Interpelacja nr 18478

Podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz, 04.08.2026

Odpowiedź na interpelację nr 18478

w sprawie stabilnego finansowania szkół i przedszkoli niepublicznych oraz równego dostępu uczniów do programów publicznych

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz

Warszawa, 04-08-2026

Szanowny Panie Pośle,

tytułem wstępu uprzejmie informuję, że zasady ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[1]. Zgodnie z art. 23 tej ustawy potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego (dalej JST), podlegające sfinansowaniu na podstawie tej ustawy, to suma potrzeb:

1) wyrównawczych;
2) oświatowych;
3) rozwojowych;
4) ekologicznych;
5) uzupełniających.

Potrzeby oświatowe wszystkich JST, zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy, ustala się w wysokości łącznej kwoty potrzeb oświatowych, nie mniejszej niż ustalona w roku poprzedzającym rok budżetowy, skorygowanej w związku ze zmianą realizowanych zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań związanych z:

1) dowozem dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków odpowiednio do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 3-11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[2];

2) funkcjonowaniem branżowych centrów umiejętności niewchodzących w skład ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe;

3) objęciem uczniów lub słuchaczy branżowym szkoleniem zawodowym realizowanym przez branżowe centra umiejętności, o których mowa w pkt 2.

System i zasady dotowania szkół niepublicznych uregulowane są w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych[3]. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ww. ustawy niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż przewidziana kwota potrzeb oświatowych na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola dla gminy. Na podstawie zaś art. 26 ust. 1 tej ustawy niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu JST będącej dla tych szkół organem rejestrującym w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla JST.

Odpowiadając kolejno na pytania:

Ad 1, 2, 3 i 4. Czy MEN przygotuje trzyletnie prognozy finansowania placówek niepublicznych oraz mechanizm minimalnej stabilności dotacji w trakcie roku? Czy zmiany algorytmu i wskaźników będą ogłaszane z co najmniej rocznym wyprzedzeniem? Jakie zabezpieczenia chronią szkołę przed koniecznością nagłego zwrotu środków, gdy błąd powstał po stronie administracji publicznej? Czy korekty niezawinione przez placówkę będą rozkładane na kolejne okresy bez zagrożenia dla bieżącego kształcenia?

Jak wynika z przytoczonych na wstępie regulacji:

- kwota potrzeb oświatowych, będąca jedną z potrzeb finansowych danej JST, jest kalkulowana z uwzględnieniem każdego ucznia/wychowanka przypisanego do placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, dla której ta JST jest organem prowadzącym albo dotującym;
- kwota dotacji, chociaż przekazywana niepublicznemu przedszkolu lub szkole, naliczana jest na konkretnych uczniów uczęszczających do takiego przedszkola/szkoły.

System dotowanie niepublicznych jednostek systemu oświaty od lat działa zgodnie z niezmienionymi zasadami i jest stabilny. Kwota dotacji na ucznia, nieposiadającego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, niepublicznego przedszkola jest uzależniona od gminnych wydatków bieżących zaplanowanych na utrzymanie samorządowych przedszkoli prowadzonych w przeliczeniu na jednego ucznia. W przypadku dotacji ustalanej na uczniów szkół niepublicznych oraz (co do zasady) na uczniów niepublicznych przedszkoli, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jest ona uzależniona od przewidzianej kwoty potrzeb oświatowych. Łączna kwota potrzeb oświatowych, której podział między JST reguluje rozporządzenie ministra oświaty wydawane na podstawie delegacji określonej w art. 26 ust. 6 ustawy o dochodach JS, co roku ulega zwiększeniu. Na rok 2027 łączna kwota potrzeb oświatowych wzrasta w stosunku do łącznej kwoty potrzeb oświatowych na rok 2026 o 6 923 mln zł, tj. o 6%. Wzrost ten przekłada się na wzrost standardu finansowego „A“ będącego bazą dla naliczania kwoty dotacji na ucznia.

Wspomniane wyżej rozporządzenie zgodnie z nowymi zasadami wydawane jest w lipcu roku poprzedzającego rok budżetowy. Oznacza to, że obecnie przewidziane kwoty dotacji oraz ewentualne zmiany w sposobie ustalania tej kwoty na danego ucznia znane są jeszcze przed rozpoczęciem kolejnego roku szkolnego oraz kolejnego roku budżetowego. Podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych dokonywany jest na podstawie danych według stanu na dzień 15 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy. Dane te stanowią podstawę do ustalenia liczby uczniów i innych parametrów uwzględnianych przy podziale środków, a także do określenia wysokości standardu „A“, tj. kwoty przypadającej na jednego ucznia przeliczeniowego. Obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku ogłaszania zasad podziału potrzeb oświatowych z co najmniej rocznym wyprzedzeniem i nie planuje się zmian w tym zakresie. Ustalanie zasad podziału środków z tak dużym wyprzedzeniem byłoby utrudnione z uwagi na konieczność opierania ich na prognozach dotyczących danych oświatowych, demograficznych oraz finansowych, które na tak wczesnym etapie mogą istotnie odbiegać od stanu rzeczywistego. Coroczne określanie zasad podziału potrzeb oświatowych pozwala uwzględnić najbardziej aktualne dane i uwarunkowania, a tym samym zapewnia bardziej adekwatny i rzetelny podział środków między jednostki samorządu terytorialnego. Zatem w obecnym systemie niemożliwe jest przygotowanie prognoz finansowania placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek na trzy lata do przodu z uwagi na fakt, że system podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych oraz sama łączna kwota potrzeb oświatowych nie są takie same co roku, a kwota przekazywana takiej dotowanej jednostce zależy przede wszystkim od liczby uczniów/wychowanków i ich indywidualnych cech.

Kwota dotacji wypłacana miesięcznie w ciągu roku budżetowego na danego ucznia ulega zmianie w wyniku niezbędnych aktualizacji rocznej kwoty dotacji. W ministerstwie opracowywane są założenia do nowelizacji ustawy o finansowaniu zadań oświatowych zakładające m.in. zmniejszenie liczby obowiązkowych aktualizacji w ciągu roku. Takie rozwiązanie umożliwiła wprowadzona nowa ustawa o dochodach JST. W przypadku szkół niepublicznych zakłada się, że aktualizacji w ciągu roku budżetowego nie będzie, a kwota dotacji na dany rok będzie obowiązywała od 1 stycznia. W przypadku niepublicznych przedszkoli sytuacja jest bardziej skomplikowana, gdyż kwota dotacji na ucznia zależy od planowanych wydatków bieżących danej gminy na funkcjonowania przedszkoli samorządowych. Plany te w ciągu roku budżetowego ulegają zmianom, dlatego też konieczne jest zachowanie systemu aktualizacji w celu osiągnięcia odpowiedniego poziomu wypłacanych dotacji w danym roku.

Trzeba także wyraźnie podkreślić, że ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie przewiduje „obowiązkowego nagłego zwrotu dotacji“. Niezależnie od przyczyn, na podstawie których kwota dotacji ulega zmianie (standardowe aktualizacje lub aktualizacje w szczególnie uzasadnionych przypadkach np. rozdzielenie dodatkowych środków między JST[4]). W każdym z takich przypadków ustawa gwarantuje mechanizm stopniowego zmniejszania albo zwiększania miesięcznych części dotacji tak aby w efekcie wypłacono odpowiednią roczną kwotę dotacji na danego ucznia. Ten mechanizm uregulowany jest w art. 43 ust. 4 i 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Ad 5. Czy MEN ujednolici interpretacje przepisów dotacyjnych stosowane przez samorządy i wprowadzi niezależną procedurę odwoławczą?

Jak wspomniano wyżej, trwają prace zmierzające do nowelizacji ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Jedną z głównych zmian, która wpłynie bezpośrednio na jednolite stosowanie przepisów przez wszystkie JST, będzie rezygnacja z delegacji dla organów stanowiących JST do podjęcia uchwał w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji miesięcznych oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Uchwały zostaną zastąpione jednolitymi standardami uregulowanymi w rozporządzeniu ministra do spraw oświaty i wychowania.

