praktycznych umiejętności uczniów poprzez m.in. wsparcie realizacji praktycznej nauki zawodu, w tym dostęp do nowoczesnej infrastruktury dydaktycznej i technologii stosowanych w danej branży.

Ministerstwo kładzie również nacisk na współpracę szkół prowadzących kształcenie zawodowe z pracodawcami. Dyrektorzy szkół prowadzących kształcenie zawodowe są ustawowo zobowiązani do nawiązania współpracy z pracodawcami[7]. Współpraca ta może obejmować m.in. wyposażenie warsztatów lub pracowni szkolnych lub tworzenie klas patronackich, gdzie pracodawca obejmuje patronatem konkretną klasę co pozwala na doposażenie warsztatów szkolnych w nowoczesny sprzęt oraz przygotowanie propozycji programu nauczania zawodu.

Ponadto, o środki finansowe na doposażenie szkół i placówek można ubiegać się w Urzędach Marszałkowskich w ramach programów regionalnych na lata 2021-2027. Każdy z 16 programów regionalnych był indywidualnie negocjowany z Komisją Europejską przy współudziale Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej jako kluczowej instytucji z poziomu centralnego. Każdy region przygotował własną strategię rozwoju i wykorzystania funduszy unijnych w zakresie edukacji, w tym m.in. wyposażenia bazy dydaktycznej szkół prowadzących kształcenie zawodowe, tak aby infrastruktura dydaktyczna mogła być jak najlepiej dostosowana do regionalnych i lokalnych potrzeb w zakresie rynku pracy i gospodarki.

Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności do 30 czerwca 2026 r.[8] utworzono 124 branżowe centra umiejętności, tj. osiągnięto wskaźnik dotyczący liczby utworzonych BCU wymagany przez Komisję Europejską. BCU zostały utworzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[9] i ujęte w ogólnopolskiej sieci BCU, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe.

Po zakończeniu finansowania BCU środkami KPO (od 1 października 2025 r. w przypadku 10 BCU oraz od 1 lipca 2026 r. w przypadku pozostałych 114 BCU), dofinansowanie funkcjonowania wszystkich BCU tworzących ogólnopolską sieć BCU, do końca 2026 r. odbywa się w ramach środków z rezerwy celowej poz. 26 utworzonej w budżecie państwa, na zasadach określonych w art. 145b ust. 5 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych[10].

Niezależnie od środków z rezerwy celowej na dofinansowanie funkcjonowania, każde BCU po zakończeniu finansowania środkami z KPO, otrzymuje środki na branżowe szkolenia zawodowe organizowane dla uczniów i słuchaczy szkół prowadzących kształcenie zawodowe. Środki te zapewnione są – w przypadku BCU, dla których jednostka samorządu terytorialnego jest organem prowadzącym lub rejestrującym (108 BCU), w 2026 r. i latach kolejnych – w ramach kwoty potrzeb oświatowych lub dotacji, a w przypadku BCU prowadzonych przez Ministra Klimatu i Środowiska (1 BCU), Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (13 BCU) oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (2 BCU) – w ramach cytowanej rezerwy celowej poz. 26, w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r.

Od 1 stycznia 2027 r. BCU, dla których jednostka samorządu terytorialnego jest organem prowadzącym lub rejestrującym, zarówno finansowanie funkcjonowania, jak i branżowych szkoleń zawodowych dla uczniów lub słuchaczy szkół prowadzących kształcenie zawodowe odbywać się będzie w ramach kwoty potrzeb oświatowych lub dotacji, natomiast w przypadku wskazanych ministrów, oba zadania finansowane będą w ramach środków z budżetów tych ministrów.

Finansowaniem środkami publicznymi (rezerwa celowa, kwota potrzeb oświatowych, dotacja, budżety właściwych ministrów) objęte są tylko te BCU, które tworzą ogólnopolską sieć BCU. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie planuje wprowadzać dodatkowych mierników warunkujących finansowanie BCU od 1 stycznia 2027 r. Każde BCU zobowiązane jest do prowadzenia czterech rodzajów działalności, które zostały prawnie zdefiniowane w ustawie – Prawo oświatowe:

edukacyjno-szkoleniowej,

wspierającej współpracę szkół, placówek i uczelni z pracodawcami,

innowacyjno-rozwojowej,

wspierającej realizację doradztwa zawodowego dla uczniów i aktywizację zawodową studentów, doktorantów i absolwentów studiów.

Szczegółowe zadania do realizacji przez każde BCU zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych[11].

BCU wyrównują szanse edukacyjne, umożliwiając uczniom i nauczycielom z małych miejscowości dostęp do wysokiej jakości kształcenia zawodowego, nowoczesnych technologii oraz współpracy z pracodawcami. Osoby te mają prawo do korzystania z oferty wszystkich BCU w Polsce, ponieważ rekrutacja do nich ma charakter ogólnokrajowy.

BCU wchodzące w skład zespołów szkół niejednokrotnie zapewniają uczniom i nauczycielom biorącym udział w szkoleniach oferowanych przez BCU poza miejscem ich stałego zamieszkania zakwaterowanie w internatach wchodzących w skład struktury organizacyjnej danego zespołu szkół.

Wiele BCU realizuje część teoretyczną szkoleń z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, ograniczając konieczność dalekiej podróży wyłącznie do niezbędnych zajęć praktycznych na specjalistycznym sprzęcie. Po zakończeniu realizacji projektu i finansowania z KPO, BCU przeszły na system finansowania krajowego, opisany szczegółowo w odpowiedzi na pyt. 10.

Zwroty kosztów dojazdu i zakwaterowania uczniów i nauczycieli uczestniczących w szkoleniach organizowanych przez BCU nie mieszczą się w ustawowym katalogu wydatków, które BCU może sfinansować z dotacji celowej lub kwoty potrzeb oświatowych.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu

[1] Dz. U. poz. 2102, z późn. zm.

[2] Dz. U. z 2026 poz. 820, z późn. zm.

[3] Dz. U. z 2026 r. poz. 515.

[4] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2024 poz. 611, z późn. zm.).

[5] Art. 34 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

[6] Art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.).

[7] Art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

[8] Ostateczny termin zakończenia projektów dotyczących utworzenia branżowych centrów umiejętności w ramach konkursu Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU) realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs).

[9] Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.

[10] Dz. U. z 2026 r. poz. 650.

[11] Dz. U. poz. 2175, z późn. zm.