Interpelacja nr 18207
Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce
Interpelacjaz odpowiedziąwpłynęło 02.07.2026
Treść
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności wprowadzenia w procedurach pobytowych, granicznych i bezpieczeństwa instrumentów pozwalających identyfikować oraz przeciwdziałać przypadkom gloryfikowania OUN-UPA, negowania ludobójstwa wołyńskiego i propagowania ideologii nienawiści wobec Polaków przez cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Sprawa ta nabiera szczególnego znaczenia w związku z przyjęciem przez Ukrainę ustawy o Ukraińskim Panteonie Narodowym oraz ryzykiem państwowego honorowania osób lub środowisk związanych z OUN, UPA i innymi formacjami odpowiedzialnymi za zbrodnie na obywatelach II RP.
Polska nie może traktować gloryfikacji OUN-UPA wyłącznie jako problemu historycznego. Jest to również problem bezpieczeństwa wewnętrznego, porządku publicznego i integracji społecznej. Państwo polskie ma obowiązek wiedzieć, kto wjeżdża do Polski, kto korzysta z ochrony, pracy, świadczeń i legalizacji pobytu oraz czy osoby te nie propagują ideologii nienawiści narodowościowej lub kultu sprawców zbrodni na obywatelach polskich.
Nie chodzi o odpowiedzialność zbiorową wobec obywateli Ukrainy. Chodzi o elementarne mechanizmy bezpieczeństwa. Polska musi odróżniać zwykłych obywateli Ukrainy od osób propagujących skrajną ideologię nacjonalistyczną i kult organizacji odpowiedzialnych za mordowanie obywateli polskich.
Bezpieczeństwo państwa nie kończy się na granicy fizycznej. Obejmuje również bezpieczeństwo społeczne, historyczne i tożsamościowe. Jeżeli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przebywają osoby, które korzystają z ochrony, pracy, świadczeń lub legalizacji pobytu, państwo polskie ma prawo wymagać od nich poszanowania polskiego prawa, polskiej historii i pamięci ofiar.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu obywateli Ukrainy przebywa obecnie w Polsce w poszczególnych kategoriach pobytowych, w tym w ramach ochrony czasowej, statusu UKR, kart pobytu, zezwoleń na pobyt czasowy, zezwoleń na pracę oraz innych form legalizacji pobytu?
Czy w procedurach pobytowych wobec obywateli Ukrainy zadawane są pytania dotyczące karalności, udziału w formacjach paramilitarnych, udziału w organizacjach ekstremistycznych, propagowania nienawiści narodowościowej, gloryfikowania OUN-UPA lub negowania ludobójstwa wołyńskiego?
Jeżeli takie pytania nie są zadawane, dlaczego MSWiA nie przygotowało dotąd jednolitego formularza bezpieczeństwa dla cudzoziemców z państw objętych masową migracją do Polski?
Czy MSWiA analizowało możliwość wprowadzenia oświadczenia historyczno-bezpieczeństwowego dla obywateli Ukrainy ubiegających się o pobyt, pracę, świadczenia, ochronę czasową lub inne uprawnienia w Polsce?
Czy cudzoziemiec publicznie gloryfikujący OUN-UPA może zostać uznany za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa?
Czy cudzoziemiec negujący ludobójstwo wołyńskie albo pochwalający sprawców zbrodni na obywatelach polskich może zostać wpisany do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP?
Ile przypadków publicznego eksponowania symboliki OUN-UPA, Bandery, Szuchewycza lub innych symboli ukraińskiego nacjonalizmu odnotowały Policja, Straż Graniczna lub inne służby od 24 lutego 2022 r.?
Ile postępowań karnych, wykroczeniowych, administracyjnych lub pobytowych wszczęto w sprawach dotyczących gloryfikowania OUN-UPA, negowania ludobójstwa wołyńskiego lub nawoływania do nienawiści wobec Polaków?
Czy MSWiA posiada wytyczne dla Policji i Straży Granicznej dotyczące reagowania na symbole OUN-UPA, hasła banderowskie, pochwały UPA lub negowanie zbrodni wołyńskiej?
Czy Straż Graniczna podczas kontroli granicznych ma narzędzia do identyfikowania osób, które publicznie propagują organizacje odpowiedzialne za zbrodnie na obywatelach polskich?
Czy MSWiA współpracuje z ABW w zakresie monitorowania środowisk ekstremistycznych wśród cudzoziemców przebywających w Polsce?