Uprzejmie informuję, że w art. 47 ww. ustawa stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ad 6 i 7. Które programy państwowe są obecnie niedostępne dla uczniów szkół niepublicznych i jakie jest merytoryczne uzasadnienie tych włączeń? Czy resort przyjmie zasadę, że wsparcie podręcznikowe, żywieniowe, cyfrowe i specjalistyczne idzie za potrzebą ucznia, niezależnie od formy własności legalnie działającej szkoły?

Zgodnie z art. 90u ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2025 poz. 881) Rada Ministrów może przyjąć rządowy program albo programy. Aktualne i archiwalne programy dostępne są na stronach internetowych MEN. Z programów rządowych, prowadzonych obecnie przez ministerstwo, finansowanych z budżetu państwa, nie są wykluczone szkoły niepubliczne. Wsparcie dla organów prowadzących i szkół w obszarze cyfryzacji, o ile nie wynika to z przepisów prawa, nie jest różnicowane ze względu na rodzaj organu prowadzącego oraz formę organizacyjno-prawną. Wsparcie związane z finansowaniem udostępnienia przez szkołę darmowych podręczników dla szkół zarówno publicznych jak i niepublicznych określone jest systemowo w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych. Zgodnie z art. 69 tej ustawy na sfinansowanie kosztu zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych w zakresie, o którym mowa w art. 55 ust. 1 tej ustawy, przeznaczonych do obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, określonych w ramowych planach nauczania ustalonych dla publicznych szkół podstawowych, niepubliczne szkoły podstawowe otrzymują, na wniosek, dotację celową z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym. Niepubliczne szkoły podstawowe i szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, które otrzymały dotację celową, zapewniają uczniom bezpłatny dostęp do podręczników, materiałów edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych zakupionych z tej dotacji.

Zadanie związane ze wsparciem specjalistycznym w rozumieniu zatrudnienia odpowiedniej liczby specjalistów (nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych lub doradców zawodowych) w przedszkolu, szkole lub zespole, zgodnie z założeniami art. 42d ustawy – Karta Nauczyciela, ujmowane jest przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych na dany rok budżetowy. A zatem odpowiednia kwota przekazywana jest także niesamorządowemu przedszkolu lub szkole w ramach dotacji.

Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad rozwiązaniami łączącymi w sobie odpowiedzi na wyzwania współczesnej edukacji oraz perspektywę i możliwości wynikające z sytuacji społeczno-ekonomicznej w kraju, mające na celu systemowe wspieranie pracy przedszkoli oraz szkół ogólnodostępnych i integracyjnych oparte na wiedzy oraz doświadczeniu nauczycieli przedszkoli, szkół i placówek specjalnych.

Przygotowywane zmiany mają na celu wprowadzenie do przepisów oświatowych model funkcjonowania specjalistycznych centrów wspierających edukację włączającą (SCWEW) jako nową funkcję przedszkoli, szkół i placówek specjalnych, która uzupełni istniejący system wsparcia przedszkoli i szkół ogólnodostępnych oraz integracyjnych. Projektowane rozwiązania ustawowe przygotowywane są na podstawie efektów działań realizowanych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w ramach projektu „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą“. Działania w projekcie stanowią realizację Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju oraz Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na lata 2021–2030. Obecnie specjalistyczne wsparcie przedszkolom i szkołom ogólnodostępnym zapewnia 107 SCWEW utworzonych w ramach projektu. Jest to pierwszy etap zaplanowanych zmian w zakresie wzmocnienia realizacji procesu edukacji włączającej w przedszkolach oraz szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych. Jednocześnie w Ministerstwie Edukacji Narodowej są prowadzone analizy prawne i ekonomiczne możliwych zmian legislacyjnych, których celem będzie wzmocnienie jakości oraz organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Założeniem drugiego etapu zmian jest taka organizacja procesu nauczania, opieki i wychowania w przedszkolach, szkołach i placówkach, która zapewni udzielanie wsparcia przez jednostki systemu oświaty dzieciom i młodzieży w środowisku, w którym funkcjonują na co dzień, tj. w przedszkolu, szkole czy w placówce, przy założeniu ograniczenia formalnego procesu wydawania orzeczeń i opinii.

Ad 8. Jak MEN kontroluje, czy środki naliczane na ucznia ze specjalnymi potrzebami przekładają się na faktyczne godziny i formy wsparcia?

Potwierdzeniem istnienia demokratycznego państwa prawnego jest trwanie i powszechne respektowanie określonego porządku prawnego. Jest to szczegółowo opisany prawem układ organów i instytucji oraz procedur dotyczących rozstrzygania określonych spraw, determinujący zachowania podmiotów prawa względem siebie. W tym porządku organa władzy (zdecentralizowane i centralne) mają wyznaczone prawem różne zadania, które nie mogą się dowolnie przenikać i konkurować rozstrzygnięciami. W tym porządku minister edukacji nie ma zatem m.in. zdolności i możliwości ani stanowienia wiążących wytycznych dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie rozumienia i stosowania przepisów prawa ani uprawnień kontrolnych związanych z wykorzystaniem środków publicznych. Zarówno przez jednostkę samorządu terytorialnego, jak i przez szkoły i placówki dotowane. W zakresie pobrania i wykorzystania dotacji uprawnienie kontrolne należy do organu dotującego, natomiast w zakresie realizacji zadań związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką uprawnienie takie należy do właściwego kuratora oświaty. Podkreślenia wymaga także fakt, że jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do przeznaczania na realizację zadań związanych z kształceniem specjalnym środków w wysokości nie niższej niż wynikająca z art. 8 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Przepis ten gwarantuje, że środki naliczone na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego są przeznaczane na realizację zadań związanych z organizacją ich kształcenia specjalnego. Środki przekazane szkole dotowanej na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, mogą być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 127 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe i podlegają szczególnemu rozliczeniu.

Dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki odpowiada za zapewnienie pomocy psychologiczno-pedagogicznej[5], zgodnie z rozpoznanymi w tym zakresie potrzebami dzieci/uczniów, a także rodziców i nauczycieli, którzy – zgodnie z przepisami – są również adresatami tej pomocy[6]. Zadaniem szkoły jest realizacja zaleceń zawartych w orzeczeniach[7], jak również przeprowadzania wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia i opracowania indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, tak by zapewnić uczniom odpowiednie warunki nauki i dostosowanie form i metod pracy do ich indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych[8]. Działania realizowane zgodnie z zaleceniami określonymi w opiniach lub orzeczeniach wydawanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne są z reguły realizowane przez zespół nauczycieli, w tym nauczycieli specjalistów, do którego zalicza się m.in. psychologów, logopedów, terapeutów czy nauczycieli współorganizujących, a nie tylko pedagogów specjalnych. Taki zespół specjalistów stanowi obraz udzielanego wsparcia uczniom z niepełnosprawnościami. Dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki we współpracy z organem prowadzącym decyduje o zatrudnieniu specjalistów, a także ustala formy, czas trwania i wymiar godzin udzielanej pomocy, dostosowane do potrzeb dziecka/ucznia.

Zgodność zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej zgodnie z przepisami prawa jest kontrolowana w ramach nadzoru pedagogicznego, który jest sprawowany przez kuratora oświaty. Kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje na obszarze województwa zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[9], w tym w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami, które znajdują się na terenie danego województwa[10]. Szczegółowe warunki i tryb sprawowania nadzoru pedagogicznego oraz jego formy określają przepisy rozporządzenia w sprawie nadzoru pedagogicznego[11]. Nadzór pedagogiczny sprawowany jest w dwóch formach – kontroli i wspomagania. W celu podniesienia jakości nadzoru pedagogicznego w zakresie wsparcia uczniów z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb w kuratoriach zostali powołani wizytatorzy ds. edukacji włączającej[12]. Do zadań wizytatorów należy m.in.: wspieranie dyrektorów przedszkoli, szkół i placówek oraz rodziców uczniów – udzielanie informacji, konsultacje i porady w zakresie stosowania prawa oraz upowszechnianie dobrych praktyk.

Ad 9. Czy rodzic będzie miał prawo do przejrzystej informacji o sposobie realizacji wsparcia finansowanego ze środków publicznych?

O potrzebie objęcia ucznia pomocą informuje się rodziców ucznia[13]. Rodzice powinni mieć pełną informację o zakresie, formach i celach pomocy, która ma być udzielona ich dziecku. Przepisy nie regulują sposobu i formy przekazywania tej informacji. Kwestie te powinny zostać określone w statucie przedszkola/szkoły/placówki, który zawiera m.in. cele i zadania odpowiedniej jednostki w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, jak również formy współdziałania z rodzicami oraz częstotliwość organizowania kontaktów z rodzicami[14]. Zgoda rodziców na realizację wsparcia powinna być wyrażona przez nich w sposób świadomy i odnosić się do aktualnych potrzeb dziecka.

Częścią pracy nauczyciela przedszkola jest obserwacja, analizowanie i ocenianie postępów dziecka w rozwoju przedszkolnym czy szkolnym. Zadania te powinny mieć swoje odniesienie w nadzorze pedagogicznym sprawowanym przez dyrektora jednostki oraz roli przedszkola czy szkoły we wspieraniu rodziców w wychowaniu dziecka. Nauczyciele i dyrektor mają obowiązek informować rodziców na bieżąco o swoich obserwacjach i wnioskach dotyczących rozwoju dziecka/ucznia, wynikających z wykonywanych przez nich obowiązków zawodowych/nadzorczych.

Zgodnie z art. 177 ustawy – Prawo oświatowe przedszkola niepubliczne, oddziały przedszkolne w niepublicznych szkołach podstawowych, niepubliczne inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki niepubliczne zostały zobowiązane do stosowania odpowiednio art. 127 ust. 1-3 oraz przepisów wydanych na podstawie:

art. 47 ust. 1 pkt 5 – tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach[15],

art. 127 ust. 19 pkt 2 – tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym[16],

art. 127 ust. 20 – tj. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży[17].

Szkoły (w tym niepubliczne) zapewniają:

realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego;

warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów;

zajęcia specjalistyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo oświatowe;

inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne;

integrację uczniów ze środowiskiem rówieśniczym, w tym z uczniami pełnosprawnymi;

przygotowanie uczniów do samodzielności w życiu dorosłym.

Rodzic/opiekun prawny ucznia lub pełnoletni uczeń, dla którego zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, może przekazać ten dokument do szkoły, w której realizuje obowiązek szkolny lub obowiązek nauki. Jest to warunek konieczny do uruchomienia kształcenia specjalnego. Zgodnie z art. 68 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe dyrektor szkoły decyduje o sposobie zabezpieczenia potrzeb uczniów, jak również odpowiada za właściwą organizację kształcenia specjalnego oraz realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu. Dyrektor szkoły wyznacza wychowawcę oddziału, do którego uczęszcza uczeń, albo nauczyciela lub specjalistę prowadzącego zajęcia z uczniem do koordynowania prac zespołu nauczycieli i specjalistów, których zadaniem jest m.in. opracowanie indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego (IPET), po dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia, uwzględniając diagnozę i wnioski sformułowane na jej podstawie oraz zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, we współpracy, w zależności od potrzeb, z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, w tym poradnią specjalistyczną.

Zespół opracowuje IPET na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. Program opracowuje się w terminie:

do dnia 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna od początku roku szkolnego kształcenie w szkole albo,

30 dni od dnia złożenia w szkole orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W przypadku szkół i placówek niesamorządowych otrzymujących dotacje z budżetu organu rejestrującego to jako środki publiczne podlegają one rozliczeniu. Rozważane jest wprowadzenie regulacji obowiązkowego publikowania przez szkoły i placówki niesamorządowe na swoich stronach BIP ogólnego rozliczenia otrzymanej dotacji. Ułatwi to rodzicom dostęp do informacji na temat wykorzystania środków publicznych przez szkołę.

10. Czy powstanie stała Rada Szkolnictwa Niepublicznego przy MEN z reprezentacją różnych typów placówek?

Z mocy przepisów ustrojowych i ustaw zwykłych edukacja publiczna i niepubliczna stanowi o istnieniu jednego, tego samego, niepodzielnego systemu oświaty mającego gwarantować potencjalnie najlepszą i najbezpieczniejszą realizacje obowiązku szkolnego i nauki – będąc złożonym zadaniem publicznym (a nie prywatnym). Edukacja nie jest zatem edukacją publiczną i niepubliczną. Taka kwalifikacja ma charakter materialno-organizacyjny, który nie może mieć znaczenia i wymiaru podmiotowego bez potencjalnego zaistnienia praktyk dyskryminacyjnych. Minister edukacji nie planuje zatem powołania jakichkolwiek rad, które miałyby mieć uprzywilejowaną pozycję, ustalaną z racji konkretnego statusu i sytuacji danego organu prowadzącego.

11. Czy MEN przygotuje odrębną strategię rozwoju i nadzoru nad szkolnictwem niepublicznym, uwzględniającą jego zróżnicowanie?

Wszystkie przyszłe strategie ministra edukacji będą miały cel odpowiadający założeniom opisanym w art. 1 ustawy – Prawo oświatowe, w tym w szczególności będą odwoływać się do działań na rzecz najdoskonalszej realizacji prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju. Tak opisane zadania systemu oświaty wykluczają odwoływanie się w działaniu modernizacyjnym do konkretnej sytuacji i statusu organu prowadzącego, nawet potencjalnie korzystającego z faktu nieobowiązywania w szkołach niepublicznych – zasady bezpłatności.

12. Jakie rozwiązania mają zapewnić uczciwą konkurencję i porównywalne standardy jakości bez narzucania wszystkim placówkom identycznego modelu organizacyjnego?

Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Działalność edukacyjna to wykonywanie złożonego, doniosłego zadania publicznego. Koncepcja i organizacja wykonywania tego zadania nie zostanie podporządkowana zasadom prawa gospodarczego i konkurencji (zasada nieuczciwej konkurencji). Wystarczające gwarancje podmiotowe w tym obszarze wskazał prawodawca, powołując specjalną ustawę, która jednak nie ma żadnego zastosowania do koncepcji i działania systemu oświaty[18].

Stosownie do postanowień prawa ustrojowego prawodawca rozstrzygnął już o ustaleniu udziału ministra edukacji w określaniu standardów wsparcia działalności szkół publicznych i niepublicznych (wykonanie upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z ustalonymi w tej ustawie zobiektywizowanymi kryteriami podziału tych środków).

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu

[1] Dz. U. 2024 poz. 1572 z późn. zm.

[2] Dz. U. 2026 poz. 820.

[3] Dz. U. 2026 poz. 650.

[4] W ostatnich latach w trakcie roku budżetowego zdarzały się sytuacje, w których z budżetu państwa przekazywane były dodatkowe środki na podwyżki dla nauczycieli, a raz zdarzyła się sytuacja korekty podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych skutkująca zmianą kwoty dotacji.

[5] § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2023 poz. 1798).

[6] § 2 ust. 3 oraz § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia.

[7] Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych i niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. 2020 poz. 1309).

[8] § 5 ww. rozporządzenia.

[9] Dz. U. 2026 poz. 820.

[10] Art. 51 ustawy – Prawo oświatowe.

[11] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. 2024 poz. 15).

[12] https://ore.edu.pl/2024/10/wizytatorzy-ds-edukacji-wlaczajacej-2/

[13] § 23 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

[14] Art. 102 ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo oświatowe.

[15] Dz. U. 2023 poz. 1798.

[16] Dz. U. 2020 poz. 1309.

[17] Dz. U. 2023 poz. 2468 z późn. zm.

[18] Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2026 poz. 85).