Czy urzędy wojewódzkie prowadzące sprawy pobytowe otrzymały instrukcje dotyczące oceny cudzoziemców propagujących ideologie skrajnie nacjonalistyczne?
Czy MSWiA rozważa wprowadzenie obowiązkowego pouczenia dla cudzoziemców z Ukrainy, że publiczne pochwalanie ludobójstwa, nienawiści narodowościowej lub organizacji odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach może skutkować konsekwencjami prawnymi i pobytowymi?
Kiedy MSWiA przedstawi Sejmowi raport w sprawie skali, rozpoznania i reakcji państwa na przypadki gloryfikacji OUN-UPA w Polsce?
Odpowiedzi
Sekretarz stanu Tomasz Szymański, 27.08.2026
Odpowiedź na interpelację nr 18207
w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 27-08-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 18207 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie bezpieczeństwa państwa, procedur pobytowych oraz przeciwdziałania gloryfikacji OUN-UPA przez cudzoziemców przebywających w Polsce, z uwzględnieniem stanowisk Komendy Głównej Policji oraz Komendy Głównej Straży Granicznej, informuję co następuje.
Według stanu na 30 czerwca 2026 r. ważne dokumenty pobytowe posiadało: 470 953 obywateli Ukrainy na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, 59 181 – zezwolenia na pobyt stały, 53 284 – zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE), 63 – status uchodźcy, 6 322 – ochronę uzupełniającą, 958 885 – ochronę czasową, 14 – pobyt tolerowany, 298 – pobyt ze względów humanitarnych, 760 – pobyt członka rodziny obywatela UE, 139 – pobyt stały członka rodziny obywatela UE, 7 – prawo pobytu członka rodziny obywatela Wielkiej Brytanii oraz 2 – prawo stałego pobytu członka rodziny obywatela Wielkiej Brytanii. Łącznie w Polsce przebywa około 1,5 mln obywateli Ukrainy.
W postępowaniach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemcy przekazują informacje dotyczące karalności. W toku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia pobytowego wojewoda zwraca się do właściwych organów Straży Granicznej, Policji oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uzyskane w tym trybie informacje podlegają ocenie w konkretnej sprawie i mogą skutkować odmową udzielenia zezwolenia pobytowego na podstawie przesłanek określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach[1] (art. 100 ust. 1 pkt 4, art. 197 ust. 1 pkt 4 lub art. 214 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).
Obowiązujące rozwiązania opierają się zatem na indywidualnej ocenie cudzoziemca i informacjach pozostających w dyspozycji właściwych służb i organów. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji na bieżąco analizuje możliwości uszczelniania procedur dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego.
Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności za publiczne prezentowanie określonej symboliki lub treści należy wskazać, że art. 256 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[2] penalizuje m.in. publiczne propagowanie nazistowskiego, komunistycznego, faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa. Natomiast art. 257 k.k. sankcjonuje znieważanie grupy ludności albo poszczególnej osoby m.in. z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości. Zatem, aby dany przypadek eksponowania symboliki nacjonalizmu ukraińskiego został uznany za akt wyczerpujący znamiona czynu zabronionego, towarzyszyć mu musi nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość – w tym pochwalanie zbrodni.
Organy ścigania nie prowadzą odrębnej statystyki dotyczącej samego eksponowania symboliki ukraińskiego nacjonalizmu. W sprawach dotyczących przestępstw motywowanych uprzedzeniami obowiązują ponadto wytyczne Prokuratora Generalnego z dnia 5 marca 2025 r. w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami.
W tym kontekście warto zauważyć, że w przypadku popełnienia przestępstwa przez cudzoziemca Policja może wystąpić do właściwego komendanta placówki Straży Granicznej z wnioskiem o wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do właściwego komendanta placówki SG i jest podejmowane po indywidualnej ocenie okoliczności sprawy.
Ustawa o cudzoziemcach przewiduje również możliwość umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, jeżeli zachodzą określone w niej przesłanki. Wpisu dokonuje Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a zgodnie z art. 440 ww. ustawy Komendant Główny Policji może wystąpić o umieszczenie danych cudzoziemca w tym wykazie. W tej sytuacji również podstawą decyzji jest ocena indywidualnego przypadku.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1079, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm., dalej również jako: k.k.
Miasta w tym piśmie: Warszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 06.07.2026
- Wysłano do adresata
- minister spraw wewnętrznych i administracji: 06.07.2026
- Prolongaty
- Prolongacja terminu odpowiedzi: 24.07.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 01.10.2026 10:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu
